Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 5703
(Głosy: 3)
Średnia ocena to 4.66666666666667 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Władysław Podkowiński uznawany jest, wraz z Józefem Pankiewiczem, za prekursora impresjonizmu w malarstwie polskim. Jego dzieła zapoczątkowały też symbolizm i nurt ekspresjonistyczny polskiego modernizmu.
Około 1892 roku w twórczości Podkowińskiego zaczęły pojawiać się wizyjne, fantasmagoryczne przedstawienia podejmujące problematykę miłości, cierpienia i śmierci, inspirowane osobistymi przeżyciami, mające odniesienia do dokonań symbolistów zachodnioeuropejskich.

Więcej

Władysław Podkowiński uznawany jest, wraz z Józefem Pankiewiczem, za prekursora impresjonizmu w malarstwie polskim. Jego dzieła zapoczątkowały też symbolizm i nurt ekspresjonistyczny polskiego modernizmu.
Około 1892 roku w twórczości Podkowińskiego zaczęły pojawiać się wizyjne, fantasmagoryczne przedstawienia podejmujące problematykę miłości, cierpienia i śmierci, inspirowane osobistymi przeżyciami, mające odniesienia do dokonań symbolistów zachodnioeuropejskich. Należy do nich także Szał, nad którym pracę artysta rozpoczął jeszcze Paryżu w 1889 roku. Przez kolejne lata powstawały szkice kompozycyjne dzieła, które ostatecznie zostało wystawione w marcu 1894 roku w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Obraz „druzgocący wszelkie szablony” — jak pisał Kazimierz Przerwa-Tetmajer — wzbudził namiętne dyskusje w prasie. Spierano się o prawo artysty do wyrażania uczuć, sięgania „do innego świata, świata osobistych cierpień i radości, namiętności czy zapomnienia”, ale pytano też o granicę dobrego smaku, o różnice pomiędzy sztuką i pornografią.
Forma artystyczna dzieła, z barokową, dynamiczną kompozycją opartą na diagonali, z zawężoną kolorystyką zbudowaną na kontraście barw achromatycznych zróżnicowanych walorowo, pulsujących ciepłymi refleksami, przełamanych namiętnymi odcieniami oranżu i akcentem czerwieni, jak również imponujący format obrazu zostały bez reszty podporządkowane wyrażonej idei.
Zamieszanie wokół Szału wzrosło jeszcze bardziej, gdy Podkowiński wkroczył do sal Zachęty i pociął obraz nożem, nie tłumacząc powodów tego ataku. Pogłębiające się znamiona obłędu, którego przyczyny upatrywano w nieszczęśliwej, nieodwzajemnionej miłości do żony przyjaciela, i rychła śmierć artysty, uczyniły Szał jednym z najbardziej intrygujących dzieł polskiego modernizmu.

Opracowanie: Wacława Milewska (Muzeum Narodowe w Krakowie), © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz Szał Podkowińskiego w prywatnym mieszkaniu Feliksa Jasieńskiego w zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego.

Mniej

Feliks „Manggha” Jasieński. Tworzenie kolekcji.

Feliks Jasieński kolekcjonował sztukę przez trzydzieści lat swojego życia. Zbiór liczył około 15 tysięcy przedmiotów i obejmował malarstwo i grafikę z przełomu XIX i XX wieku, zespół sztuki azjatyckiej, kobierce, kilimy, meble i przedmioty rzemiosła artystycznego, a także bibliotekę. Wyjątkowa kolekcja stała się świadectwem czasów jej twórcy, który początkowo gromadził dzieła w swoim mieszkaniu, a następnie, 11 marca 1920 roku, przekazał je na rzecz miasta Krakowa.

 

Więcej

Feliks Jasieński kolekcjonował sztukę przez trzydzieści lat swojego życia. Zbiór liczył około 15 tysięcy przedmiotów i obejmował malarstwo i grafikę z przełomu XIX i XX wieku, zespół sztuki azjatyckiej, kobierce, kilimy, meble i przedmioty rzemiosła artystycznego, a także bibliotekę. Wyjątkowa kolekcja stała się świadectwem czasów jej twórcy, który początkowo gromadził dzieła w swoim mieszkaniu, a następnie, 11 marca 1920 roku, przekazał je na rzecz miasta Krakowa.

Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kim był człowiek, którego kolekcja budzi tak ogromny podziw? Antropologiem, kulturoznawcą, ale interesował się też sztuką, różnymi obszarami cywilizacji. Pochodził z rodziny ziemiańskiej. Odebrał bardzo staranne wykształcenie: w Dorpacie, Berlinie i Paryżu. Studiował różne kierunki: ekonomię, filozofię, literaturę, historię sztuki i muzykę. Przede wszystkim był jednak pasjonatem i kolekcjonerem, który zgromadził spójny zbiór prac. Jego pseudonim Manggha, pochodził od tytułu zbioru drzeworytów japońskiego artysty Katsushiki Hokusai.
Dzięki zaangażowaniu Jasieńskiego udało się uratować obraz Szał Podkowińskiego pocięty przez autora. Jasieński płótno troskliwie odrestaurował i powiesił na ścianie swojego krakowskiego mieszkania, jako najcenniejszy obiekt w swoich zbiorach. Kolekcję zapoczątkował dziełami sobie współczesnych. Portretowali go najwybitniejsi artyści jego czasów: Boznańska, Wyczółkowski, Malczewski, Laszczka. Jego prywatny zbiór zmienił się w kolekcję muzealną. Czy w dzisiejszych czasach ktoś zechciałby podarować swoją prywatną kolekcję sztuki współczesnej na rzecz muzeum?

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Obraz „Szał” Władysława Podkowińskiego

Zdjęcia

Powiązania


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: