Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1624
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Kiedy używano takich chust? W dni świąteczne oraz w czasie innych, niekoniecznie kościelnych uroczystości.  Czepiec upinany był z dużej, muślinowej lub tiulowej chusty, na bokach ozdobionej haftem. Dominującym motywem owych haftów była bogata ornamentyka roślinna, przeważnie kwiatowa. Chusty czepcowe zawsze były białe.

Więcej

Chusta tiulowa, bogato zdobiona białym, ręcznym haftem jest elementem charakterystycznym dla stroju kobiet z Pogórza Gorlickiego.
Kiedy używano takich chust? W dni świąteczne oraz w czasie innych, niekoniecznie kościelnych uroczystości.  Czepiec upinany był z dużej, muślinowej lub tiulowej chusty, na bokach ozdobionej haftem. Dominującym motywem owych haftów była bogata ornamentyka roślinna, przeważnie kwiatowa. Chusty czepcowe zawsze były białe.
Gdy kończyły się prace polowe, a jesienne i zimowe wieczory stawały się długie, kobiety spotykały się i haftowały, m.in. takie czepce. Był to doskonały sposób na zacieśnianie więzi wewnątrz społeczności wiejskiej. Przy pracy opowiadano legendy, podania i śpiewano piosenki. Dzięki temu wypracowana przez wieki tradycja mogła być przekazywana młodszym pokoleniom i w ten sposób nie stracić nic ze swej żywotności. Haftowanie czepców stawało się więc pośrednim sposobem kultywowania folklorystycznej tradycji. Starsze kobiety w trakcie takich spotkań miały okazję, aby podzielić się z młodszymi swoją wiedzą i życiowym doświadczeniem. Rytm pór roku, cykliczność prac polowych oraz obrzędowość liturgiczna budowały obyczajowość mieszkańców wsi. Haftowane chusty były nieodłącznym dodatkiem do odświętnego stroju kobiety zamężnej. Panny takowych nie mogły nosić. Bogata ornamentyka chust czepcowych oraz różnorodność roślinnych wzorów świadczyły o niesłychanej wyobraźni i wysokim warsztacie ich wykonania.

Opracowanie: Katarzyna Liana (Muzeum Regionalne PTTK im. Ignacego Łukasiewicza w Gorlicach), © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Strój pogórzański

Prezentowane w Skansenie Wsi Pogórzańskiej w Szymbarku elementy stroju kobiecego pochodzą z terenu Pogórza, z jego zachodniej części, okolic Gorlic. Od wieków Pogórze słynęło z wyrobu płócien lnianych i sukna, które były przedmiotem handlu. Wyrobem płócien zajmowali się wyspecjalizowani tkacze...

Więcej

Prezentowane w Skansenie Wsi Pogórzańskiej w Szymbarku elementy stroju kobiecego pochodzą z terenu Pogórza, z jego zachodniej części, okolic Gorlic. Od wieków Pogórze słynęło z wyrobu płócien lnianych i sukna, które były przedmiotem handlu. Wyrobem płócien zajmowali się wyspecjalizowani tkacze, zwani knopami. Pierwotnie z tych materiałów sporządzana była odzież zarówno odświętna, jak i codzienna. Pod koniec XIX wieku strój kobiecy zaczął się zmieniać, zaczęto częściej stosować łatwo dostępne materiały fabryczne. Na przełomie XIX i XX wieku strój pogórzański wyszedł z powszechnego użytku, co było spowodowane zmianami warunków życia mieszkańców wsi związanymi z rozwojem przemysłu naftowego oraz emigracją zarobkową.
Przedstawione elementy stroju pogórzańskiego (chusta czepcowa, „budrysówka" i zapaska) są uszyte z materiałów fabrycznych, ręcznie haftowane przez kobiety pogórzańskie.

Opracowanie: Anna Niemczyńska-Szurek (Muzeum — Dwory Karwacjanów i Gładyszów), © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz:
Zapaska pogórzańska
Chusta czepcowa pogórzańska
Chusta pogórzańska budrysówka

Mniej

Jak zawiązać chustę czepcową?

Misterne wiązania, które eksponują piękne hafty wykrochmalonego materiału... To dzięki nim chusta staje się prawdziwą dekoracją głowy. Czy jednak każdy potrafiłby dzisiaj zawiązać chustę czepcową? Czynność, która, zdawałoby się, dla naszych prababć stanowiła prozę życia, dziś mogłaby sprawić wiele kłopotu.

Więcej

Misterne wiązania, które eksponują piękne hafty wykrochmalonego materiału... To dzięki nim chusta staje się prawdziwą dekoracją głowy. Chusty czepcowe, typowe dla stroju krakowskiego w XIX wieku, nosiły wyłącznie kobiety zamężne. Zakładano je po raz pierwszy pannom młodym w czasie oczepin, noszono natomiast wyłącznie podczas większych uroczystości.
Czy jednak każdy potrafiłby dzisiaj zawiązać chustę czepcową? Czynność, która, zdawałoby się, dla naszych prababć stanowiła prozę życia, dziś mogłaby sprawić wiele kłopotu. Nawet wśród społecznosci wiejskiej wiązanie i pranie chusty czepcowej uważane było za swoistą umiejętność, którą mistrzowsko opanowały wyłącznie niektóre specjaliski.
Dla amatorów tradycji, a także wszystkich, którzy lubią nabywać nowe umiejętności, we współpracy z pracownikami MEK, stworzyliśmy krótką prezentację instruktażową.

Zapraszamy do oglądania i spróbowania swoich sił w tej sztuce!

Opracowanie: Anna Berestecka (Redakcja WMM),
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Zobacz chusty czepcowe w kolekcji Wirtualnych Muzeów Małopolski:
Chusta czepcowa krakowska (bronowicka)
Chusta czepcowa z Pogórza Gorlickiego
Chusta czepcowa z Raciborowic
Chusta czepcowa krakowska
Chusta czepcowa pogórzańska

Mniej

Chusta czepcowa z Pogórza Gorlickiego

Zdjęcia

Audio

Chusta czepcowa z Pogórza Gorlickiego Opowiada: Krystyna Reinfuss-Janusz
posłuchaj
Chusta czepcowa z Pogórza Gorlickiego [audiodeskrypcja] Opowiada: Fundacja na Rzecz Rozwoju Audiodeskrypcji KATARYNKA
posłuchaj

Powiązania

Gra


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: