Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 858
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Japończycy od początku swoich dziejów uważnie obserwowali otaczającą ich przyrodę. Jej elementy, w tym rozmaite kwiaty, którym przypisywano znaczenie symboliczne, stawały się motywami niezwykle często wykorzystywanymi w sztuce i ornamentyce. Do dziś zjawiska zachodzące w przyrodzie znajdują odzwierciedlenie w obyczajach Japończyków. Dużą popularnością cieszy się wciąż kultywowany dawny zwyczaj hanami (z jap. „oglądanie kwiatów”), gdy na wiosnę całe rodziny wyruszają na pikniki pod kwitnącymi drzewami wiśni.

Więcej

Kaligrafia prezentuje ideogram 花 (jap. hana), wykonany złotą farbą na papierze ciemnogranatowym z odcieniem szafiru o zamszowej fakturze. W dolnej części pracy, po lewej stronie znajduje się kwadratowa, czerwona pieczęć artysty z ideogramami w piśmie pieczętnym – formie znaków wywodzącej się z pisma w starożytnej chińskiej kaligrafii.
Zgodnie ze zwyczajem na Dalekim Wschodzie malowidło i kaligrafia bywały oprawiane. Wybór oprawy zależał od stopnia formalności dzieła, czyli od jego przeznaczenia: pozostawało ono w pierwotnej formie (arkusz, karta papieru) lub uzyskiwało oprawę w określonym stylu. Kaligrafia Kwiat została oprawiona w formę zwoju pionowego w typie maru hyōsō: bezpośrednio przy górnej i dolnej krawędzi opatrzono ją wąskimi paskami jasnoseledynowego brokatu, pokrytymi wzorem złotych obłoków (ta część oprawy zwana jest ichimonji). Stanowią one efektowne akcenty podkreślające walory obrazu. Pozostała część oprawy została wykonana z tkaniny o splocie rypsowym w głębokim żółtym kolorze, który przypomina sproszkowaną kurkumę – barwnik wykorzystywany powszechnie w dawnej Japonii. U góry i u dołu oprawy znajdują się drewniane wałki o różnej średnicy. Dolny jest grubszy, gdyż jego funkcja polega na wyrównaniu zwoju poprzez obciążenie; jego końce zostały wykonane z drewna w kolorze ciemnobrązowym, w kształcie wydłużonego walca – kirijiku. Na górze zwoju zamocowana została typowa japońska, wąska taśma służąca do zawieszania przedmiotów.
Składający się z siedmiu kresek (duktów pędzla) ideogram hana, który oznacza „kwiat”, składa się z dwóch piktogramów: górnego – przedstawiającego rosnące rośliny, i dolnego – symbolizującego kwitnienie, czyli zmianę stanu rośliny. Można pokusić się o następującą interpretację: kwiat pojawia się, gdy roślina przechodzi przemianę swojego stanu, zaś nowe okoliczności mogą przynieść zachwycające rezultaty. 
Artysta w swoim dziele odniósł się nie tylko do zewnętrznego wyglądu kwiatu, który we wszystkich kulturach jest symbolem piękna, ale również do najefektowniejszego momentu w jego rozwoju, gdy roślina zaczyna kwitnąć. Kwiat zwiastuje kolejną przemianę – pojawienie się owocu.
Japończycy od początku swoich dziejów uważnie obserwowali otaczającą ich przyrodę. Jej elementy, w tym rozmaite kwiaty, którym przypisywano znaczenie symboliczne, stawały się motywami niezwykle często wykorzystywanymi w sztuce i ornamentyce. Do dziś zjawiska zachodzące w przyrodzie znajdują odzwierciedlenie w obyczajach Japończyków. Dużą popularnością cieszy się wciąż kultywowany, dawny zwyczaj hanami (z jap. „oglądanie kwiatów”), gdy na wiosnę całe rodziny wyruszają na pikniki pod kwitnącymi drzewami wiśni.
Ideogram wykonano we współczesnym stylu awangardowym, wykorzystując koncepcję kompozycyjną znacznego powiększenia znaku. Dzięki precyzyjnej kontroli prowadzenia i nacisku pędzla, linie ideogramu nie są ciężkie i masywne, lecz lekkie i delikatne, przywodzące na myśl drzewa obsypane w pełni rozkwitłymi kwiatami.
Obraz ten zastanawia swoją kolorystyką. Zwykle odbiorcy są przyzwyczajeni do kaligrafii wykonanych czarnym tuszem na białym lub kremowym tle, gdzie jedynym elementem przełamującym tę wyrafinowaną estetycznie, kolorystyczną surowość jest czerwona pieczęć artysty. Kwiat Kyōso to również dzieło o wyrafinowanej kolorystyce, lecz zdecydowanie różniące się od większości prac kaligraficznych. Jeśli przypomnimy sobie początki sztuki japońskiej, łatwo dostrzeżemy źródło inspiracji artysty: złoto na ciemnoniebieskim tle wykorzystywano w epoce Heian (794–1185) do wizerunków i niezwykle cennych tekstów buddyjskich sutr, wzorowanych na chińskich dziełach z czasów dynastii Tang (618–907). Sutry kopiowali kaligrafowie o najwyższych umiejętnościach. W tym okresie ciemnoniebieskie tło tworzono przy użyciu minerału lapis lazuli. Później, gdy użycie barwnego tła dla tych tekstów stało się powszechne, papier barwiono indygo – tańszym i łatwiej osiągalnym w Japonii barwnikiem roślinnym. Kyōso jako artysta współczesny w swojej pracy umiejętnie wykorzystał to wywodzące się z tradycji niezwykle szlachetne i eleganckie połączenie złota oraz ciemnego granatu.

Opracowanie: Małgorzata Martini (Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha), Redakcja WMM, © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

O sztuce kaligrafii

Historia japońskiej kaligrafii sięga czasów ok. VI wieku n.e., gdy na wyspach wprowadzono chiński system pisma. Początkowo Japończycy używali w piśmie języka chińskiego, lecz wkrótce zaczęli zapisywać własny język, używając znaków chińskich kanji (jap.) lub je modyfikując. Na bazie chińskich ideogramów pojawiły się japońskie formy pisma sylabicznego służące do zapisu tego języka.

Więcej

Kaligrafia (jap. 書道 shōdo) [porównaj Kaligrafię „Ima/Teraz” Rikō Takahashi] w Japonii, w Chinach, kraju jej pochodzenia, oraz innych regionach, gdzie docierały wpływy kultury chińskiej, była uważana – obok poezji i malarstwa – za umiejętności, które powinna posiąść każda wykształcona osoba. Co więcej, uważano, że osiągnięcie doskonałości w sztuce pięknego pisania świadczy o charakterze praktykującego. Kaligrafię ceniono niezwykle wysoko i zaliczano do sztuk pięknych. Na początku zajmowali się nią wyłącznie członkowie najwyższych warstw społeczeństwa.
Historia japońskiej kaligrafii sięga czasów ok. VI wieku n.e., gdy na wyspach wprowadzono chiński system pisma. Początkowo Japończycy używali w piśmie języka chińskiego, lecz wkrótce zaczęli zapisywać własny język, używając znaków chińskich kanji (jap.) lub je modyfikując. Na bazie chińskich ideogramów pojawiły się japońskie formy pisma sylabicznego służące do zapisu tego języka.
W kaligrafii powstały dwa główne nurty: pierwszy wykorzystywał chińskie ideogramy kanji (jap.), drugi − japońskie symbole fonetyczne z sylabariuszy kana (np. hiragana czy katakana). W zależności od przeznaczenia danego tekstu, który zapisywano, używając kaligrafii, istniało pięć typów pisma: pismo archaiczne tensho, używane do dziś do pieczęci, reisho – pismo klerykalne, wykorzystywane dawniej do dokumentów oficjalnych, kaisho − pismo kwadratowe, najbardziej powszechne, łatwe do przeczytania, gyōsho − pismo o liniach ciągłych tworzone przez szybsze ruchy pędzla „skracające” znaki, używane w mniej formalnych sytuacjach, oraz sōsho – „pismo trawiaste”, prawdziwe pismo kursywne, skracające i łączące partie znaku.
Wokół mistrzów kaligrafii powstawały szkoły, w których adepci doskonalili umiejętności nie tylko w zakresie pięknego malowania znaków w określonym stylu, ale przede wszystkim przekazywania w tej formie określonych idei.
Po II wojnie światowej stosunkowo swobodna atmosfera społeczna oraz styl życia, w którym coraz silniej zaznaczały się wzorce Zachodu, przyniosły nowe trendy w sztuce kaligrafii. Jednym z nich był kierunek, który znacznie powiększał w kompozycjach symbole kana lub ideogramy kanji, inny z kolei ograniczał liczbę użytych znaków, jeszcze inny posługiwał się wyjątkami tekstów z japońskiej literatury współczesnej, kolejny zwany awangardowym zmierzał często ku abstrakcji w kompozycjach.
Korzenie kaligrafii japońskiej tkwią w bogatej i cennej tradycji, nieustannie jednak pojawiają się nowe style i kierunki.
Kaligrafia w krajach Dalekiego Wschodu jest traktowana nie tylko jako środek i sposób komunikacji międzyludzkiej, ale też jako sztuka sama w sobie. Szczególną wagę przykłada się do odcieni tuszu, układu duktów pędzla, ruchu pędzla przy pisaniu i kompozycji całości znaku. Piękno w znakach pisanych można w pełni odnaleźć i zrozumieć tylko wtedy, gdy zostały one zapisane nie tylko za pomocą zręcznej i wprawnej ręki, ale także przy jak najgłębszym zaangażowaniu umysłu i duszy. Bez względu na wpływy nowych idei, wewnętrzna istota kaligrafii pozostaje wciąż niezmienna.
Przybory niezbędne do kaligrafii nieznacznie zmieniały się w ciągu wieków. Potrzebny był specjalny pędzel − jeden z dwóch rodzajów: gruby futofude (jap., „gruby pędzel”) lub cienki hosofude (jap., „cienki pędzel”). Grubszy wykorzystywano, tworząc główny tekst, a cieńszy − do inskrypcji i sygnatury na końcu tekstu lub przy kaligrafii, w której zastosowano niewielkie ideogramy lub pismo kursywne. Używano tuszu (jap. sumi), który zwykle robiono z sadzy, uzyskiwanej ze spalania drewna lub oleju. Mieszano ją z klejem z ości lub skóry i suszono, formując prostopadłościenne pałeczki lub kostki. Aby tuszu można było użyć później w formie płynnej, rozcierano pałeczkę w wodzie na specjalnym kamieniu (jap. suzuri), który po jednej stronie był nieco wgłębiony − tu łączono go z wodą do uzyskania odpowiedniej konsystencji. Wodę odmierzano za pomocą dozownika suiteki, który zwykle był zrobiony z ceramiki lub metalu. Wysoko ceniąc te przybory: pędzle, tusz, dozownik do wody i pałeczki tuszu, przechowywano je w specjalnych, często niezwykle starannie i pięknie dekorowanych − najczęściej krytych laką − kasetkach (jap. suzuribako).
Podłożem, na którym umieszczano znaki pisma w kaligrafii, był czerpany papier washi, o dużej higroskopijności, sporządzony z morwy papierowej.
Kaligrafię oprawiano w zwoje, podobnie jak tradycyjne japońskie malowidła. Były to rozwijane poziomo emakimono, które ogląda się fragment po fragmencie, od prawej do lewej strony, oraz rozwijane pionowo kakemono, jak w przypadku kaligrafii Kyōso, w których istotna była kontemplacja dzieła w całości. Arkusz z kaligrafią naklejano od spodu na dodatkowy papier, a wokół krawędzi opatrywano ozdobnym papierem lub tkaniną. Oprawę kakemono nazywano hyōsō, zwoju poziomego zaś – kansubon.

Opracowanie: Małgorzata Martini (Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha), © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Kaligrafia „Kwiat” Chuei Sekiguchiego (pseud. Kyōso)

Zdjęcia

Powiązania


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: