Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1420
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Akcja spektaklu dzieje się w knajpie. Na scenie metalowe stoliki knajpiane i taborety. W głębi ustawiona została w półkole ściana z czarnego, gładkiego płótna, w której zarysowują się ledwo widoczne kontury czworga drzwi. Przez nie rytmicznie wchodzą na scenę i opuszczają ją (by za chwilę wrócić) wybrane postacie z poprzednich spektakli Kantora, począwszy od Powrotu Odysa, zrealizowanego przez niego w 1944 roku w Podziemnym Teatrze Niezależnym, aż po ostatni spektakl — Niech sczezną artyści (1985).

Więcej

Prezentowany obiekt pochodzi ze spektaklu Teatru Cricot 2 Qui non ci torno più (Nigdy tu już nie powrócę), który powstawał w Krakowie i Mediolanie w latach 1987–1988. Premiera spektaklu odbyła się 23 czerwca 1988 roku w Piccolo Teatro Studio w Mediolanie.
Akcja spektaklu dzieje się w knajpie. Na scenie metalowe stoliki knajpiane i taborety. W głębi ustawiona została w półkole ściana z czarnego, gładkiego płótna, w której zarysowują się ledwo widoczne kontury czworga drzwi. Przez nie rytmicznie wchodzą na scenę i opuszczają ją (by za chwilę wrócić) wybrane postacie z poprzednich spektakli Kantora, począwszy od Powrotu Odysa, zrealizowanego przez niego w 1944 roku w Podziemnym Teatrze Niezależnym, aż po ostatni spektakl — Niech sczezną artyści (1985). Widma przeszłości wnoszą na scenę przedmioty z poprzednich spektakli, wykrzykując oderwane kwestie (zobacz Łódź Charona ze spektaklu Nigdy tu już nie powrócę).
Wśród tych obiektów znajduje się również Łapka na szczury — rekonstrukcja obiektu ze spektaklu Nadobnisie i koczkodany (1972).
W spektaklu z 1972 roku łapce na szczury (określanej przez Tadeusza Kantora jako kolosalna czy monumentalna) towarzyszyła postać „Bestia Domestica” (z łac. dzikie zwierzę domowe), grana przez Marię Stangret. W spektaklu z 1987 roku obiekt jest konstrukcyjnie bardzo zbliżony do swojego pierwowzoru, ale zmienia się jego sposób funkcjonowania na scenie. Przywołane na scenie postaci, przedmioty i kwestie z poprzednich spektakli spełniają tu bowiem nową funkcję. Są jedynie „resztkami” dawnych ról i sytuacji scenicznych, nieobliczalnymi „Widmami przeszłości”. Nowej „Łapce na szczury towarzyszy «Szczur» (Stanisław Dudzicki) i właścicielka łapki — «Kobieta z łapką na szczury»” (Ewa Janicka).
Łapka na szczury jest doskonałym przykładem „bio-obiektu”, który był niezwykle popularny w twórczości teatralnej Kantora. Stał się swoistym medium, umożliwiającym pulsowanie fikcji dramatu i realności spoza niej. W eseju Tadeusza Kantora Miejsce teatralne czytamy:„Tym medium teraz stał się PRZEDMIOT. OBIEKT. / Autonomiczny, skupiony w sobie. L’OBJET D’ART. / Posiadający jedną osobliwość: własne, żywe organa: AKTORÓW. / Nazwałem go dlatego BIO-OBIEKTEM. / BIO-OBIEKTY nie były rekwizytami, którymi aktorzy się posługują. / Nie były »dekoracjami», w których się »gra«. / Tworzyły z aktorami nierozdzielną całość. / Wydzielały z siebie swoje własne »życie», autonomiczne, nieodnoszące się do FIKCJI (treści) dramatu. / To »życie» i jego objawy tworzyły istotną treść spektaklu. Nie była to fabuła, a raczej materia spektaklu. / Demonstrowanie i manifestowanie «życia» tego BIO-OBIEKTU nie było przedstawianiem jakiegoś układu istniejącego poza nim. / Było autonomiczne, a więc realne! / BIO-OBIEKT — dzieło sztuki”[1]. Rodzajem aneksu do Miejsca teatralnego jest spis ilustracji, w którym Kantor typuje spośród obiektów ze spektakli Teatru Cricot 2 najważniejsze bio-obiekty i pokrótce je charakteryzuje .„Bestia Domestica” w Nadobnisiach i koczkodanach oraz „Szczur” w Nigdy tu już nie powrócę są przykładami sprzężenia aktora z obiektem i przenoszenia znaczeń oraz wzajemnego oddziaływania. „Bez aktorów był ten przedmiot zdezelowanym wrakiem, niezdolnym do działania. / Z drugiej strony aktorzy byli nim uwarunkowani, ich role i czynności wywodziły się z niego”.
Jest to swoista maszyna tortur koegzystująca z ofiarą. Poprzez odniesienie do starego motywu tortur w literaturze i sztuce może być kojarzona także z powrotem do aktów tak szlachetnych, jak narodziny czy śmierć.
Łapka na szczury została przez artystę określona jako instalacja. Jest to konstrukcja szkieletowa wykonana głównie z drewna, blachy oraz kątowników. Pierwsza wersja obiektu posiadała szklany syfon i blaszaną miskę; druga — drewniany taboret dla ofiary na podeście z postarzonego drewna.

Opracowanie: Małgorzata Paluch-Cybulska (Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka), © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz również: spektakl Nigdy tu już nie powrócę


[1] T. Kantor, Miejsce teatralne, [w:] T. Kantor, Pisma, t. 2: Teatr Śmierci. Teksty z lat 1975-1984, wyb. i oprac. K. Pleśniarowicz, Wrocław-Kraków 2004, s. 397.

Mniej

„Łapka na szczury” („Nigdy tu już nie powrócę”, 1988)

Zdjęcia


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: