Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1124
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Żuraw to jeden z najważniejszych symboli długowieczności w wielu krajach Azji. Prezentowany w połączeniu z innymi symbolami uzyskuje jeszcze dodatkowy, nieco inny sens, czasem zwielokrotniony w stosunku do swojego pierwotnego znaczenia. Ten majestatyczny ptak o pięknym kształcie ciała i upierzeniu stał się dla Japończyków, z uwagą obserwujących otaczającą ich naturę i czerpiących z niej niezwykle często inspiracje, jednym z najważniejszych symboli w kulturze.

Więcej

Wazoniki mają jednakowy kształt: na niskiej, wgłębionej stopie znajduje się wydłużony owoidalny brzusiec; ramiona przechodzą w niezbyt długą, wąską szyjkę, zakończoną kielichowatym wylewem. Pierścieniowa stopa oraz wylew opatrzone są okuciem wykonanym z miedzi ze śladami srebrzenia (?)[1].
Wazoniki zdobione są techniką emalii komórkowej na metalu, z wykorzystaniem drucika srebrnego (?). Dekoracja przedstawia żurawie w locie w kolorze białym z elementami szarości i czerwieni na granatowym tle. Na obu wazonikach motywy grupy żurawi umieszczono na brzuścach w sposób ciągły. Przy wardze wylewu i tuż nad stopą widoczny jest szlak z czerwonych kolistych motywów. Na spodzie stopy, w rytym okręgu, widnieje znak przypominający sylabę yo [ヨ] w japońskim sylabariuszu katakana.
Emalia komórkowa (jap. shippō, dosłownie: „siedem drogocennych kamieni”), to technika zdobnicza stosowana szeroko na świecie w różnych epokach i w rozmaitych kulturach, głównie do wyrobów z metalu. Do podstawowej formy przedmiotu przymocowuje się według określonego wzoru cienkie druciki lub paseczki metalu. Utworzone w ten sposób komórki wypełnia się emalią lub sproszkowanym szkłem i wypala. Na końcu powierzchnię wygładza się i poleruje aż do uzyskania właściwego połysku.

Do XVII wieku wykorzystywano tę technikę w Japonii przede wszystkim do zdobienia detali architektonicznych, m.in. uchwytów do przesuwanych drzwi, a także do dekoracji elementów mieczy, pojemników na pędzle i dozowników na wodę do rozcieńczania tuszu. Później emalię komórkową stosowano do zdobienia rozmaitych przedmiotów codziennego użytku, takich jak wazy, czarki, tacki, puzderka, kadzielniczki, fajeczki czy klamerki. Technika rozwijała się dynamicznie, a pod koniec XIX wieku przedmioty nią wykonane eksportowano masowo na Zachód. W Muzeum Manggha para wazonów z przełomu XIX i XX wieku prezentuje ten ostatni rodzaj wyrobów.
Żuraw to jeden z najważniejszych symboli długowieczności w wielu krajach Azji. Prezentowany w połączeniu z innymi symbolami uzyskuje jeszcze dodatkowy, nieco inny sens, nieraz rozbudowany w stosunku do swojego pierwotnego znaczenia. Ten majestatyczny ptak o pięknym kształcie ciała i upierzeniu stał się dla Japończyków, z uwagą obserwujących otaczającą ich naturę i czerpiących z niej niezwykle często inspiracje, jednym z najważniejszych symboli w kulturze. Od wieków przykuwały uwagę jego elegancki sposób poruszania się, wydawane dźwięki, wykonywane sekwencje ruchów (określanych jako rodzaj tańca godowego i sposób porozumiewania się samców i samic), które w oczach obserwatora stawały się wręcz zachwycającym widowiskiem.
Wśród wielu gatunków tego ptaka na świecie, w Japonii spotykamy jeden z najrzadziej występujących – Grus japonensis (łac.), który w języku polskim określany jest jako żuraw mandżurski, a w innych językach europejskich – np. w angielskim (podobnie jak w chińskim i japońskim – 丹頂鶴 lub タンチョウヅ, tanchōzuru) nazwa tego ptaka nawiązuje do jego wyglądu – red crowned crane, czyli żuraw z czerwoną koroną. Na czubku głowy żurawia japońskiego widnieje bowiem czerwony płat skóry. W czasie godów jego kolor staje się ciemny i jaskrawy. Grus japonensis to drugi pod względem wielkości dziki żuraw. Dorosły osobnik, poza czarnym ogonem, jest upierzony na biało; dodatkowo samce mają czarne policzki, gardło i szyję, samice zaś – perłowoszare. Wiosnę i lato żuraw mandżurski spędza na Syberii i czasami w północno-wschodniej Mongolii. Na zimę migruje do Korei, Japonii, Chin, Tajwanu i innych krajów Azji Wschodniej. W Japonii, na Hokkaidō, występują również żurawie, które nie zmieniają miejsca swojego pobytu, żyjąc głównie na bagnach, polach ryżowych i innych podmokłych terenach.
W całej Wschodniej Azji żuraw uważany jest za świętego ptaka, który symbolizuje wierność, szczęście i miłość w małżeństwie (co stanowi odzwierciedlenie monogamicznych zwyczajów tych zwierząt) oraz szlachetność i długie życie. Powszechnie uważa się, że żyje on tysiąc lat, choć w rzeczywistości nie więcej niż 30 (w hodowli dwa razy dłużej).
Żuraw był bardzo często tematem poematów, legend, opowieści i przysłów. Japońskie wyrażenie tsuru no hito koe (鶴の一声 lub つるのひとこえ, dosłownie: „słowo żurawia”) oznacza ostateczną, nie do podważenia, opinię osoby uznawanej za autorytet.

Wizerunki żurawia pojawiały się też w sztuce. Inspirując się jego pięknymi kształtami, ten wdzięczny temat wybierało wielu malarzy. Powszechnie wykorzystywano je jako haftowane, malowane czy farbowane motywy w zdobieniu kimon – przede wszystkim ślubnych – i innych przedmiotów z porcelany, brązu i laki.
Do dziś wizerunek tego rzadko występującego w przyrodzie ptaka, tak cenionego przez Japończyków, jest paradoksalnie najczęściej spotykanym w Japonii symbolem występującym w wielu miejscach i sytuacjach. Można by je wyliczać w nieskończoność, wystarczy jednak wspomnieć tylko kilka przykładów. Efektowny w formie, wpisany w okrąg motyw żurawia przypominający wykorzystywany powszechnie we wcześniejszych epokach herb rodzinny, stał się godłem największych japońskich linii lotniczych Japan Airlines, wizerunek pary żurawi został umieszczony na banknocie o nominale 1000 yenów, a origami w formie tego ptaka składane z barwnego papieru, wciąż łączy się w długie łańcuchy jako wyraz życzeń pomyślności dla obdarowanego.

Opracowanie: Małgorzata Martini (Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha), Redakcja WMM, © wszystkie prawa zastrzeżone


[1] Obiekt został wykonany w technice emalii komórkowej na metalu, przy użyciu drucika srebrnego (?). Okucia stopy i wylewu wykonane są z miedzi ze śladami srebrzenia (?). Wątpliwości, które pojawiają się przy wskazanych materiałach, wynikają z faktu, że wyglądają one jak srebrne, ze śladami srebrzenia, jednak należy wziąć pod uwagę, że metale azjatyckie różnią się w składzie od stopów europejskich, materiały zmieniają kolor pod wpływem zmieniających się warunków atmosferycznych, dlatego wobec braku szczegółowych badań stopu, nie można tego faktu ostatecznie potwierdzić. 

Mniej

Feliks „Manggha” Jasieński. Tworzenie kolekcji.

Feliks Jasieński kolekcjonował sztukę przez trzydzieści lat swojego życia. Zbiór liczył około 15 tysięcy przedmiotów i obejmował malarstwo i grafikę z przełomu XIX i XX wieku, zespół sztuki azjatyckiej, kobierce, kilimy, meble i przedmioty rzemiosła artystycznego, a także bibliotekę. Wyjątkowa kolekcja stała się świadectwem czasów jej twórcy, który początkowo gromadził dzieła w swoim mieszkaniu, a następnie, 11 marca 1920 roku, przekazał je na rzecz miasta Krakowa.

 

Więcej

Feliks Jasieński kolekcjonował sztukę przez trzydzieści lat swojego życia. Zbiór liczył około 15 tysięcy przedmiotów i obejmował malarstwo i grafikę z przełomu XIX i XX wieku, zespół sztuki azjatyckiej, kobierce, kilimy, meble i przedmioty rzemiosła artystycznego, a także bibliotekę. Wyjątkowa kolekcja stała się świadectwem czasów jej twórcy, który początkowo gromadził dzieła w swoim mieszkaniu, a następnie, 11 marca 1920 roku, przekazał je na rzecz miasta Krakowa.

Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kim był człowiek, którego kolekcja budzi tak ogromny podziw? Antropologiem, kulturoznawcą, ale interesował się też sztuką, różnymi obszarami cywilizacji. Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Odebrał bardzo staranne wykształcenie: w Dorpacie, Berlinie i Paryżu. Studiował różne kierunki: ekonomię, filozofię, literaturę, historię sztuki i muzykę. Przede wszystkim był jednak pasjonatem i kolekcjonerem, który zgromadził spójny zbiór prac. Jego pseudonim Manggha, pochodził od tytułu zbioru drzeworytów japońskiego artysty Katsushiki Hokusai.
Dzięki zaangażowaniu Jasieńskiego udało się uratować obraz Szał Podkowińskiego pocięty przez autora. Jasieński płótno troskliwie odrestaurował i powiesił na ścianie swojego krakowskiego mieszkania, jako najcenniejszy obiekt w swoich zbiorach. Kolekcję zapoczątkował dziełami sobie współczesnych. Portretowali go najwybitniejsi artyści jego czasów: Boznańska, Wyczółkowski, Malczewski, Laszczka. Jego prywatny zbiór zmienił się w kolekcję muzealną. Czy w dzisiejszych czasach ktoś zechciałby podarować swoją prywatną kolekcję sztuki współczesnej na rzecz muzeum?

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Para wazoników z dekoracją żurawi w locie na granatowym tle

Zdjęcia

Powiązania

Gra


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: