Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1665
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Rola tego obiektu jest w spektaklu dwojaka. Z jednej strony okno otwiera „Pokój Dzieciństwa” na zewnątrz, umożliwia przenikanie z innymi przestrzeniami. Podobnie jak miało to miejsce w spektaklu Umarła klasa (1975). „Okno jest niezwykłym przedmiotem, który dzieli nas od świata »po tamtej stronie«, od »nieznanego«... od Śmierci...”.

Więcej

Okno jest obiektem scenicznym ze spektaklu Teatru Cricot 2 Wielopole, Wielopole, którego premiera odbyła się we Florencji w czercu 1980 roku, w budynku dawnego klasztoru przy via Santa Maria 25.
Okno wraz szafą, łóżkiem, stołem i krzesłami były na scenie przedmiotami, z których artysta budował „pomieszczenie wyobraźni”. Nie traktował tych obiektów jako tła akcji scenicznej, ale pewną konstrukcję odwołującą się do mechanizmu pamięci i wspomnienia. W spektaklu Wielopole, Wielopole okno i pozostałe rekwizyty sceniczne stanowią wystrój „Pokoju Dzieciństwa” artysty, „przywoływanego wspomnieniem”. Zapamiętane przez artystę motywy z jego dzieciństwa w Wielopolu Skrzyńskim, fragmenty pokoju, losy członków jego urodziny stają się na teatralnej scenie „kliszami pamięci” i treścią spektaklu.
W Komentarzu do partytury I aktu artysta pisze: „Ważne OKNO! za nim, (...) ULICA biegnąca w głąb, a na jej końcu RÓŻOWA PIĘTROWA KAMIENICA. Na tym rogu znikała moja matka, gdy wyjeżdżała na dłuższy czas, na tym zakręcie, który był KOŃCEM ŚWIATA”. Okno nie jest więc tutaj tylko wspomnieniem pejzażu galicyjskiego miasteczka, gdzie „stare Żydówki wywieszały przez okna poduszki w czerwonych poszewkach”, ale także obszarem doświadczania. Jak pisze artysta: „Bo okno kryje wiele mrocznych tajemnic. Okno budzi lęk i przeczucie tego, co jest poza”.
Rola tego obiektu jest w spektaklu dwojaka. Z jednej strony okno otwiera „Pokój Dzieciństwa” na zewnątrz, umożliwia przenikanie z innymi przestrzeniami. Podobnie jak miało to miejsce w spektaklu Umarła klasa (1975). „Okno jest niezwykłym przedmiotem, który dzieli nas od świata »po tamtej stronie«, od »nieznanego«... od Śmierci...”.
Ale okno, pojawiające się w twórczości artysty kilkakrotnie, związane jest także z „podglądaniem”, „cichcem i chyłkiem”. Zaglądaniu przez okno od zewnątrz towarzyszyło również pragnienie, aby ten próg przekroczyć.
Motyw okna i poruszany przez niego mechanizm jednoczesnego bycia „tu” i „tam” pojawił się już w spektaklu Umarła klasa, gdzie zaglądanie przez okno stało się impulsem do przywołania wspomnień o szkolnej klasie. W podobny sposób zaglądamy przez przybrudzone szyby do wnętrza obiektu Klasa szkolna, dzieło zamknięte (1983, 1985). Motyw półotwartego okna zastosował artysta również w cricotage’u Bardzo krótka lekcja (1988) oraz cyklu obrazów zatytułowanym Nie zagląda się bezkarnie przez okno (1989), a także w wielu pracach rysunkowych z lat 60.–80.
Konstrukcja Okna jest typowa dla obiektów teatralnych spektaklu. Dwie kwatery okienne, pomalowane szarą farbą akrylową, osadzone zostały na metalowym stelażu przymocowanym do drewnianego podestu. Do kwater przymocowano szyby z tworzywa sztucznego (pleksi). Konstrukcja metalowych zawiasów pozwala na ruch okiennic, dzięki czemu okno można otwierać i zamykać. Jak wiele obiektów ze spektakli Teatru Cricot 2 Okno ma zainstalowane kółka, przez co stało się obiektem mobilnym. W Archiwum Cricoteki przechowywany jest szkic techniczny Tadeusza Kantora precyzyjnie określający parametry obiektu.
Niezwykle istotne jest również użycie przez artystę przedmiotów gotowych — kwatery okienne są elementami przejętymi z rzeczywistości, używanymi. Jest to związane z ideą „realności najniższej rangi”, którą Kantor konsekwentnie stosował w swojej twórczości.
Tadeusz Kantor w innowacyjny sposób przeniósł swoje doświadczenia teatralne do twórczości malarskiej. W ostatnich cyklach i seriach malarskich, z końca l. 80., usadowił płótna na metalowych konstrukcjach na kółkach, dzięki czemu, wbrew przyjętym zwyczajom, obrazy mogły być mobilne, podobnie jak obiekty teatralne, a przez to wymykać się interpretacjom.

Opracowanie: Małgorzata Paluch-Cybulska (Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka), © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz również: spektakl Wielopole, Wielopole

Mniej

Dziewczynka z okładki

Prototypem postaci Kobiety za Oknem w spektaklu Umarła klasa był prawdopodobnie rysunek Stanisława Wyspiańskiego, opublikowany na okładce Wnętrza Maurice'a Maeterlincka (1901). Szkic powstał jako afisz plakatu zapowiadającego wykład Stanisława Przybyszewskiego połączony ze sceniczną...

Więcej

Litografia kredką: Prószyński A. w Krakowie, Wnętrze, Stanisław Wyspiański, ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie, © wszystkie prawa zastrzeżone

Prototypem postaci Kobiety za Oknem w spektaklu Umarła klasa był prawdopodobnie rysunek Stanisława Wyspiańskiego,  opublikowany na okładce Wnętrza Maurice'a Maeterlincka (1901). Szkic powstał jako afisz plakatu zapowiadającego wykład Stanisława Przybyszewskiego połączony ze sceniczną prezentacją dramatu Maeterlincka.
Przed publicznością wystąpiła wówczas między innymi Gabriela Zapolska, która przed rozpoczęciem kariery literackiej występowała jako aktorka na scenie przy Warszawskim Towarzystwie Dobroczynności, w Teatrze Miejskim w Krakowie, Łodzi i Poznaniu. Co ciekawe, widownia mogła wówczas wykupić bilety, wybierając miejsce siedzące na fotelu, na krześle lub balkon (miejsce stojące).
Dziewczynka naszkicowana przez Wyspiańskiego zagląda przez okno do środka, podobnie jak Kobieta za Oknem w spektaklu Kantora. Porównaj rysunek zamieszczony powyżej z oknem, które znajduje się w zbiorach Wirtualnych Muzeów Małopolski.

Opracowanie: Małgorzata Paluch-Cybulska (Ośrodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka), Redakcja WMM, © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Rekwizyty teatralne u Kantora

Rekwizyty teatralne/kostiumy/elementy scenografii prezentowane na portalu to w większości przypadków byty niepełne, które, choć są kluczem do wielu fascynujących narracji, trudno jednak rozpatrywać w oderwaniu od inscenizacji. W przypadku obiektów ze spektakli Tadeusza Kantora jest jednak inaczej...

Więcej

Rekwizyty teatralne/kostiumy/elementy scenografii prezentowane na portalu to w większości przypadków byty niepełne, które, choć są kluczem do wielu fascynujących narracji, trudno jednak rozpatrywać w oderwaniu od inscenizacji.
W przypadku obiektów ze spektakli Tadeusza Kantora jest jednak inaczej − nie są one typowymi „rekwizytami”. Sam twórca Umarłej klasy pisał o tworzonych przez siebie obiektach w następujący sposób:

„NIE SĄ REKWIZYTAMI TEATRALNYMI.
POJĘCIE TO WYKLUCZYŁEM Z IDEI TEATRU CRICOT 2
JAKO NIE MIESZCZĄCE SIĘ W NIEJ.

DZIEŁA TE NIE POWSTAŁY Z DORAŹNEJ I PRZEMIJAJĄCEJ POTRZEBY
DANEGO SPEKTAKLU.
LECZ ZWIĄZANE SĄ ŚCIŚLE Z IDEAMI, KTÓRE DEFINIUJĄ MOJĄ
TWÓRCZOŚĆ
NALEŻĄ DO SERII DZIEŁ O OKREŚLONYM TEMACIE,
ZNAJDUJĄCYCH SIĘ OD DAWNA W MUZEACH
POSIADAJĄ WYSTARCZAJĄCĄ ILOŚĆ NAPIĘCIA WEWNĘTRZNEGO
I SAMODZIELNEGO SENSU,
ABY
BYĆ AUTONOMICZNYMI DZIEŁAMI SZTUKI. (...)”[1]

Zobacz „Okno” („Wielopole, Wielopole”, 1980 r.)

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.


[1] Oświadczenie Tadeusza Kantora dotyczące obiektów Teatru Cricot 2 przechowywanych w Cricotece, maszynopis autorski, Archiwum Cricoteki, nr inw. I/000604, s. 1.

Mniej

„Okno” („Wielopole, Wielopole”, 1980)

Zdjęcia


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: