Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Obiekty
wszystkie
Wyczyść filtr
Pokaż filtr
Ukryj filtr

Stela mężczyzny z Kom Abu Billou z 1. połowy III wieku

Scena widoczna na steli przedstawia zmarłego spoczywającego na łożu (kline). Powtarza się w niej schemat znany z innych steli z Kom Abu Billou. Mężczyzna spoczywa na materacu, opierając się lewym łokciem na dwóch poduszkach. W prawej wyciągniętej dłoni trzyma wieniec. Przedstawienie postaci jest niezwykle podobne do zastosowanego w datowanej również na 1. połowę III wieku Steli syna Chairemona oraz Izydory. Pod łożem widoczne są ofiary grobowe, wykonane techniką rycia.

Stela kobiety z Kom Abu Billou

Zachowany górny fragment steli przedstawia zmarłą w pozycji znanej z pozostałych tablic nagrobnych z cmentarzyska Kom Abu Billou. Kobieta spoczywa na materacu przykrywającym łoże (kline), opierając lewy łokieć na dwóch poduszkach. W prawej, nienaturalnie długiej ręce trzyma czarę. Ubrana jest w powszechnie noszone greckie szaty wierzchnie: chiton i himation. Ma długie włosy, zaczesane za uszy i opadające na piersi. Nie wiemy, jak wyglądała twarz zmarłej, gdyż jej przedstawienie uległo zniszczeniu. Naprzeciw kobiety wyryto sylwetkę siedzącego i zwróconego w jej stronę szakala.

Stela z czterema osobami z Kom Abu Billou

Kompozycje złożone z kilku osób stanowią rzadkość wśród przedstawień na stelach z Kom Abu Billou. Relief ukazuje parę małżeńską ze stojącymi po obu stronach orantami, będącymi ich dziećmi. Stela jest znacznie uszkodzona; brakuje jej górnej części, ale nie przeszkadza to w odtworzeniu całości sceny.

Mumia zbożowa ze srebrną maską Ozyrysa

Mumie zbożowe stanowią rzadkość w kolekcjach egiptologicznych, a już ozdobione srebrną maską znane są zaledwie trzy. Jedna znajduje się w Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie, a dwie – w krakowskim Muzeum Archeologicznym. Co w sobie kryją i do czego służyły? Otóż tak naprawdę nie są mumiami, a pseudomumiami, pełniącymi w czasach starożytnego Egiptu funkcję kultową, a nie funeralną. Zawierają ziemię (muł nilowy) zmieszaną z ziarnem jęczmienia, które pod wpływem wilgotności kiełkowało, symbolizując zmartwychwstanie Ozyrysa, a tym samym wiecznie odradzającą się naturę.

Ostrakon grecki – pokwitowanie zapłacenia podatku w pieniądzu

Ostrakon jest pokwitowaniem zapłacenia podatku w pieniądzu. Niestety nazwa podatku jest nieczytelna. Zapłacił go Bokchoris, syn Iosephosa (wariant imienia Józef) w 12. roku panowania cesarza Trajana: „Bokchoris syn Iosephosa, [tytułem] podatku k… za rok 12. [panowania] pana naszego, Trajana. Rok 12., Hathyr 9”.

Ostrakon grecki – polecenie wydania wina

Eksponat należy do większego zespołu ostraków, z których 30 znajduje się w Austriackiej Bibliotece Narodowej w Wiedniu, a cztery, wraz z prezentowanym, w Muzeum Archeologicznym w Krakowie. Wszystkie te dokumenty pochodzą z VI lub VII wieku. Datowane zostały indykcjami, co było częstą praktyką w okresie późnego antyku. W Egipcie termin „indykcja” pojawił się na początku IV wieku. Pierwotnie oznaczał podatek wyznaczony z góry na 5 lat, a od czasów Konstantyna (313 r.) – na 15 lat. Z czasem zaczęto podawać kolejne lata indykcji jako określenie daty danego dokumentu.

Stela chłopca Besa z Kom Abu Billou

Stela przedstawia chłopca w charakterystycznej dla sztuki wczesnochrześcijańskiej pozycji oranta, czyli postaci modlącej się z rękoma wzniesionymi ku górze. Taka forma ukazania zmarłego symbolizować miała duszę zbawioną. To jedyna tego typu stela z nekropolii w Kom Abu Billou znajdująca się w zbiorach polskich. Dzięki odczytaniu zachowanej częściowo inskrypcji, wiemy, że chłopiec zmarł w wieku lat 5 i miał na imię Bes.

Fragment steli z trzema osobami z Kom Abu Billou

Na steli przedstawione są dwie postacie: kobieta spoczywająca na łożu i stojąca za nią z prawej strony orantka. Układ obu postaci oraz ich ubiór powtarzają znany choćby ze Steli syna Chajremona oraz Izydory schemat kompozycji ukazującej zmarłego na kline oraz stojącej orantki. Pod łożem wyryte są elementy biesiady grobowej: zarys snopka zboża oraz stolik na trzech nogach.

Stela syna Chajremona oraz Izydory z Kom Abu Billou

Stela została zakupiona w Kairze u Eliego Alberta i Josepha Abermayora przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej. Scena wyobraża zmarłego leżącego na kline (gr. łoże) i stojącą naprzeciw niego orantkę. Mężczyzna na łożu ubrany jest w chiton (gr. szata bez rękawów, spinana na ramionach) z krótkimi rękawami i himation (gr. prostokątna wełniana tkanina noszona w Grecji jako szata wierzchnia) zrolowany w pasie, owinięty wokół lewej dłoni. W prawej wyciągniętej ręce trzyma kantharos (gr. naczynie na wino). Stojąca przed nim kobieta, ukazana en face, odziana w ten sam sposób, co mężczyzna, unosi ręce ku górze w geście modlitewnym. Pod sceną umieszczona jest inskrypcja. Imię zmarłego zachowało się tylko częściowo; brzmiało być może Sosas. Czytelne pozostało imię jego ojca — Chajremon, a także imię matki zmarłego — Izydora, niezwykle popularne w Egipcie w okresie rzymskim.

Stela mężczyzny z Kom Abu Billou z 2. połowy II wieku

Na zachowanej dolnej połowie reliefu widoczny jest zmarły (od pasa w dół) leżący w pozycji bankietowej na kline (łożu) przykrytej materacem, wsparty na dwóch poduszkach. Ubrany jest w greckie szaty wierzchnie: chiton i himation. Dobrze zachował się dolny fragment steli, na którym widoczne są wyraźnie elementy biesiady grobowej: dwa snopy zboża i umieszczona pomiędzy nimi amfora oraz okrągły stolik na trzech nogach połączonych poprzeczką. Pod przedstawieniem pozostawiono dwie linijki na inskrypcję.

Stela mężczyzny z Kom Abu Billou z początku II wieku

Stela przedstawia zmarłego spoczywającego na łożu w pozycji biesiadnej z nogami skrzyżowanymi. Mężczyzna jest ubrany w gładką tunikę i pozbawiony fałd płaszcz, którego układ nie odbiega od tych na innych stelach z Kom Abu Billou. W lewej ręce opartej na poduszkach trzyma girlandę, zaś w prawej, wyciągniętej – skyfos (rodzaj głębokiego pucharu do wina).

Sarkofag Aset-iri-khet-es

Sarkofag z drewna sykomory znaleziony podczas wykopalisk prowadzonych w 1907 roku w el-Gamhud przez pierwszego polskiego egiptologa, Tadeusza Smoleńskiego. Jest to tak zwany sarkofag brzuchaty, antropoidalny, z płaskim dnem i wypukłym wiekiem. Głowa trumny nakryta jest peruką w kolorze niebieskim. Szyja i uszy złocone. Piersi zdobi półokrągły naszyjnik zakończony głowami sokołów zwieńczonymi dyskami słonecznymi. Poniżej umieszczone są dwa rejestry z przedstawieniami figuralnymi: w górnym znajduje się przyklękająca bogini Nut z rozpostartymi skrzydłami i dyskiem solarnym na głowie. Obok widnieje inskrypcja hieroglificzna zawierająca imię zmarłej i jej matki, a także modlitwę skierowaną do Nut.

Figurka siedzącego ibisa (duża)

Ibis był ucieleśnieniem boga Thota, patrona skrybów, który według legendy wynalazł pismo hieroglificzne. Uważano go również za boga magii i uzdrowiciela. Głównym miejscem kultu Thota było Hermopolis (dziś Tuna el-Gebel). Stąd też pochodzi prezentowana figurka. Głowę, dziób, szyję i nogi ptaka wykonano z brązu. Tułów natomiast jest drewniany, a w jego wnętrzu znajdują sie zwłoki ibisa zawinięte w płótno.

Sarkofag kartonażowy z el-Hibeh

Prezentowany sarkofag pochodzi prawdopodobnie z el-Hibeh. Na taką proweniencję wskazuje kształt sarkofagu, sposób dekoracji i charakter znaków hieroglificznych. Z kolei błędy w zapisie i sama forma hieroglifów dowodzą pochodzenia z późnego okresu ptolemejskiego lub wczesnego rzymskiego.

Mumia kota

Mumia została starannie zawinięta w nasączone żywicą bandaże, których krzyżujące się paski tworzą geometryczny wzór. Górną część uformowano na kształt głowy zwierzęcia z zaznaczonymi szczegółami, takimi jak oczy, nos i odstające uszy. Badania RTG wykazały, że pod bandażem znajduje się niezabalsamowany szkielet kota usztywniony patyczkiem, w celu zapewnienia mumii sztywności.

Mumia sokoła

Mumia została starannie zawinięta w nasączone żywicą bandaże, których krzyżujące się paski tworzą geometryczny wzór. Górną część uformowano na kształt głowy zwierzęcia z zaznaczonym dziobem i oczami. Badania RTG wykazały, że pod bandażem znajduje się niezabalsamowany szkielet sokoła. Paleontolodzy odkryli tam również, niestrawione przez ptaka w chwili śmierci, szczątki żaby i jaszczurki.

Mumia Aset-iri-khet-es

Mająca ponad 2 tysiące lat mumia pochodzi z wykopalisk prowadzonych w 1907 roku w el-Gamhud przez pierwszego polskiego egiptologa, Tadeusza Smoleńskiego. Kapłanka bogini Izydy – Aset-iri-khet-es – spoczywa w trumnie z okazałym wypukłym wiekiem. Dzięki badaniom przeprowadzonym w 1996 roku ustalono, że była to młoda kobieta, która zmarła ok. 2 tysiące 300 lat temu w wyniku utraty krwi spowodowanej przebiciem tętnicy przez pękniętą kość podudzia. Specjalistom udało się określić m.in. kod genetyczny zmarłej i jej grupę krwi. To największy pod względem rozmiarów obiekt ze zbiorów egiptologicznych w Polsce i najlepiej przebadany przez specjalistów.

Kartonaż z mumii Aset-iri-khet-es

Na kartonażu umieszczone jest imię pochowanej kobiety, Aset-iri-khet-es, co w wolnym tłumaczeniu znaczy „Izyda Składająca Ofiary”. Zmarła była prawdopodobnie kapłanką bogini, mogła pochodzić z Abydos lub Asuanu. Na piersiach widnieje skarabeusz z rozpostartymi skrzydłami, poniżej znajduje się naszyjnik zakończony głowami sokołów zwieńczonymi dyskami słonecznymi.

Fragmenty bandaża mumijnego

Fragment tkaniny stanowił część bandaży spowijających mumię po balsamowaniu. Na zachowanej części bandaży ukazany jest symboliczny fronton świątyni w postaci gzymsu, wsparty na papirusowej kolumnie (druga znajdowała się prawdopodobnie z niezachowanej strony przedstawienia). Wewnątrz „budowli” widoczne są dwa rzędy postaci w kształcie mumii. Górny rejestr przedstawia 15 bóstw, dolny – 19. Wszystkie zwrócone są w lewo, a ich głowy wieńczy pióro Maat – symbol sprawiedliwości. W dłoniach trzymają noże, którymi symbolicznie przecinają sprawiedliwość. Prawą stronę bandaża zajmuje inskrypcja hieratyczna (rodzaj pisma hieroglificznego), złożona z ośmiu linii tekstu.

Mumia zbożowa z woskową maską Ozyrysa

Obiekt został zakupiony u Mohareba Zaaki w Kairze przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej. Mumia ma pozłacaną woskową maskę. Sarkofag z głową Horusa i prążkowaną peruką na piersi ma zawieszony naszyjnik złożony z kapliczki, z ibisem wewnątrz...