Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 2420
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Eksponat należał zapewne do bogatych Żydów, gdyż tylko tacy mogli sobie pozwolić na ozdobne, srebrne naczynie służące do zanoszenia etrogu do synagogi w święto Sukkot.  

Więcej

Puszka w kształcie owocu granatu z trzema listkami, oksydowana i otwierająca się w połowie. Eksponat należał zapewne do bogatych Żydów, gdyż tylko tacy mogli sobie pozwolić na ozdobne, srebrne naczynie służące do zanoszenia etrogu do synagogi w święto Sukkot.  

Opracowanie: Muzeum w Chrzanowie im. Ireny i Mieczysława Mazarakich, © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Znaczenie puszki na etrog

Do zanoszenia etrogu do bożnicy na święto Sukot służy specjalne, bogato zdobione naczynie. Ma ono zwykle kształt owocu, jak to znajdujące się w zbiorach Muzeum w Chrzanowie, lub miseczki i bywa wykonane ze srebra, czasem też wewnątrz złocone. Biedniejsi Żydzi używali do przenoszenia cytrusowego owocu drewnianych skrzyneczek. Funkcję naczyń na etrog pełniły też niekiedy srebrne cukiernice.

Więcej

Do zanoszenia etrogu do bożnicy na święto Sukot służy specjalne, bogato zdobione naczynie. Ma ono zwykle kształt owocu, jak to znajdujące się w zbiorach Muzeum w Chrzanowie, lub miseczki i bywa wykonane ze srebra, czasem też wewnątrz złocone. Biedniejsi Żydzi używali do przenoszenia cytrusowego owocu drewnianych skrzyneczek. Funkcję naczyń na etrog pełniły też niekiedy srebrne cukiernice.
Rolą puszki na etrog nie jest jednak tylko odświętny wygląd. Istotne jest również uchronienie owocu przed utratą koszerności, a więc w tym wypadku jakiegokolwiek uszkodzenia, które uniemożliwiłoby użycie etrogu podczas święta Sukot. Owoc wybrany do świątecznego bukietu musi być idealny, dorodny, bez żadnych skaz czy uszkodzeń. Nie może też z niego odpaść tak zwany pitam, czyli charakterystyczne słupkowate wydłużenie na końcu owocu, a istnieje takie niebezpieczeństwo, gdyż etrogu używa się do ceremonii potrząsania w trakcie święta Sukot.
W czasie tej uroczystości każdego dnia trwającego siedem dni święta Sukot obchodzi się bimę w synagodze, trzymając w lewej ręce etrog, a w prawej lulaw (pozostałe składniki świątecznego bukietu), i potrząsa się nimi w określony sposób w sześciu kierunkach, według kolejności: wschód (zawsze przed siebie), południe (w prawo), zachód (do tyłu ponad ramieniem), północ (w lewo), w górę i w dół. Obrzęd potrząsania we wszystkich kierunkach symbolizuje wszechobecność Boga. Uniesienie bukietu w górę to zwycięstwo Izraela nad innymi narodami.
W Izraelu rytuał potrząsania odbywa się często pod Zachodnim Murem Świątyni, zwanym Ścianą Płaczu.

Opracowanie: Kinga Kołodziejska (Redakcja WMM),
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Czym jest etrog?

Etrog (z hebr. „owoc cytrusowy”) bywa też nazywany rajskim jabłkiem i jest jednym z czterech gatunków roślin (obok gałązki palmy, mirtu i wierzby) tworzących świąteczny bukiet na święto Sukot (w Polsce znane raczej jako Święto Namiotów lub Kuczki). Jako jedyny z nich ma zarówno dobry smak

Więcej

Etrog (z hebr. „owoc cytrusowy”) bywa też nazywany rajskim jabłkiem i jest jednym z czterech gatunków roślin (obok gałązki palmy, mirtu i wierzby) tworzących świąteczny bukiet na święto Sukot (w Polsce znane raczej jako Święto Namiotów lub Kuczki). Jako jedyny z nich ma zarówno dobry smak, jak i przyjemny zapach. Symbolizuje żyda studiującego Torę i wypełniającego Boże przykazania.
W czasie odmawiania Błogosławieństwa nad czterema gatunkami, podczas wspominanego święta Sukot, etrog trzyma się osobno w lewej ręce, przyciskając mocno do serca. To symbolem tego najważniejszego organu ciała jest etrog i stąd jego specjalne miejsce w świątecznym bukiecie.
Zgodnie z jedną z interpretacji talmudycznych (komentarzy do Tory), to właśnie etrog, a nie jabłko, był zakazanym owocem zerwanym przez Ewę w rajskim ogrodzie. W komentarzu do Księgi Kapłańskiej (trzeciej księgi Pięcioksięgu) można odnaleźć zdanie, że ciężarne kobiety spożywające „rajskie jabłka” rodzą „pachnące [wonne] dzieci”, z czego wynikło wiele wierzeń ludowych w tradycji żydowskiej. Jako że z powodu grzechu nieposłuszeństwa popełnionego przez Ewę w rajskim ogrodzie kobiety zostały skazane na rodzenie w bólach, zjedzenie przez rodzącą „rajskiego jabłka” właśnie miało zapewnić jej ulgę w cierpieniu. Z kolei zjedzenie przez nią zdrewniałej szypułki miało gwarantować męskiego potomka, a schowanie tej części owocu, odgryzionej po święcie Sukot, pod poduszkę zapewniało lekki poród.

Opracowanie: Kinga Kołodziejska (Redakcja WMM),
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Zobacz puszkę na etrog, a także całą kolekcję judaików na portalu Wirtualne Muzea Małopolski.

Mniej

Puszka na etrog

Zdjęcia

Audio

Puszka na etrog odc. B Opowiada: Piotr Krasny
posłuchaj
Puszka na etrog odc. A Opowiada: Piotr Krasny
posłuchaj
Puszka na etrog [audiodeskrypcja] Opowiada: Fundacja na Rzecz Rozwoju Audiodeskrypcji KATARYNKA
posłuchaj

Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: