Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 4468
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Półzbroja husarska wykształciła się w pełni na początku XVII wieku i przetrwała w niezmienionym zasadniczo kształcie do połowy następnego stulecia. Łączy w harmonijny sposób tradycję zachodnioeuropejską oraz wschodnią. Prezentowana półzbroja składa się z napierśnika, naplecznika ze skrzydłami, obojczyka, pary naramienników oraz szyszaka. Wszystkie części ozdobiono mosiężnymi lamówkami z puncowanymi kółeczkami.

Więcej

Półzbroja husarska złożona z napierśnika, naplecznika ze skrzydłami, obojczyka, pary naramienników oraz szyszaka. Wszystkie części ozdobiono mosiężnymi lamówkami z puncowanymi kółeczkami.
Napierśnik z biegnącą przez środek ością, w dolnej części składa się z czterech folg połączonych ruchomo nitami, których krawędzie wycięte zostały w półkoliste zęby. W górnej części znajdują się mosiężne koliste nakładki z postacią Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej otoczonej promieniami oraz z krzyżem kawalerskim. Naplecznik z czterema folgami w dolnej części ma parę zaczepów do skrzydeł. Obojczyk dwuczęściowy, na prawym ramieniu łączony jest nitem, na lewym – zatrzaskiem z grzybkiem. Na osi z przodu i z tyłu znajdują się zawiasy służące mocowaniu do kirysu (część zbroi składająca się z napierśnika i naplecznika); przy szyi widoczne są fragmenty lamówki z czerwonego aksamitu. Naramienniki składają się z sześciu folg wycinanych w półkoliste zęby. Skrzydła w kształcie esowato wygiętych drewnianych listew, o prostokątnym przekroju, zostały oklejone aksamitem. Z przodu i z tyłu znajdują się mosiężne okucia wycinane w trójkątne zęby, z puncowanymi kółeczkami. W dolnej części – para stalowych okuć z trzpieniami do mocowania na napleczniku. Wzdłuż krawędzi zostały osadzone pióra. Dopełnieniem zbroi jest półkolisty szyszak z kanelami rozchodzącymi się od szczytu, z pięciofolgowym nakarczkiem, trójkątnym daszkiem z nosalem; policzki hełmu z otworami słuchowymi są zawieszone na skórzanych paskach.
Husaria to narodowa ciężka jazda polska święcąca triumfy na polach bitew w XVII stuleciu, począwszy od zwycięstwa nad Szwedami pod Kircholmem (1605), skończywszy na bitwie z Turkami pod Wiedniem (1683). Husarze wyposażeni byli w półzbroje oraz kopie, szable, koncerze i pistolety. Półzbroja husarska wykształciła się w pełni na początku XVII wieku i przetrwała w niezmienionym zasadniczo kształcie do połowy następnego stulecia. Łączy w harmonijny sposób tradycję zachodnioeuropejską oraz wschodnią. Dolne partie kirysu husarskiego utworzone są z połączonych nitami folg. Obojczyk kładzie się na wierzch kirysu. Do osłony przedramion służą przejęte z uzbrojenia orientalnego karwasze. Szyszak husarski przypominający hełm zwany pappenheimerem, w niektórych przypadkach zdobiony był wysokim grzebieniem. Oryginalną cechą zbroi jest dekoracja w postaci mosiężnych lamówek, zdobionych wybijanym ornamentem geometrycznym, oraz aplikacje w kształcie krzyży kawalerskich i przedstawień dewocyjnych, najczęściej Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej. Niektóre oddziały husarii miały zbroje opatrzone wielkimi skrzydłami z ptasich piór osadzonych w drewnianych ramach. Zbroje zdobiono także skórami dzikich zwierząt.
Prezentowana półzbroja znajdowała się pierwotnie w zbrojowni Radziwiłłów w Nieświeżu, następnie u Kossakowskich w Wojtkuszkach, w powiecie wiłkomierskim (zapewne w zbrojowni gen. Józefa Kossakowskiego), od których została kupiona przez Janusza Uniechowskiego z Rusinowa na Mińszczyźnie. Ewakuowana do Kanady, została zwrócona w roku 1961.

Opracowanie: Krzysztof Czyżewski (Zamek Królewski na Wawelu), Redakcja WMM, © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Legendarne skrzydła husarskie

Charakterystyczną ozdobą husarskiej zbroi były legendarne skrzydła. Te, które rozbudzały wyobraźnię filmowców, malarzy i wielu z nas. Narosło wokół nich mnóstwo mitów. Do czego tak naprawdę służyły? Historycy dowiedli, że nie były one używane w boju. Nie chroniły husarza przed ściągnięciem go z...

Więcej

Charakterystyczną ozdobą husarskiej zbroi były legendarne skrzydła. Te, które rozbudzały wyobraźnię filmowców, malarzy i wielu z nas. Narosło wokół nich mnóstwo mitów.
Do czego tak naprawdę służyły? Historycy dowiedli, że nie były one używane w boju. Nie chroniły husarza przed ściągnięciem go z konia za pomocą tatarskiego arkana (długiego sznura z pętlą) ani nie służyły do płoszenia koni przeciwnika — kto mógł usłyszeć szum skrzydeł w ferworze walki, szczęku broni? Używanie skrzydeł w walce uniemożliwiłoby słynne husarskie cięcie szablą „znad głowy”. Skrzydła husarskie stosowano najczęściej podczas parad i pogrzebów wielkich osobistości, być może także tuż przed bitwą, jako broń psychologiczną.
Niezależnie od ich prawdziwej funkcji, stały się symbolem wielkich polskich zwycięstw i często przedstawianym motywem w sztuce oraz w znakach i odznakach wojskowych, szczególnie w polskich siłach powietrznych. Od 1936 roku w lotnictwie Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzono nowy wzór orła uzupełniony parą skrzydeł husarskich właśnie. Wzór ten można zobaczyć na naszym portalu w kolekcji Muzeum Armii Krajowej: Orzeł czapkowy lotniczy.
 

Opracowanie: Kinga Kołodziejska (Redakcja WMM),
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.


Warto też zobaczyć pozostałe elementy wyposażenia husarza:
Półzbroję husarską i Szablę husarską z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie
Półzbroje husarską i Szyszak husarski z kolekcji Zamku Królewskiego na Wawelu

Mniej

Półzbroja husarska

Zdjęcia

Video

Powiązania

Gra


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: