Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Obiekty
wszystkie
Wyczyść filtr
Pokaż filtr
Ukryj filtr

Figurki uszebti

Doskonałe pod względem artystycznym i starannie wykonane figurki uszebti zostały zakupione w Muzeum Egipskim w Kairze przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej i przekazane do Muzeum Archeologicznego. Znaleziono je w 1929 roku w grobie osoby, która − jak wynika z inskrypcji na sarkofagu − nosiła tytuł „strażnika pieczęci królewskiej”. Grób wchodził w obręb świątynny faraona Userkafa. Z inwentarza grobowego zachowały się trzy alabastrowe naczynia kanopskie oraz 336 figurek uszebti, które weszły w skład rozmaitych kolekcji na świecie.

Sarkofag Aset-iri-khet-es

Sarkofag z drewna sykomory znaleziony podczas wykopalisk prowadzonych w 1907 roku w el-Gamhud przez pierwszego polskiego egiptologa, Tadeusza Smoleńskiego. Jest to tak zwany sarkofag brzuchaty, antropoidalny, z płaskim dnem i wypukłym wiekiem. Głowa trumny nakryta jest peruką w kolorze niebieskim. Szyja i uszy złocone. Piersi zdobi półokrągły naszyjnik zakończony głowami sokołów zwieńczonymi dyskami słonecznymi. Poniżej umieszczone są dwa rejestry z przedstawieniami figuralnymi: w górnym znajduje się przyklękająca bogini Nut z rozpostartymi skrzydłami i dyskiem solarnym na głowie. Obok widnieje inskrypcja hieroglificzna zawierająca imię zmarłej i jej matki, a także modlitwę skierowaną do Nut.

Stela syna Chajremona oraz Izydory z Kom Abu Billou

Stela została zakupiona w Kairze u Eliego Alberta i Josepha Abermayora przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej. Scena wyobraża zmarłego leżącego na kline (gr. łoże) i stojącą naprzeciw niego orantkę. Mężczyzna na łożu ubrany jest w chiton (gr. szata bez rękawów, spinana na ramionach) z krótkimi rękawami i himation (gr. prostokątna wełniana tkanina noszona w Grecji jako szata wierzchnia) zrolowany w pasie, owinięty wokół lewej dłoni. W prawej wyciągniętej ręce trzyma kantharos (gr. naczynie na wino). Stojąca przed nim kobieta, ukazana en face, odziana w ten sam sposób, co mężczyzna, unosi ręce ku górze w geście modlitewnym. Pod sceną umieszczona jest inskrypcja. Imię zmarłego zachowało się tylko częściowo; brzmiało być może Sosas. Czytelne pozostało imię jego ojca — Chajremon, a także imię matki zmarłego — Izydora, niezwykle popularne w Egipcie w okresie rzymskim.

Sarkofag kartonażowy z el-Hibeh

Prezentowany sarkofag pochodzi prawdopodobnie z el-Hibeh. Na taką proweniencję wskazuje kształt sarkofagu, sposób dekoracji i charakter znaków hieroglificznych. Z kolei błędy w zapisie i sama forma hieroglifów dowodzą pochodzenia z późnego okresu ptolemejskiego lub wczesnego rzymskiego.

Kartonaż z mumii Aset-iri-khet-es

Na kartonażu umieszczone jest imię pochowanej kobiety, Aset-iri-khet-es, co w wolnym tłumaczeniu znaczy „Izyda Składająca Ofiary”. Zmarła była prawdopodobnie kapłanką bogini, mogła pochodzić z Abydos lub Asuanu. Na piersiach widnieje skarabeusz z rozpostartymi skrzydłami, poniżej znajduje się naszyjnik zakończony głowami sokołów zwieńczonymi dyskami słonecznymi.

Rzeźba mężczyzny i kobiety

Rzeźba pochodzi z wykopalisk prowadzonych przez Hermana Junkra w 1913 roku we wschodnim sektorze Wielkiego Cmentarzyska Zachodniego, na zachód od piramidy Cheopsa. Rzeźba przedstawia postacie w określonym kanonie: mężczyznę w postaci kroczącej i kobietę w pozycji stojącej ze złożonymi stopami...

Mumia zbożowa z woskową maską Ozyrysa

Obiekt został zakupiony u Mohareba Zaaki w Kairze przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej. Mumia ma pozłacaną woskową maskę. Sarkofag z głową Horusa i prążkowaną peruką na piersi ma zawieszony naszyjnik złożony z kapliczki, z ibisem wewnątrz...

Rzeźba przedstawiająca tors męski z El-Kantara

Alabastrowa rzeźba o wysokości 15 cm została zakupiona przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej. Posąg przedstawia nagiego młodego mężczyznę z odbitą głową, nogami i rękami. Z tyłu płaska kolumna zakończona trójkątnie u góry. Na prawe ramię młodzieńca...

Rzeźba przedstawiająca głowę władcy

Głowa jest zachowanym fragmentem posążku władcy. Na królewskie pochodzenie przedstawionej postaci wskazuje nakrycie głowy, zwane nemesem (rodzaj prążkowanej chusty noszonej przez władców egipskich), z szerokim pasem nad czołem, ozdobionym insygnium władzy faraońskiej – ureuszem (kobrą). Twarz o wydatnych kościach policzkowych ma zatarte rysy. Oczy ukazano bez szczegółów. Uszkodzony nos jest szeroki o rozdętych nozdrzach, wargi – ułożone w nieznaczny uśmiech. Zły stan zachowania rzeźby utrudnia identyfikację władcy, lecz sposób opracowania twarzy wskazuje na wykonanie jej w Okresie Późnym, czyli przedstawienie władcy panującego w latach 743–332 p.n.e. (koniec XXV–XXXI dynastia).

Fragment całunu

Całun został zakupiony w Muzeum Egipskim w Kairze przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej i przekazany do Muzeum Archeologicznego. Prawa część całunu przedstawia zmarłego jako Ozyrysa. Głowę w peruce zdobi korona ze strusich piór z dyskiem...

Stela chłopca Besa z Kom Abu Billou

Stela przedstawia chłopca w charakterystycznej dla sztuki wczesnochrześcijańskiej pozycji oranta, czyli postaci modlącej się z rękoma wzniesionymi ku górze. Taka forma ukazania zmarłego symbolizować miała duszę zbawioną. To jedyna tego typu stela z nekropolii w Kom Abu Billou znajdująca się w zbiorach polskich. Dzięki odczytaniu zachowanej częściowo inskrypcji, wiemy, że chłopiec zmarł w wieku lat 5 i miał na imię Bes.

Figurka siedzącego ibisa (mała)

Kult zwierząt odgrywał w starożytnym Egipcie ogromną rolę. W wybranych gatunkach „mieszkał” bowiem duch poszczególnych bóstw. Największe znaczenie miał kult byka Apisa w Memfis, którego początki sięgają I dynastii, a schyłek nastąpił dopiero w IV wieku n.e. W okresie późnym i ptolemejsko-rzymskim zaczęto na masową skalę produkować mumie zwierząt, które służyły jako wotywne ofiary składane przez pobożnych pielgrzymów bóstwom.

Ostrakon grecki – pokwitowanie zapłacenia „merismos”

Ostrakon ten jest pokwitowaniem zapłacenia merismos, który nie był żadnym konkretnym podatkiem, tylko częścią obciążenia podatkowego przypadającego na daną wspólnotę. „Nikias syn Pasiona [tytułem należności] za merismos za 16. rok panowania Trajana, naszego pana: 4 drachmy. Rok 16. Pharmouthi 26”.

Ostrakon grecki – pokwitowanie zapłacenia pieniężnego ekwiwalentu podatku w naturze

Ostrakon ten jest potwierdzeniem wpłaty równowartości pieniężnej podatku w naturze. Zamiast odpowiedniej liczby daktyli, Daleas, syn Abraimosa (Abraimos jest dobrze poświadczonym wariantem imienia Abraham), wpłacił 6 drachm i 4 obole. Rozbieżność w datowaniu tego dokumentu wynika z faktu, że rok 11. może odnosić się zarówno do panowania cesarza Wespazjana, jak i Domicjana.

Mumia zbożowa ze srebrną maską Ozyrysa

Mumie zbożowe stanowią rzadkość w kolekcjach egiptologicznych, a już ozdobione srebrną maską znane są zaledwie trzy. Jedna znajduje się w Muzeum Sztuk Pięknych w Budapeszcie, a dwie – w krakowskim Muzeum Archeologicznym. Co w sobie kryją i do czego służyły? Otóż tak naprawdę nie są mumiami, a pseudomumiami, pełniącymi w czasach starożytnego Egiptu funkcję kultową, a nie funeralną. Zawierają ziemię (muł nilowy) zmieszaną z ziarnem jęczmienia, które pod wpływem wilgotności kiełkowało, symbolizując zmartwychwstanie Ozyrysa, a tym samym wiecznie odradzającą się naturę.

Stela mężczyzny z Kom Abu Billou z 2. połowy II wieku

Na zachowanej dolnej połowie reliefu widoczny jest zmarły (od pasa w dół) leżący w pozycji bankietowej na kline (łożu) przykrytej materacem, wsparty na dwóch poduszkach. Ubrany jest w greckie szaty wierzchnie: chiton i himation. Dobrze zachował się dolny fragment steli, na którym widoczne są wyraźnie elementy biesiady grobowej: dwa snopy zboża i umieszczona pomiędzy nimi amfora oraz okrągły stolik na trzech nogach połączonych poprzeczką. Pod przedstawieniem pozostawiono dwie linijki na inskrypcję.

Figurka siedzącego ibisa (duża)

Ibis był ucieleśnieniem boga Thota, patrona skrybów, który według legendy wynalazł pismo hieroglificzne. Uważano go również za boga magii i uzdrowiciela. Głównym miejscem kultu Thota było Hermopolis (dziś Tuna el-Gebel). Stąd też pochodzi prezentowana figurka. Głowę, dziób, szyję i nogi ptaka wykonano z brązu. Tułów natomiast jest drewniany, a w jego wnętrzu znajdują sie zwłoki ibisa zawinięte w płótno.

Fragment steli z trzema osobami z Kom Abu Billou

Na steli przedstawione są dwie postacie: kobieta spoczywająca na łożu i stojąca za nią z prawej strony orantka. Układ obu postaci oraz ich ubiór powtarzają znany choćby ze Steli syna Chajremona oraz Izydory schemat kompozycji ukazującej zmarłego na kline oraz stojącej orantki. Pod łożem wyryte są elementy biesiady grobowej: zarys snopka zboża oraz stolik na trzech nogach.

Ostrakon grecki – polecenie wydania wina

Eksponat należy do większego zespołu ostraków, z których 30 znajduje się w Austriackiej Bibliotece Narodowej w Wiedniu, a cztery, wraz z prezentowanym, w Muzeum Archeologicznym w Krakowie. Wszystkie te dokumenty pochodzą z VI lub VII wieku. Datowane zostały indykcjami, co było częstą praktyką w okresie późnego antyku. W Egipcie termin „indykcja” pojawił się na początku IV wieku. Pierwotnie oznaczał podatek wyznaczony z góry na 5 lat, a od czasów Konstantyna (313 r.) – na 15 lat. Z czasem zaczęto podawać kolejne lata indykcji jako określenie daty danego dokumentu.

Stela kobiety z Kom Abu Billou

Zachowany górny fragment steli przedstawia zmarłą w pozycji znanej z pozostałych tablic nagrobnych z cmentarzyska Kom Abu Billou. Kobieta spoczywa na materacu przykrywającym łoże (kline), opierając lewy łokieć na dwóch poduszkach. W prawej, nienaturalnie długiej ręce trzyma czarę. Ubrana jest w powszechnie noszone greckie szaty wierzchnie: chiton i himation. Ma długie włosy, zaczesane za uszy i opadające na piersi. Nie wiemy, jak wyglądała twarz zmarłej, gdyż jej przedstawienie uległo zniszczeniu. Naprzeciw kobiety wyryto sylwetkę siedzącego i zwróconego w jej stronę szakala.