Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 842
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

W pierwszych wiekach istnienia kopalni drobny urobek przenoszono od przodka do podszybia w nieckach i płochach, bałwany solne i beczki toczono za pomocą drągów walackich lub ciągnięto na szlafach (tak zwanych sanicach). Szlafy wymieniane są dopiero w źródłach XVIII-wiecznych... 

Więcej

W pierwszych wiekach istnienia kopalni drobny urobek przenoszono od przodka do podszybia w nieckach i płochach, bałwany solne i beczki toczono za pomocą drągów walackich lub ciągnięto na szlafach (tak zwanych sanicach). Szlafy wymieniane są dopiero w źródłach XVIII-wiecznych, zważywszy jednak na wykorzystywanie ich na powierzchni na długo przed powstaniem kopalni, można przypuszczać, iż stosowano je w solnych wyrobiskach Wieliczki już w średniowieczu.
Konstrukcja sanic, a co za tym idzie — również ich wymiary, uzależniona była od ładowności, zastosowanej siły pociągowej, jak również stanu podłoża, po którym były przeciągane. Na podstawie zachowanych egzemplarzy szlaf możemy stwierdzić, że budowano je z dwóch równolegle ustawionych belek (lub grubych desek) o prostokątnym przekroju, będących płozami, połączonych z sobą prostopadle ułożonymi dwiema lub trzema poprzeczkami techniką „na wpust”. Wymiary sanic były zróżnicowane i wahały się od 140 do 170 cm długości, od 44 do 100 cm szerokości, od 16 do 35 cm wysokości. W celu ułatwienia ich ciągnięcia, pomiędzy płozami montowano walcowate rolki z drewna. Szlaf używano również do przewozu soli drobnej; w takim wypadku montowano na płozach drewnianą skrzynię ładowczą. Lżejszy ładunek i beczki soli dostarczano na podszybie sanicami ciągnionymi przez ludzi, natomiast do transportu cięższych bałwanów zaprzęgano konie.
Niemożliwy do ustalenia jest dokładny czas wycofania sanic z eksploatacji w kopalni wielickiej. Z dużym prawdopodobieństwem można jednak przyjąć, że fakt ten pozostaje w bliskim związku z zakończeniem wyrabiania bałwanów solnych, datowanym na 1876 rok.
Prezentowane sanie (wymiary: długość — 1450 mm, szerokość — 600 mm, wysokość — 140 mm), zbudowane z drewna, charakteryzują się opisaną powyżej konstrukcją, przy czym dwie podłużne belki (płozy) z przodu są podcięte łukowato dla lepszego poruszania się po spągu. Z przodu znajdują się dwie poprzeczki, trzecia odsunięta jest do tyłu. Sanice służyły do transportu urobku oraz materiałów potrzebnych do robót górniczych. Do przedniej poprzeczki mocowano sznur do ciągnięcia szlaf, o czym świadczą pozostałe na niej ślady wyżłobienia.

Opracowanie: Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce, © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Sanie do przewozu soli, tzw. szlafy

Zdjęcia


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: