Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 3217
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

W czasie powstania listopadowego, które wybuchło w Warszawie w 1830 roku przeciwko carskiej Rosji, Rząd Narodowy polecił wybić serię nowych monet obejmującą: 3 grosze miedziane, 10 groszy bilonowych, srebrną dwu- i pięciozłotówkę oraz złote dukaty typu holenderskiego. Zarząd nad mennicą warszawską przejął Bank Polski. Ze stempli monet usunięto głowę cesarza i dwugłowego orła rosyjskiego. Na awersach czterech pierwszych nominałów pojawił się ukoronowany herb polsko-litewski i napis „Królestwo Polskie”. Dodatkowo pięciozłotówka została zaopatrzona we wbitą w rant legendę: „BOŻE ZBAW POLSKĘ”. Monety wyemitowano według stopy z 1815 roku. Litery „K.G”, widoczne na rewersach, należały do Karola Gronaua — zarządcy mennicy warszawskiej w latach 1829—1834.

Więcej

W czasie powstania listopadowego, które wybuchło w Warszawie w 1830 roku przeciwko carskiej Rosji, Rząd Narodowy polecił wybić serię nowych monet obejmującą: 3 grosze miedziane, 10 groszy bilonowych, srebrną dwu- i pięciozłotówkę oraz złote dukaty typu holenderskiego. Zarząd nad mennicą warszawską przejął Bank Polski. Ze stempli monet usunięto głowę cesarza i dwugłowego orła rosyjskiego. Na awersach czterech pierwszych nominałów pojawił się ukoronowany herb polsko-litewski i napis: KRÓLESTWO POLSKIE. Dodatkowo pięciozłotówka została zaopatrzona we wbitą w rant legendę: BOŻE ZBAW POLSKĘ. Monety wyemitowano według stopy z 1815 roku. Litery „K.G”, widoczne na rewersach, należały do Karola Gronaua — zarządcy mennicy warszawskiej w latach 1829—1834.
Dukaty typu holenderskiego krążyły wcześniej obok waluty krajowej i były monetą międzynarodowego handlu. Na awersie dukatów powstańczych znajdował się rycerz, z wiązką 7 strzał w lewej ręce oraz z wzniesionym mieczem w prawej. Po bokach umieszczono datę „18—31”, a wokół napis: CONCORDIA RES PARVAE CRESCUNT (z łac. „Zgodą rosną małe rzeczy”). Od oryginalnych emisji niderlandzkich dukaty te odróżniał tylko malutki orzełek rozpoczynający legendę awersu. Złoto do produkcji monet pochodziło ze zbiórki społecznej zorganizowanej w odpowiedzi na apel Rządu Narodowego.
Z tego czasu pochodzą także pamiątkowe pudełka zawierające komplet omawianych monet oraz banknot jednozłotowy. Wieczka pudełek były zdobione srebrnymi herbami Polski i Litwy lub tylko orłem polskim i złoconymi napisami. Obecnie stanowią cenioną atrakcję kolekcjonerską. Drewno obciągnięte czerwoną skórą.

Opracowanie: Elżbieta Korczyńska (Muzeum Narodowe w Krakowie), © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Prawdziwy skarb

Każdy ma swoje skarby — małe dzieci zakopują w ziemi szkiełko, pod którym umieszczają kwiatki, gałązki, koraliki. Największą radość sprawia odkopywanie — najlepiej przypadkowo, kiedy uda się już zapomnieć, choć czasem trudno powstrzymać ciekawość i nie sprawdzać, czy „sekret” nadal jest w tym...

Więcej

Każdy ma swoje skarby — małe dzieci zakopują w ziemi szkiełko, pod którym umieszczają kwiatki, gałązki, koraliki. Największą radość sprawia odkopywanie — najlepiej przypadkowo, kiedy uda się już zapomnieć, choć czasem trudno powstrzymać ciekawość i nie sprawdzać, czy „sekret” nadal jest w tym samym miejscu.
Praca archeologa to jak przedłużenie dzieciństwa — odkopywanie, odkrywanie. W dawnych czasach celowo ukryte, a po wiekach odnalezione kosztowności określane są jako skarby. Skarb z Witowa, skarb z Nowej Huty — Pleszowa, skarb brązowy ze Stefkowej, skarb żelaznych grzywien siekieropodobnych z ul. Kanoniczej 13 w Krakowie.
Co kryją w sobie skarby zgromadzone w zbiorach WMM?
Skarb z Witowa to zaledwie cztery złote monety. Wybito je w czasach, kiedy Imperium Rzymskie podzielone było już na dwie części. Na wschodzie rządził Teodozjusz II (408—450), na zachodzie zaś Walentynian III (425−455).
Obok znaleziska z Witowa w zbiorach WMM można zobaczyć część skarbu z ulicy Kanoniczej, na której odkryto 4212 grzywien (tzw. płacideł), o łącznej wadze około 3630 kg!
Z kolei skarb ze Stefkowej to przede wszystkim elementy biżuterii z okresu zwanego epoką brązu. Metal ten — stop miedzi i cyny − należał wówczas do najcenniejszych. Choć są to drobne przedmioty, musiały stanowić wielką wartość dla właściciela, skoro ukryto je tak skrupulatnie, dzięki czemu przetrwały w ziemi aż 3500 tys. lat.
W naszej kolekcji mamy także skarb z Nowej Huty  Pleszowa. W glinianym naczyniu z czasów piastowskich ukryto ponad 2 kg monet i kosztowności, w tym bryłki lanego srebra.
Pojęcie skarbu odnoszące się do wartości materiału zmieniało się na przestrzeni wieków — brąz, złoto, srebro, żelazo… Dziś nadal wysyła się komunikaty do przyszłych pokoleń, np. kultywując tradycję umieszczenia w kuli hełmu na wieży kościoła dokumentów, zapisując w ten sposób ślady, które pozwolą w przyszłości odtworzyć obraz naszej epoki. Jak zostaną ocenione nasze czasy? Jakie wnioski wyciągną historycy i archeolodzy?
Zapraszamy do odkrywania prawdziwych skarbów z naszej kolekcji — być może dla kogoś takim skarbem będzie szklana moneta z XVII wieku (Szklana moneta pańszczyźniana) lub ujrzany z bliska celtycki koralik (Celtycki pacior szklany)…

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Pamiątkowe pudełko z monetami i banknotem z czasów powstania listopadowego 1831 roku

Zdjęcia


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: