Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 2624
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Rzeźba w soli przedstawiająca św. Kingę, patronkę górników solnych. Postać Świętej monumentalna, twarz słabo zarysowana. Święta ubrana w habit w pasie przewiązany różańcem. Rzeźba znajdowała się pierwotnie w ołtarzu św. Krzyża na podszybiu Daniłowicza na poziomie III kopalni soli.

Więcej

Rzeźba wykuta w soli zielonej przedstawiająca św. Kingę. Postać, stojąca na sześciennym postumencie, ma wysokość 1,85 m (z postumentem — 2,4 m). Św. Kinga ubrana jest w strój zakonny (habit): długą tunikę przepasaną sznurem z węzłami, za którym zaczepiony ma różaniec, krótki płaszcz, zawicie głowy (okrywające czoło, policzki i szyję) oraz welon opadający na ramiona.
Rzeźba została wykonana prawdopodobnie na początku XX wieku, a jej autorstwo przypisywane jest górnikowi-rzeźbiarzowi Józefowi Markowskiemu, znanemu jako wykonawca solnych rzeźb w kaplicy Św. Kingi.
Solne rzeźby patronek górnictwa — św. Kingi i św. Barbary — znajdowały się początkowo w ołtarzu Męki Pańskiej na podszybiu Daniłowicza na III poziomie wielickiej kopalni soli. W artykule radcy górniczego Edwarda Windakiewicza, Kaplice w kopalni wielickiej, zamieszczonym w „Życiu Technicznym” w 1938 roku, znajduje się opis tego ołtarza: „W podszybiu szybu zjazdowego «Daniłowicz» na III poziomie znajduje się w nyży skalnej pięknie utrzymany ołtarz ze Zbawicielem na Krzyżu, a po bokach ołtarza postacie Św. Barbary, Św. Kingi i Św. Antoniego”. Dziś w tym miejscu znajduje się zupełnie inny, nowy ołtarz: Św. Kingi. Kiedy usunięto z tego miejsca solne figury św. Kingi i św. Barbary — nie wiadomo. W 1956 roku Kopalnia Soli Wieliczka przekazała posągi do nowo utworzonego Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka. Figury świętych ustawiono w komorze Russegger II, przed wejściem do Szerzyzny.
Święta Kinga była przedstawiana na dwa sposoby: jako młoda osoba w bogatym stroju  księżnej lub jako starsza zakonnica w habicie klaryski. Jedynie Jan Matejko dokonał celowego zestawienia obu konwencji i sportretował św. Kingę w wieku ok. 60 lat w szatach księżnej, z atrybutami nawiązującymi do jej życia w klasztorze klarysek (modlitewnik, pastorał, widok klasztoru w Starym Sączu).
Współczesny habit klarysek nawiązuje do ubioru z czasów początków zakonu, składa się z: prostej, długiej, czarnej tuniki z szerokimi rękawami, szytej w formie krzyża, czarnego szkaplerza, traktowanego w początkach jako okrycie ochronne dla tuniki, dziś stałego elementu ubioru, długiego, sięgającego do stóp, czarnego płaszcza, używanego zwłaszcza podczas liturgii i ważnych obrzędów wspólnoty, welonu opadającego na ramiona (białego dla nowicjuszek, czarnego dla profesek), białego zawicia głowy (okrywającego czoło, policzki i szyję), którym średniowieczne kobiety wyrażały skromność i oddanie się poślubionemu, białego sznura wiązanego w pasie, na tunice, który wyraża pokutny styl życia, a trzy węzły oznaczają trzy śluby wypowiadane podczas profesji: posłuszeństwo, czystość i ubóstwo, zawieszonej na sznurze koronki siedmiu dziesiątek pomagającej w nabożeństwie do siedmiu radości Najświętszej Maryi Dziewicy.
Św. Kinga w kopalniach Wieliczki i Bochni od ponad 700 lat otoczona jest szczególnym kultem. Jego fundament  stanowi przekonanie,  że to za jej przyczyną dokonało się doniosłe, dziejowe wydarzenie — odkrycie soli kamiennej na ziemi krakowskiej. Według legendy wiano św. Kingi, czyli pokłady soli, zostało w sposób cudowny przeniesione z węgierskiej krainy Máramaros (obecnie Maramureş w Rumunii) do Polski. Wierzono w stałą opiekę św. Kingi nad kopalniami soli i pracującymi w nich górnikami. W przypadku groźnych pożarów (w poł. XVII w.) górnicy szukali ratunku, pielgrzymując do grobu św. Kingi w klasztorze klarysek w Starym Sączu. W kopalni powstawały liczne miejsca jej kultu: kaplica św. Kunegundy (czyli Kingi) w komorze Boczaniec (1645), w której znajdował się obraz Świętej, płaskorzeźba solna przedstawiająca klęczącą Kingę w habicie w kaplicy św. Krzyża na Lizaku (1730) i wreszcie najbardziej okazała kaplica św. Kingi na poziomie II wyższym (1896). Świadectwem kultu św. Kingi są także obrazy znajdujące się w muzealnej ekspozycji podziemnej, namalowane przez Jana Matejkę i Ferdynanda Olesińskiego.

Opracowanie: Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce, © wszystkie prawa zastrzeżone


 

Mniej

Rzeźby solne w kopalni wielickiej

Rzeźby wykonane w soli są charakterystyczne dla kopalń w Wieliczce i Bochni. Na naszym portalu reprezentują je przedstawienia św. Kingi i św. Barbary. Sól jest trudnym materiałem. Z jednej strony jest bardziej miękka i plastyczna niż kamień, jednak może zawierać w bryle niewidoczne spękania...

Więcej

Rzeźby wykonane w soli są charakterystyczne dla kopalń w Wieliczce i Bochni. Na naszym portalu reprezentują je przedstawienia św. Kingi i św. Barbary. Sól jest trudnym materiałem. Z jednej strony jest bardziej miękka i plastyczna niż kamień, jednak może zawierać w bryle niewidoczne spękania. Jeden nieostrożny ruch dłuta i pobijaka może spowodować zniszczenie rzeźby. Sól jest bardzo wrażliwa na wilgoć i świeże wilgotne powietrze. Wyługowanych rzeźb właściwie nie sposób uzupełnić, odnowić.
Malownicze, szarozielone rzeźby, wykonane w większości przez górników-rzeźbiarzy, odpowiednio wyeksponowane światłem stanowią jeden z atutów wielickiej kopalni soli. Najstarsze solne rzeźby pochodzą z końca XVII wieku. Bardzo cenne jest rzeźbiarskie wyposażenie kaplicy św. Antoniego (1698), kaplicy św. Krzyża w komorze Lizak (ukończone w 1730 roku, miejsce niedostępne dla zwiedzających) oraz figury mnichów w kaplicy św. Krzyża na poziomie II wyższym (przeniesione z kaplicy św. Kunegundy na Boczańcu, z końca XVII wieku). Wiele rzeźb nie dotrwało do naszych czasów (np. rzeźby Wulkana i Neptuna w sali balowej Łętów). Najbardziej znany i efektowny jest zespół solnych rzeźb i płaskorzeźb wykonywanych od 1895 roku w kaplicy św. Kingi na poziomie II wyższym przez Józefa Markowskiego, jego brata Tomasza, Antoniego Wyrodka i Stanisława Anioła. Tradycja rzeźbienia w soli kultywowana jest z powodzeniem w wielickiej kopalni do dzisiaj.

Opracowanie: Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce, Redakcja WMM, © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz rzeźby solne w kolekcji Wirtualnych Muzeów Małopolski:
Rzeźba solna „Św. Barbara”
Rzeźba solna „Św. Kinga”

Mniej

Rzeźba solna „Św. Kinga”

Zdjęcia

Audio

Rzeźba solna „Św. Kinga” odc. B Opowiada: Piotr Krasny
posłuchaj
Rzeźba solna „Św. Kinga” odc. A Opowiada: Piotr Krasny
posłuchaj

Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: