Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Obiekty
wszystkie
Wyczyść filtr
Pokaż filtr
Ukryj filtr

Żydowski talerz cynowy

Prezentowany eksponat to talerz cynowy, który mógł być używany w czasie szabatu lub, co bardziej prawdopodobne, w czasie święta Purim obchodzonego w miesiącu Adar, którego symbolem jest ryba, wykorzystana tu jako motyw zdobniczy.

Żydowski pierścień zaślubinowy

Pierścień zaślubinowy żydowski, zakupiony w 1985 roku w „Desie”. Nic nie wiemy o jego właścicielce. Obrączkę ozdobiono filigranem układającym się w spiralny wzór oraz hebrajskim napisem Mazel Tow (z hebr. „Na szczęście”).

Żydowska obrączka ślubna

Żydowskie obrączki ślubne, zgodnie z nakazami religijnymi, były skromne, bez szlachetnych kamieni. Panna młoda nie powinna była bowiem mieć wrażenia, że otrzymuje przedmiot dużej wartości, ponadto w ten sposób zacierane były między małżonkami różnice majątkowe.

Żydowska księga bractwa pogrzebowego Chewra Kadisza

Żydowska księga należąca do bractwa pogrzebowego Chewra Kadisza. To modlitewnik w obrządku aszkenazyjskim (Nusach Aszkenaz). Tytuł hebrajski księgi brzmi: Sidur Safa Berura ha-Szalom.

Zwój Tory

Pergaminowy zwój Tory zawiera tekst Pięcioksięgu Mojżesza, czyli księgi Rodzaju, Wyjścia, Kapłańską, Liczb i Powtórzonego Prawa. Został spisany ręcznie w języku hebrajskim oraz nawinięty na dwa drążki, tzw. ace(j) chajim (z hebr. „drzewce życia”) wykonane z drewna dębowego...

Zwój Księgi Estery w oprawce

Megilla jest to pergaminowy zwój z rękopisem hebrajskiego tekstu Księgi Estery, który przechowywany jest w ozdobnym futerale. Służył do jej indywidualnego czytania w domu i w synagodze w czasie wczesnowiosennego święta Purim.

Talmud Babiloński

Talmud to najważniejsze opracowanie ustnej Tory, czyli tej, która została objawiona Mojżeszowi na górze Synaj. Jest komentarzem, wyjaśnieniem, omówieniem. Przed Talmudem istniała Miszna, której Talmud jest rozwinięciem. Istnieją dwa Talmudy — Talmud Jerozolimski i Talmud Babiloński, którego wydanie z 1831 roku prezentujemy w naszej kolekcji. Redakcję pierwszego ukończono w IV w. n.e. w Palestynie, w akademiach Cezarei, Seforis i Tyberiady. Drugi został ukończony nieco później, na początku VI w. n.e. w Babilonii, w akademiach Sury, Nehardei i Pumbedity. Jest on znacznie obszerniejszy od Talmudu Jerozolimskiego.

Świecznik chanukowy w stylu modernistycznym

Chanuka to trwające osiem dni żydowskie święto świateł, w sensie historycznym upamiętniające zwycięskie powstanie Machabeuszy przeciwko Grekom, za czasów panowania Antiocha IV Epifanesa, w sensie etycznym zaś stanowiące upamiętnienie ocalenia judaizmu, w II wieku p.n.e. jedynej istniejącej religii monoteistycznej opartej na spójnym systemie wartości moralnych.

Świecznik chanukowy synagogalny

Świecznik pochodzi najprawdopodobniej z synagogi Wysokiej w Krakowie. W czasie II wojny światowej został zrabowany przez Niemców i przeniesiony do piwiarni, która znajdowała się w tym okresie na wzgórzu wawelskim. Po 1945 roku przechowywany w Państwowych Zbiorach na Wawelu, skąd w 1980 roku przekazany został do zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

Świecznik chanukowy

Powstał prawdopodobnie na przełomie XIX i XX wieku. Jego stopa wsparta jest na trzech leżących lwach. Profilowany trzon zakończono figurką orła z rozpostartymi skrzydłami.

Świecznik chanukowy

Świecznik ośmiogniazdowy, wykonany na cześć święta Chanuka — zwycięskiego powstania Machabeuszy. Święto — zapisane w księdze Tanachu — liczy ponad 2 tysiące lat. Obchodzone jest od 25 dnia miesiąca kislew do drugiego dnia miesiąca tewet (listopad, grudzień). W czasie tego święta...

Sukienka na Torę (Meil) z synagogi w Szumsku koło Krzemieńca

Pokrowiec w formie wydłużonego prostokąta został uszyty ręcznie z tkaniny w drobny wzór geometryczno-roślinny. Na awersie, w kartuszu w formie wieńca laurowego, widnieje haftowany napis donacyjny, który głosi: „To jest dar skromnej kobiety, błogosławionej pamięci Pani Hindy, córki wielkiego rabbiego Samuela Kaca, w r. (5)473” [=1713 r.].

Rzeźba „Studium portretowe” Henryka Hochmana

Rzeźba wykonana po 1900 roku przez artystę rzeźbiarza Henryka Hochmana, absolwenta krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, ucznia Felicjana Cynka, Konstantego Laszczki. Dalszą naukę Hochman kontynuował w pracowni Auguste’a Rodina w Paryżu.

Rękopis „Przywilej Stanisława Koniecpolskiego dla Żydów Tarnowskich” z pieczęcią

Osadnictwo żydowskie w Polsce rozpoczęło się w okresie piastowskim, a nasiliło w wiekach XIV–XVI. Żydzi początkowo osiedlali się w większych miastach, poszukując lepszych warunków do życia. W Tarnowie pierwsi Żydzi pojawili się w połowie XV wieku, dowodem na to jest wzmianka o Żydzie Kalefie, która znajduje się w lwowskich aktach sądowych z 1445 roku.

Rękopis „Diwrej Dawid” Dawida ben Jakuba

Praca na temat obliczania kalendarza żydowskiego. We wstępie autor pisze, że wiedza o kalendarzu żydowskim jest rozproszona w pismach riszonim i acharonim (uczonych średniowiecznych i późniejszych) i z pokolenia na pokolenie zanika z powodu małej liczby tych, którzy ją...

Puszka na wonności z Austro-Węgier

Pojemnik ten służył przechowywaniu wonnych korzeni (na przykład goździki, cynamon, wanilię, mirt), których zapach jest rytualnie wdychany w trakcie ceremonii zwanej Hawdalą (z hebr. „rozróżnienie”) odbywającej się w żydowskich domach na zakończenie szabatu.

Puszka na etrog

Eksponat należał zapewne do bogatych Żydów, gdyż tylko tacy mogli sobie pozwolić na ozdobne, srebrne naczynie służące do zanoszenia etrogu do synagogi w święto Sukkot.

Ostrakon grecki – pokwitowanie zapłacenia podatku żydowskiego

Prezentowany ostrakon jest pokwitowaniem zapłacenia podatku żydowskiego (ioudaikon telesma). Obciążenie to zostało nałożone w 72 roku na wszystkich Żydów zamieszkujących imperium rzymskie po zdławieniu pierwszego powstania żydowskiego w Palestynie (66–70 r. n.e.). Podatek wynosił ponad 8 drachm rocznie i był poważnym ciężarem dla niezamożnych w większości mieszkańców żydowskiej dzielnicy w Apollinopolis Magna. Dokument kwituje zapłacenie tylko części obciążenia.

Ostrakon grecki – pokwitowanie zapłacenia „laografii”

Ostrakon ten jest pokwitowaniem zapłacenia podatku pogłównego, czyli laografii. Stawka tego podatku wynosiła w I–II wieku n.e. 16 drachm rocznie. Prezentowany ostrakon jest potwierdzeniem zapłaty 8 drachm, co świadczy o ówczesnej możliwości spłaty podatku w ratach.

Oprawa na Megillat Ester

Oprawa na Megillat Ester, czyli futerał na pergaminowy zwój księgi Estery. Biblijna księga Estery opowiada o udaremnieniu przez królową Esterę, żonę perskiego króla Ahaswerusa, planu ministra Hammana, którego celem była zagłada żydów zamieszkujących imperium perskie. Na pamiątkę tych wydarzeń 14 i 15 dnia miesiąca Adar żydzi obchodzą święto Purim o bardzo radosnym charakterze.