Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1578
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Prezentowany obiekt pochodzi ze spektaklu Teatru Cricot 2 Qui non ci torno più (Nigdy tu już nie powrócę), który powstawał w Krakowie i Mediolanie w latach 1987–1988. Premiera spektaklu odbyła się 23 czerwca 1988 roku w Piccolo Teatro Studio w Mediolanie. Spektakl Nigdy tu już nie powrócę jest podsumowaniem dotychczasowej twórczości teatralnej Tadeusza Kantora.

Więcej

Prezentowany obiekt pochodzi ze spektaklu Teatru Cricot 2 Qui non ci torno più (Nigdy tu już nie powrócę), który powstawał w Krakowie i Mediolanie w latach 1987–1988. Premiera spektaklu odbyła się 23 czerwca 1988 roku w Piccolo Teatro Studio w Mediolanie.
Wanna wykonana jest z pięciu kawałków blachy ocynkowanej — spód, boki, przód i tył. Fragmenty blachy są zlutowane ze sobą. Brzegi wanny wywinięte na zewnątrz i oklejone srebrną taśmą izolacyjną. W środku wanny do dwóch przeciwległych boków szerszej części wanny przykręcone są cztery płaskowniki. Do górnych przykręcony jest metalowy wkręt zakończony kółkiem, do dolnych przyspawane są krótkie wąskie rurki. W kółko i rurkę wchodzi element wiosła. Od zewnątrz po przeciwległych stronach za pomocą śrub przymocowane są metalowe uchwyty. Od spodu wanny przykręcona jest śrubami sklejka o grubości 2 cm i pomalowana srebrno-szarą farbą. Do sklejki przykręcone są płaskowniki, do których przymocowane są cztery gumowe kółka, cztery blaszane półkola zasłaniające gumowe kółka oraz cztery blaszane kółka. Wiosło wykonane jest z blachy ocynkowanej. Składa się z kija i łopaty wiosła. Kij to metalowa rurka obita zlutowanymi kawałkami blachy. Miejsca popękanych lutowań są podklejone taśmą. Łopata wykonana jest z dwóch kawałków blachy i jest w środku pusta. Na kiju w odległości 46 cm od łączenia z łopatą znajduje się metalowa obręcz. Do obręczy przymocowany jest metalowy, ruchomy pręt o długości 79 cm, służący do montowania wiosła w wannie.
Spektakl Nigdy tu już nie powrócę jest podsumowaniem dotychczasowej twórczości teatralnej Tadeusza Kantora. Dokonywana przez niego synteza obejmuje postacie, przedmioty, kostiumy, manekiny, a także motywy i całe sceny z poprzednich spektakli, począwszy od Powrotu Odysa zrealizowanego w 1944 roku w Podziemnym Teatrze Niezależnym, poprzez wybrane realizacje spektakli witkacowskich (zobacz Dzieci w Wózku na śmieciSzafę — interior imaginacji — Kurka Wodna (1967) i Nadobnisie i koczkodany (1973), oraz spektakle Teatru Śmierci, jak Umarła klasa z 1975 roku (zobacz Dzieci w ławkach), Wielopole, Wielopole (1980) (zobacz Aparat fotograficzny/wynalazek Pana Daguerre'a), czy ostatni spektakl — Dziś są moje urodziny (1985); zobacz DrzwiŁapkę na szczuryPręgierze.
Każda z pojawiających się na scenie postaci zachowała swój kostium oraz atrybuty dane im przez Kantora dla potrzeb poszczególnych realizacji. Ich sposób bycia na scenie nie pozostaje już jednak w związku z pierwotną rolą. Wydają się funkcjonować tutaj na swój własny sposób, niezwiązany ani z partyturą ich macierzystych spektakli, ani z niegdysiejszym zamysłem artysty wobec nich. W „Przewodniku” po spektaklu Tadeusz Kantor objaśnia swoją i ich rolę w przedstawieniu: „Za chwilę wejdę / do nędznej i podejrzanej / knajpy. / Szedłem do niej długo. / Nocami. / Bezsennymi. / Szedłem na spotkanie, / nie wiem, z widmami czy z ludźmi. / Powiedzieć, że ich, od wielu, wielu już lat, / tworzyłem, / byłoby za wiele. / Dawałem im życie, ale i oni dawali swoje. / Nie byli łatwi ani posłuszni. / Wędrowali ze mną długo / i stopniowo pozostawali na różnych drogach i postojach. / Teraz mamy się spotkać. / Być może ostatni raz. / Jak na polskich Zaduszkach. / Jeszcze raz ich zobaczę. /  Po tylu latach”[1].
Aktorzy pojawiają się jako bohaterowie poprzednich spektakli Kantora. Artysta przypisał im jednak bardzo szczególną funkcję — zostali zdegradowani do duchów, „żałosnych postaci przeszłości”, które pojawiają się jako wizerunki umarłych. „Przyjdą do tej knajpy / jak na / SĄD OSTATECZNY, / aby dać świadectwo / naszego losu”[2].
Ich rola i przeznaczenie zarazem zostają przez Kantora określone w scenie „Łódź Charona”, rozgrywającej się w epilogu sztuki. Jest to podsumowanie sekwencji scen nawiązujących bezpośrednio do Powrotu Odysa. Obecny na scenie artysta odczytuje fragmenty swojego notatnika reżyserskiego, parafrazując dramat Stanisława Wyspiańskiego: „Nikt żywy w kraj młodości raz drugi nie wraca. Ojczyznę miałem w sercu, dziś mam ją w pragnieniu. Dziś tęsknię jeno do niej”. W tle pojawia się Łódź Charona, która okrąża scenę i pociąga za sobą aktorów, którzy chwytają się łodzi i w powolnym, somnambulicznym korowodzie znikają za drzwiami, udając się na „tamtą stronę”.
Łodzią Charona stała się tutaj wanna Kurki Wodnej ze spektaklu Kurka wodna (1967). Kierującym łodzią Charonem była w Nigdy tu już nie powrócę ta sama aktorka, która grała Kurkę wodną w spektaklu witkacowskim — Mira Rychlicka. Kantor, opisując bohaterów Nigdy tu już nie powrócę, scharakteryzował tę postać: „Oto: / Kurka Wodna / ze swoją / wanną, / w której bezlitośnie / topiono ją w 67 roku”[3].
To znamienne, że Kantor przywrócił w tym spektaklu przedmioty z poprzednich, ale w nowej wersji — w większości, tak jak w tym wypadku, zbudowane z ocynkowanej blachy. W Kurce wodnej była to emaliowana wanna, tak zwany przedmiot gotowy. Kantor pisał o niej: „wanna stara znaleziona na strychu”. Jej rekonstrukcja została zmontowana ze zlutowanych ze sobą kawałków blachy (spód, boki, przód i tył); brzegi wanny zostały wywinięte na zewnątrz i oklejone srebrną taśmą izolacyjną. Użyto tu znacznie większych niż w pierwotypie metalowych kół, dla podkreślenia mobilności obiektu. Z blachy ocynkowanej wykonane jest także wiosło.

Opracowanie: Małgorzata Paluch-Cybulska (Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka), © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz również: spektakl Nigdy tu już nie powrócę


[1] T. Kantor, Nigdy tu już nie powrócę Przewodnik, [w:] T. Kantor, Pisma, t. III:  Dalej już nic... Teksty z lat 1985–1990, wyb. i oprac. K. Pleśniarowicz, Wrocław–Kraków 2004–2005, s. 109.
[2] Tamże, s. 109—110.
[3] Tamże, s. 114.

Mniej

Porządkowanie, autopodsumowanie

Ostatni okres twórczości Tadeusza Kantora — po roku 1986 — jest autopodsumowaniem, które dzieje się na teatralnej scenie, w obrazach i rysunkach, pismach teoretycznych artysty, a także w jego działalności związanej z Cricoteką (potrzeba dokumentowania i zabezpieczania zbiorów). Motyw ten jest...

Więcej

Ostatni okres twórczości Tadeusza Kantora − po roku 1986 − jest autopodsumowaniem, które dzieje się na teatralnej scenie, w obrazach i rysunkach, pismach teoretycznych artysty, a także w jego działalności związanej z Cricoteką (potrzeba dokumentowania i zabezpieczania zbiorów).
Motyw ten jest szczególnie widoczny w Łódzi Charona Tadeusza Kantora ze spektaklu Nigdy tu już nie powrócę z 1988 roku i ostatnim spektaklu Kantora Dziś są moje urodzinyktórego premiera odbyła się już po śmierci artysty (zobacz Stolik Artysty).

Opracowanie: Małgorzata Paluch-Cybulska (Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka), © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

„Łódź Charona” („Nigdy tu już nie powrócę”, 1988)

Zdjęcia


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: