Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Obiekty
wszystkie
Wyczyść filtr
Pokaż filtr
Ukryj filtr

„Święty Jerzy zabijający smoka” – odlew gipsowy rzeźby średniowiecznej

Oryginał odlany z brązu znajduje się w Galerii Narodowej w Pradze. Niegdyś znajdował się na trzecim dziedzińcu praskiego zamku na Hradczanach, gdzie obecnie stoi brązowa kopia. Oryginał powstał zapewne w roku 1373 i został ufundowany przez króla czeskiego i cesarza rzymskiego Karola IV Luksemburskiego, który był natenczas u szczytu potęgi.

„Atlas roślin i zwierząt”

Zachowany zbiór malowideł, zwany Atlasem roślin i zwierząt, identyfikuje się ze znanymi z przekazu źródłowego przedstawieniami roślin i zwierząt zakupionymi dla Szkoły Rysunku i Malarstwa przez malarza Józefa Peszkę. W archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego zachował się dokument, w którym Peszka wymienia rzeczy nabyte dla szkoły w roku 1920. W spisie tym, pod numerem 7, zapisał: „Zbiór olejno malowanych zwierząt i ptactwa i kwiatów wszystkich sztuk 30 na grubym papierze półarkuszowym 540 zł pols. [polskich]”.

„Pejzaż włoski – Grotta del Cane”

Prezentowany anonimowy obraz przedstawia słynną Grotę Psów (wł. Grotta del Cane). Znajduje się ona nieopodal Neapolu, nad jeziorem Agnano. W XVIII i XIX wieku jaskinia była jedną z atrakcji turystycznych regionu, tłumnie odwiedzaną przez arystokratów i intelektualistów peregrynujących po Italii w ramach tzw. Grand Tour – podróży po Starym Kontynencie, stanowiącej tradycyjny etap edukacji europejskich elit.

„Scena pasterska na tle krajobrazu” Petera Philippa Roosa

Prezentowany obraz przedstawia typową dla malarza scenę pasterską. Dzieło utrzymane jest w ciepłej, wąskiej gamie barwnej zdominowanej przez brązy. Doskonale uchwycona przez malarza pogoda przywołuje wrażenie gorących i wilgotnych sierpniowych popołudni – nad rozgrzaną, parującą ziemią gęstnieją ciemne, burzowe chmury, poniżej których lecą ptaki, uciekające przed zbliżającą się zawieruchą.

„Dzik”, odlew gipsowy figury antycznej

Gipsowy posąg dzika w zbiorach krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych jest kopią starożytnej rzeźby przechowywanej w Gallerii degli Uffizi we Florencji. Ta marmurowa podobizna dzika pochodzi z czasów rzymskich i jest kopią zaginionego hellenistycznego oryginału powstałego prawdopodobnie w kręgu Lizypa. Rzymski posąg dzika podarowany został księciu Toskanii Kosmie I Medyceuszowi (1519–1574) przez papieża Piusa IV (1499–1565). Na polecenie Kosmy Medyceusza rzeźbiarz Pietro Tacca (1577–1640) wykonał jej brązową kopię, która przyczyniła się do popularyzacji posągu.

Piotr Lutyński, „Ptasia kolumna”

Projekt Ptasia Kolumna został stworzony w 2003 roku w Galerii Bunkier Sztuki i funkcjonował jako wystawa w procesie. Tytułowa Ptasia Kolumna, nazwana przez Lutyńskiego „rzeźbą ożywioną” i „wielkim gniazdem pełnym ptaków”, przyjęła formę instalacji: była rozbudowaną konstrukcją, we wnętrzu której znalazły się obrazy i obiekty z drewna oraz ptaki, których śpiew rozlegał się po całej Galerii dzięki umieszczonym w ich pobliżu mikrofonom. W sąsiedniej sali zamieszkała natomiast koza z koźlętami. Całej wystawie towarzyszyły zaś teksty nawiązujące do nauk św. Franciszka z Asyżu, patrona zwierząt, ornitologów i hodowców ptactwa.

Bartosz Kokosiński, „Obraz pożerający pejzaż”

Podejmując walkę z dwuwymiarowością malarskiego medium, Bartosz Kokosiński rozpycha strukturę płócien pianką, deformuje je, radykalnie wygina ich blejtramy. Dekonstruuje obraz jako medium artystyczne. W najbardziej znanym swoim cyklu, czyli obrazach pożerających rzeczywistość (2010–2015), płótna przekształcają się w rozbudowane obiekty, wciągające do swego wnętrza kolekcje różnorodnych przedmiotów, wyszukiwanych przez Kokosińskiego na targach staroci, strychach i w pracowniach zaprzyjaźnionych artystów.

Szablon farbiarski „Ise-katagami” z motywem karpi

Przedstawione karpie są jednym z tych motywów, które odzwierciadlając symbolikę japońską, wydają się znajome również Europejczykom. Według tradycji przeniesionej do Japonii z Chin, karpie wędrują w górę rzeki, by tam, udowodniwszy swoją siłę i wytrwałość, zamienić się w smoki. Dzięki tym cechom są również patronami chłopców podczas ich święta obchodzonego w dawnej Japonii 5 maja (współcześnie to Japoński Dzień Dziecka).

Rysunek „Fugu” Andrzeja Wajdy

Sportretowana ryba to słynna fugu (łac. Takifugu rubripes), czyli rozdymka tygrysia, która swoją popularność zawdzięcza znajdującej się w jej wnętrznościach (zwłaszcza w wątrobie i jajnikach), a także w ikrze tetrodotoksynie — truciźnie wielokrotnie przewyższającej swoją toksycznością cyjanek. Ryzyko związane ze spożyciem dania z fugu sprawia, że ma ona rzeszę miłośników — zarówno tych, którzy chętnie zamawiają potrawy przyrządzone przez dyplomowanych kucharzy, jak i twórców, którzy traktują ją jako motyw literacki i filmowy, narzędzie zbrodni lub samobójstwa...

Arras „Indyki”

Arrasy krajobrazowo-zwierzęce, czyli werdiury są dużym, liczącym obecnie 44 tkaniny zbiorem w obrębie kolekcji Zygmunta Augusta. Można je podzielić na trzy grupy. Indyki to arras z liczącego szesnaście tkanin zespołu w kształcie poziomego prostokąta. Pole środkowe otacza tylko wąska bordiura z przeplatających się wstęg z kwiatami. Przedstawiono na nich zwierzęta powszechnie znane w Europie, a także egzotyczne, takie jak indyki sprowadzone wówczas do Europy z Ameryki. Wszystkie stworzenia zostały przedstawione w scenerii środkowoeuropejskiego lasu, w którym jednak – oprócz typowych dla tego regionu dębów, bluszczu czy trzcin – można rozpoznać także figowce i winną latorośl.

Arras „Walka smoka z panterą”

Zwierzęta fantastyczne nie dominują w przedstawieniach na arrasach, choć czasem się w nich pojawiają. Zazwyczaj ich obecność ma znaczenie symboliczne. W arrasie Walka smoka z panterą wywodzi się ono z Fizjologa, czyli antycznego traktatu o zwierzętach, który oprócz opisu zwierząt, roślin i minerałów zawierał także ich alegoryczną interpretację. Zgodnie z nią pantera jest kochana przez wszystkie zwierzęta, z wyjątkiem smoka. Takie przedstawienie było interpretowane jako alegoria walki Chrystusa z szatanem. Smok symbolizuje tutaj siły zła, zaś pantera – dobro.

Arras „Bocian i króliki”

Przedstawienia zwierząt – europejskich i egzotycznych – na werdiurach były wzorowane na rycinach z atlasów zoologicznych, które zaczęły się pojawiać około połowy XVI wieku. Artyści starali się jak najdokładniej przedstawić osobniki danego gatunku, opatrując ich graficzne wizerunki opisami. Grafiki takie były wówczas bardzo popularne i to właśnie z nich malarze kartoniści czerpali wzory do przedstawień na wawelskich arrasach.

Arras z monogramem Zygmunta Augusta i globusem

Arras groteskowy z monogramem Zygmunta Augusta (SA – Sigismundus Augustus) i globusem jest częścią serii tkanin dekoracyjnych, w których główną rolę odgrywa królewski monogram. Przed naszymi oczami roztacza się feeria antycznych bóstw, ptaków, zwierząt, owocowych i kwiatowych girland. Na osi kompozycji umieszczona jest owalna tarcza z monogramem władcy nakryta zamkniętą koroną. Bogato dekorowana rama otoczona jest wieńcem z owoców. Oprócz jabłek, winogron czy cytryn widoczny jest tu także ananas, przywieziony do Europy przez Krzysztofa Kolumba.

Arras z herbami Polski i Litwy oraz postacią Wiktorii

Arras przedstawia rzymską boginię zwycięstwa Wiktorię. Tuż za jej bosymi stopami piętrzy się stos uzbrojenia, po jej bokach zaś umieszczone zostały dwa herby – Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego. Obie tarcze herbowe nakrywają insygnia: Orła z monogramem ostatniego Jagiellona na piersi – zamknięta korona; Pogoń – wielkoksiążęca mitra. Uskrzydlona bogini odziana jest w napierśnik. W rękach trzyma wieniec laurowy i złamaną włócznię. Za nią, po prawej stronie, możemy zobaczyć dwie gałązki oliwne – symbol pokoju. Wiktoria przedstawiona została na czerwonym tle z rusztowaniem z metalowych listew ozdobionych bukietami z owoców i kwiatów. Owalne, błękitne pola, na których umieszczono herby, oplatają pnącza. Orła Białego z królewskim monogramem otacza winna latorośl, a litewską Pogoń – kwitnący i owocujący groszek. Na bukietach wiszących w górnej części arrasu oraz na rusztowaniu u dołu przysiadły ptaki.

Arras naddrzwiowy z herbem Polski na tle krajobrazu ze zwierzętami ‒ bóbr i jeżozwierz

Jeden z szesnastu arrasów nad drzwi i okna, z herbami obu części Rzeczypospolitej. Były one odpowiednikami dużych tapiserii herbowych i miały za zadanie wypełniać zamek motywami heraldycznymi o znaczeniu państwowym. Ich format dostosowano do architektury wawelskiej rezydencji. Realizowały one program kompletnego ozdobienia reprezentacyjnych komnat tej siedziby brukselskimi tapiseriami.

Arras z monogramem Zygmunta Augusta w kartuszu

Arras z grupy grotesek monogramowych, z inicjałami króla Zygmunta Augusta pod koroną, umieszczonymi w ozdobnym kartuszu, należy do siedmioczęściowej serii portier (zasłon na drzwi). Na czterech z nich kartuszowi towarzyszą grający na instrumentach satyrowie, pozostałe trzy przedstawiają natomiast nimfy siedzące na tronach. Kompozycja jest modelowym przykładem ornamentyki zwanej niderlandzką groteską. Jej wzorem była rycina z ok. 1546 roku, autorstwa Cornelisa Bosa, jednego z twórców i pionierów tej dekoracji. W malowanym projekcie tapiserii wprowadzono konieczne modyfikacje, ale zestaw motywów i ogólny schemat pozostały niezmienione.

Arras nadokienny z herbem Polski na tle krajobrazu ze zwierzętami – popielica i ssak drapieżny z grupy psów

Na środku tkaniny umieszczono herb Polski – Orła z królewskim monogramem SA na piersi. Jest on połączony z oboma brzegami arrasu kwiatowymi girlandami. Prostokątna tkanina zwieńczona jest łukiem, służyła bowiem do dekoracji wnęki okiennej.

Arras nadokienny z herbem Litwy na tle krajobrazu ze zwierzętami ‒ popielica i ssak drapieżny z grupy psów

Kolejny arras z grupy tkanin naddrzwiowych i nadokiennych z herbami państwowymi. Jego wymiary wskazują, że miał się znaleźć w szerokiej wnęce okiennej. Zachowało się jedenaście oponek o tym przeznaczeniu. Środek prostokątnej tkaniny zamkniętej u góry łukiem zajmuje kartusz z herbem Litwy (Pogoń, pod mitrą książęcą). Za rozpiętymi w tle ciężkimi girlandami z owoców i liści widać rozległy pejzaż ze wzgórzami na horyzoncie; przy herbie stróżują szara wiewiórka lub popielica trzymająca w przednich łapach owoc (po lewej) i niezidentyfikowany ssak, być może szczur (po prawej).

Naczynie w kształcie Orła Polskiego

Zastawa stołowa polskiego dworu królewskiego znana jest dziś niemal wyłącznie z archiwaliów. Zachowane pojedyncze egzemplarze lub ich projekty w większości pochodzą z Augsburga – najważniejszego centrum europejskiego złotnictwa XVII–XVIII wieku. Wśród tych okazów czołowe miejsce zajmuje paradna zastawa Jana Kazimierza Wazy.

Rzeźba kamienna tzw. wołek wawelski

Najstarsza rzeźba pełnoplastyczna znaleziona na Wawelu. Uważa się, że jest to rzeźbiarski element większego zespołu (detal wzbogacający portal drzwiowy lub część wyposażenia wnętrza budowli).