Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Obiekty
wszystkie
Wyczyść filtr
Pokaż filtr
Ukryj filtr

Druk reklamowy „hikifuda” z przedstawieniem wojownika w drodze

Hikifudy były projektowane przez wydawnictwa, które najczęściej drukowały plansze z popularnymi motywami (żurawia, góry Fuji, bogów szczęścia) i je sprzedawały. Rzadko zamawiano specjalne wzory, odpowiadające rodzajowi działalności danego kupca, ponieważ zamówienia specjalne były droższe. Podczas komponowania planszy zostawiano więc pustą przestrzeń, w której kupiec mógł umieścić informacje o swoim sklepie czy warsztacie. Teksty te, najczęściej stylizowane na kaligrafię, nie zawsze były pisane ręcznie. Odbijano je również z matrycy drzeworytniczej, niczym pieczęć.

Szablon farbiarski „Ise-katagami” z motywem karpi

Przedstawione karpie są jednym z tych motywów, które odzwierciadlając symbolikę japońską, wydają się znajome również Europejczykom. Według tradycji przeniesionej do Japonii z Chin, karpie wędrują w górę rzeki, by tam, udowodniwszy swoją siłę i wytrwałość, zamienić się w smoki. Dzięki tym cechom są również patronami chłopców podczas ich święta obchodzonego w dawnej Japonii 5 maja (współcześnie to Japoński Dzień Dziecka).

Druk reklamowy „hikifuda” w formie kalendarza

Wśród różnorodnych wzorów druków reklamowych hikifuda, które wydawcy oferowali swoim klientom, wielką popularnością cieszyły się motywy związane z Nowym Rokiem, takie jak żuraw i sosna czy kalendarz. W Japonii tradycyjnie składa się życzenia noworoczne, a jednym z obowiązkowych prezentów tego okresu są właśnie kalendarze na nadchodzący rok.

Rysunek „Ryby” Andrzeja Wajdy

Karpie są w Japonii symbolem utożsamianym z chłopcami, którym życzy się, by stawali się równie silni i wytrwali jak ryby. Każdego roku podczas japońskiego dnia dziecka, który dawniej był świętem wyłącznie chłopców, rodzice zawieszają na masztach przy domach latawce, przypominające kształtem rękawy lotnicze wskazujące siłę i kierunek wiatru. Mają one kształt karpi, a kolor każdego z nich związany jest z osobą, którą symbolizują: czarny karp to ojciec rodziny, czerwony — matka, inne kolory oznaczają dzieci. Według dawnych wierzeń zawieszone wysoko flagi mają zwrócić uwagę bóstw opiekuńczych, które unoszą się wysoko na niebie.

Para wazoników z dekoracją żurawi w locie na granatowym tle

Żuraw to jeden z najważniejszych symboli długowieczności w wielu krajach Azji. Prezentowany w połączeniu z innymi symbolami uzyskuje jeszcze dodatkowy, nieco inny sens, czasem zwielokrotniony w stosunku do swojego pierwotnego znaczenia. Ten majestatyczny ptak o pięknym kształcie ciała i upierzeniu stał się dla Japończyków, z uwagą obserwujących otaczającą ich naturę i czerpiących z niej niezwykle często inspiracje, jednym z najważniejszych symboli w kulturze.

Drzeworyt „Rozpogodzenie po śnieżycy w Kameyama” Utagawy Hiroshigego

W zbiorze Feliksa Jasieńskiego Utagawa Hiroshige zajmował miejsce szczególne — kolekcjoner zgromadził ponad 2000 plansz drzeworytniczych tego autora. Bogato reprezentowany gatunek pejzażu pozwala docenić Hiroshigego jako artystę, który uchodził za mistrza w odtwarzaniu nastrojów kreowanych przez śnieg, deszcz i mgłę.

Album z drzeworytami „Sto widoków Fuji” Hokusai, tom II

Trzy tomy Stu widoków góry Fuji powszechnie ocenia się jako najwyższe osiągnięcie w zakresie ilustrowanych książek w Japonii, choć pierwsze dwa tomy stały na nieco wyższym poziomie niż trzeci, wydany później przez zupełnie innego wydawcę. Wraz z tomami Hokusai manga wywarły największy wpływ na sztukę Zachodu.

Maska „ko-omote” teatru „nō” (typu „śnieg”)

W japońskim klasycznym teatrze maska jest najważniejszym atrybutem aktora pierwszoplanowego shite. To dzięki niej aktor może wcielić się w postać ze świata realnego (np. wojownika, młodej kobiety, starca) czy ponadnaturalnego (demona, bóstwa, niebianki itp.). Nałożenie maski ma przede wszystkim służyć przemianie bohatera, w wyniku której widzowie będą mogli poznać skrywane wcześniej sekrety (takie jak pozaziemskie pochodzenie postaci), targające nim gwałtowne uczucia (żal, zazdrość czy szaleństwo).

Drzeworyt „Portret aktora Kōraiya Kinshō” Toshūsaia Sharaku

Toshūsai Sharaku należy do najbardziej enigmatycznych artystów japońskich. Drzeworyty przez niego sygnowane pochodzą z okresu między majem 1794 a styczniem 1795 roku. Tematem wszystkich około 150 plansz są portrety aktorów kabuki — są to projekty o zdecydowanie innej, nowej formie ekspresji, często stojące na granicy karykatury.

Kimono ślubne „uchikake” z wzorem żurawi w locie

Obecnie większość kobiet nosi kimono podczas uprawiania japońskich sztuk tradycyjnych, jak ikebana czy ceremonia parzenia herbaty, lub ważnych spotkań rodzinnych. Jednym z takich wydarzeń jest japoński ślub w obrządku shintoistycznym. W zestawie kilku kimon zakładanych tego dnia panna młoda ma czerwone wierzchnie kimono tzw. uchikake. Swoją formą i kształtem nawiązuje ono do dawnych strojów dworskich z epoki Heian i jako jedyne spośród kimon nie jest przewiązywane pasem obi.

Kapliczka z figurką bosatsu Senju-Kannon

Przenośna kapliczka z wizerunkiem bodhisattwy (jap. bosatsu) Senju Kannon wykonana została przy użyciu najwyżej cenionych technik, a precyzja w miękkim wydobyciu detali podkreśla wysoką klasę obiektu. Zewnętrzne powierzchnie kapliczki pokryte są laką, natomiast wnętrze i postać bodhisattwy — złocone. Pełnoplastyczna figura zwana w ikonografii także „jedenastogłową” Kannon dla wyznawców buddyzmu pozostaje jednocześnie bodhisattwą Wielkiego Współczucia. Japońskie dzieła sakralne, zwłaszcza wysokiej klasy, należą do niezwykle cennych obiektów, albowiem jako przedmioty kultu rzadko opuszczały rodzime świątynie.

Plakat „Portret Shunkin” Jana Młodożeńca

Plakat Jana Młodożeńca wyróżnia się ciekawą koncepcją nawiązującą do tradycji japońskiego drzeworytu ukiyo-e. Mimo że na pierwszy rzut oka może się wydawać, że dominuje w nim stereotypowa „japońska” stylistyka (postać młodej Japonki w kimonie, pionowo rozmieszczone litery itp.), to kompozycja jest dogłębnie przemyślana, artysta zdecydował się na rozwiązania typowe dla tradycyjnej grafiki japońskiej, rozmieszczając elementy kompozycji w formie „obrazu w obrazie”.

Plakat „Saga o dżudo” Jerzego Flisaka

Plakat autorstwa Jerzego Flisaka charakteryzuje się przede wszystkim niezwykłym konceptem, w którym dwie walczące z sobą postaci przybierają kształt białego piktogramu umieszczonego na brązowym tle. Wizerunek ten w naturalny sposób nasuwa skojarzenie z systemem pisma, jakiego używają Japończycy — znakami kanji — dzięki czemu plakat zyskuje głębszą wymowę. Autor posługuje się subtelnym schematem i metaforą, które umiejętnie łączą ideę obrazu z nawiązaniem do fabuły.

Drzeworyt „Oiran Yosooi z domu uciech Matsuba-ya” Kitagawy Utamaro

Piękne kobiety oiran stanowiły wdzięczny temat dla artystów japońskiego drzeworytu, którego okres rozkwitu przypada na epokę Edo (1603–1868). Ulotność i przemijanie, tak mocno wpisane w filozofię tego czasu, skłaniało ludzi do chwytania bieżącej chwili i celebrowania radości płynącej z oglądania kwiatów czy podziwiania księżyca.

Dwa szkice koncepcyjne budynku Mangghi Araty Isozakiego

Legenda mówi, że gdy Andrzej Wajda odbierał nagrodę Fundacji Inamori, oznajmił, iż przeznacza ją na budowę „domu” dla kolekcji sztuki Dalekiego Wschodu, architekt Arata Isozaki zadeklarował zaś przygotowanie i przekazanie w formie podarunku projektu przyszłego centrum. Tak się też stało.

Hełm typu hoshi kabuto wraz z ozdobą shikami

Kolekcja dalekowschodnich militariów Muzeum Narodowego w Krakowie obejmuje ponad tysiąc obiektów, z czego większość stanowią dzieła japońskie. Do niezwykle cennych okazów należą zbroje i hełmy, i chociaż pochodzą przeważnie z okresu Edo (1603–1868), możemy w nich podziwiać znakomite rzemiosło japońskich mistrzów.

Szablon farbiarski „Ise-katagami” z motywem gałązek i liści klonu („momiji”)

Kimono to jedna z pierwszych rzeczy, która przychodzi na myśl, gdy myślimy o Japonii. Te tradycyjne stroje są pięknie dekorowane malowanymi lub haftowanymi wzorami. Na każdym znajdują się te najbardziej efektowne, reprezentacyjne. Są jednak jeszcze kimona codzienne, o powtarzalnych, drobnych wzorach kwiatów, ptaków, wachlarzy czy innych motywów. Powstają one przy użyciu szablonów, takich jak tworzone od stuleci Ise-katagami.

Kimono typu „komon” z motywem liści klonu

Kimono jest strojem japońskim, będącym ważną częścią historii, kultury i tradycji tego kraju. Przez wieki jego kształt, za sprawą wpływów chińskich i koreańskich, ulegał pewnym zmianom. Swój obecny krój litery T i szerokich, sięgających niekiedy do ziemi rękawów, uzyskał w późnym okresie Edo (1603–1868).

Kaligrafia „Kwiat” Chuei Sekiguchiego (pseud. Kyōso)

Japończycy od początku swoich dziejów uważnie obserwowali otaczającą ich przyrodę. Jej elementy, w tym rozmaite kwiaty, którym przypisywano znaczenie symboliczne, stawały się motywami niezwykle często wykorzystywanymi w sztuce i ornamentyce. Do dziś zjawiska zachodzące w przyrodzie znajdują odzwierciedlenie w obyczajach Japończyków. Dużą popularnością cieszy się wciąż kultywowany dawny zwyczaj hanami (z jap. „oglądanie kwiatów”), gdy na wiosnę całe rodziny wyruszają na pikniki pod kwitnącymi drzewami wiśni.

Kaligrafia „Ima/Teraz” Rikō Takahashi

Kaligrafia prezentuje ideogram Ima 今 (Teraz) wykonany czarnym tuszem na białym papierze. W dolnej części pracy, po prawej stronie, znajduje się czerwona pieczęć z literami w alfabecie łacińskim Rikoh. To zapis imienia artystki w jednej z wersji transkrypcji języka japońskiego. Adeptów malarstwa i kaligrafii zachęcano do samodzielnego wyrzeźbienia własnej pieczęci – tę sztukę zwano tenkoku.