Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 2174
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Zachowane XVI- i XVII-wieczne polskie inwentarze informują o dość dużej liczbie srebrnych i złotych łyżek, będących w posiadaniu dworu królewskiego, polskiej arystokracji, szlachty oraz mieszczaństwa. Łyżki wykonywane ze szlachetnego kruszcu, głównie srebra złoconego, były bogato zdobione i stanowiły lokatę kapitału. Podkreślały splendor i zamożność domu, jak również wysoką pozycję społeczną ich właściciela.

Więcej

Zachowane XVI- i XVII-wieczne polskie inwentarze informują o dość dużej liczbie srebrnych i złotych łyżek, będących w posiadaniu dworu królewskiego, polskiej arystokracji, szlachty oraz mieszczaństwa. Łyżki wykonywane ze szlachetnego kruszcu, głównie srebra złoconego, były bogato zdobione i stanowiły lokatę kapitału. Podkreślały splendor i zamożność domu, jak również wysoką pozycję społeczną ich właściciela.
W II połowie XVI wieku i w XVII stuleciu dużą popularność zyskały łyżki złożone z wielobocznego trzonu, połączonego za pomocą płytki zwanej nartem z szerokim i głębokim czerpakiem. Dekoracja czerpaków ograniczała się do rytowanego od spodu zdobienia: były to herby i inicjały właściciela lub ornament geometryczno-roślinny. Powierzchnia nartu była zdobiona półplastyczną dekoracją figuralną lub ornamentalną. Na trzonach łyżek, mimo powszechnej wówczas łaciny, pojawiają się napisy w języku polskim. Zwieńczenia trzonków zaznaczano gałką, szyszką, kwiatonem lub stylizowaną główką.
Zwyczaj „opisywania” łyżek, czyli umieszczania na ich trzonkach krótkich wierszyków czy sentencji, był popularny w Europie Środkowej, także poza Rzeczypospolitą, m.in. w Niemczech i na Węgrzech. Nie bez znaczenia była też specjalna, wieloboczna forma trzonka, pozwalająca na umieszczanie na nim dłuższych sentencji. Napisy dotyczyły trzech zagadnień: ogólnej moralności, zdrowia, napominały lub przestrzegały przed kradzieżą i jej następstwami.
Komplet dwunastu łyżek został odlany ze srebra i częściowo pozłocony; jest wybitnym przykładem realizacji tego typu. Każda z łyżek składa się z półkolistego czerpaka połączonego z trzonkiem za pomocą nartu z odlewanym popiersiem apostoła. Na rewersie nartu herb Szeliga z literami IS oraz herb Przeginia z literami AG. Trzonek wieloboczny, z wybijanymi sentencjami w języku polskim, zwieńczony głową kobiecą.

Opracowanie: Alicja Kilijańska (Muzeum Narodowe w Krakowie), © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Komplet dwunastu łyżek z popiersiami Apostołów oraz herbami Szeliga i Przeginia

Zdjęcia

Powiązania

Interpretacje

Gra


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: