Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1468
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Kamienna chrzcielnica z 1422 roku. Ma kształt kielicha. Stopa na planie koła, w formie ściętego ostrosłupa, gładka. W miejscu nodusa pierścień pokryty ornamentem sieciowym z trzema tarczami herbowymi, w tym jednej brakującej. 

Więcej

Chrzcielnica ma kształt kielicha. Stopa na planie koła, w formie ściętego ostrosłupa, gładka. W miejscu nodusa pierścień pokryty ornamentem sieciowym z trzema tarczami herbowymi, w tym jednej brakującej. Czara dwunastoboczna, w formie odwróconego i ściętego ostrosłupa. Pola wydzielone laskowaniem z płaskorzeźbioną i słabo zachowana dekoracją. Przy brzegu dwanaście pól ze znakami, pod którymi znajduje się dwanaście słabo czytelnych herbów (rozpoznawalne: Nałęcz, Kościesza). Na stopie widnieją trzy znaki.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Chrzcielnice w Polsce

Historia chrzcielnic siega początków chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Najstarsze romańskie chrzcielnice najliczniej zachowały się na terenach dawnego państwa zakonu krzyżackiego oraz na Śląsku. Z kolei najwięcej chrzcielnic późnogotyckich znajduje się na terenach dzisiejszej Małopolski. Do XVI/XVII wieku wyposażenia wnętrza sakralnego jeszcze często wykonywane były z kamienia, licznie zachowane przykładowo na Śląsku. W nowożytności częściej jednak wykonywano je z drewna, przez wzgląd na jego dostępność i mniejszy koszt materiału, pokryte polichromią, bądź marmoryzacją, imitowały kamień. Z kolei w bogatszych parafiach, w większych ośrodkach miejskich zastępowano je w latach późniejszych nowymi, odlanymi najczęściej z brązu, stare niszcząc.

Więcej

We wczesnym chrześcijaństwie do sakramentu chrztu służyły baptysteria, które pojawiły się w architekturze już w IV wieku. Były to osobne budynki, nieopodal kościoła katedralnego, w których znajdował się basen chrzcielny umieszczony w posadzce. Zanik baptysteriów na rzecz chrzcielnic związany był z odejściem od praktyki udzielania chrztu przez zanurzenie, wprowadzając zamiast niego polewanie głowy wodą, w związku z upowszechnieniem chrztu dzieci. Początkowo znajdowały się tylko w katedrach, następnie rozszerzono ich występowanie na kościoły parafialne, filialne i zakonne, aż stały się integralną częścią wyposażenia każdego kościoła.
Chrzcielnice umieszczano dawniej w kaplicach bocznych po stronie północnej, gdyż kierunek ten symbolizował zło, chrzest natomiast był jego odrzuceniem. Następnie przeniesiono je do nawy, czasem sytuowano w prezbiterium, od XVIII wieku bardzo często lokowano ją naprzeciwko ambony w związku z założeniem kompozycyjnym wnętrza.
Chrzcielnice przybierały różne formy ‒ okrągłe, poligonalne, prostokątne, natomiast zawsze posiadały kształt czary, gdyż przechowywały wodę przeznaczoną do chrztu. Powinny być zatem wykonywane z materiału nieprzepuszczającego wodę (kamień), jednak w związku z wykorzystaniem również innych (np. drewno) ‒ umieszczano wewnątrz czary metalową misę. Od XII wieku pojawiają się w Europie środkowej i zachodniej chrzcielnice typu kielichowego, od XIII wieku z nakryciem (pokrywą), które miało chronić wodę od zanieczyszczeń i kradzieży.
Historia chrzcielnic siega początków chrześcijaństwa na ziemiach polskich. Najstarsze romańskie chrzcielnice najliczniej zachowały się na terenach dawnego państwa zakonu krzyżackiego oraz na Śląsku. Z kolei najwięcej chrzcielnic późnogotyckich znajduje się na terenach dzisiejszej Małopolski. Do XVI/XVII wieku wyposażenia wnętrza sakralnego jeszcze często wykonywane były z kamienia, licznie zachowane przykładowo na Śląsku. W Małopolsce były one głównie drewniane, przez wzgląd na dostępność drewna i mniejszy koszt materiału, pokryte polichromią, bądź marmoryzacją, imitowały kamień. Chrzcielnice jednak wykonywano wówczas bardzo często z kamienia, czasem również polichromowanego. Z kolei w bogatszych parafiach, w większych ośrodkach miejskich zastępowano je w latach późniejszych nowymi, odlanymi najczęściej z brązu, stare niszcząc.
W zależności od regionu stosowano rozmaite ich dekoracje. Mogły pojawiać się programy heraldyczne, odnoszące się najczęściej do osoby fundatora, bądź fundatorów. Ma to związek ze wzrostem znaczenia szlachty i czynnym jej udziałem w życiu parafii (zobacz: Chrzcielnica z Biecza). Jednak najczęściej towarzyszyła im grupa figuralna, znajdująca się na pokrywie, ze sceną Chrztu Chrystusa. W XVIII wieku pojawiły się również nadbudowy chrzcielnic, nawiązujące swoją architekturą do usytuowanych naprzeciwko ambon. Na podstawie, pod baldachimem znajdował się grupa rzeźbiarska. Zawieszone były na filarze, bądź ścianie ponad chrzcielnicą.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Chrzcielnica

Zdjęcia


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: