Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1547
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Skrzynia cechowa, często nazywana też matką, była dla braci cechowych najważniejszym przedmiotem. Wiązało się to z funkcjami, jakie pełniła. Przede wszystkim stanowiła skarbiec, w którym składano statuty, księgi i inne ważne dokumenty, nierzadko chowano w jej sprytnie ukrytej skrytce pieniądze i klejnoty cechowe. Szewcy w Kętach byli wyjątkowo prężnym środowiskiem. Zabiegali o to, by podbić swoimi znakomitymi wyrobami okoliczne rynki, co im się też udawało.

Więcej

Skrzynia cechowa, często nazywana też matką, była dla braci cechowych najważniejszym przedmiotem. Wiązało się to z funkcjami, jakie pełniła. Przede wszystkim stanowiła skarbiec, w którym składano statuty, księgi i inne ważne dokumenty, nierzadko chowano w jej sprytnie ukrytej skrytce pieniądze i klejnoty cechowe. Szewcy w Kętach byli wyjątkowo prężnym środowiskiem. Zabiegali o to, by podbić swoimi znakomitymi wyrobami okoliczne rynki, co im się też udawało. Wierzyli, że pomagają im w tym patroni św. św. Kryspian i Kryspinian. Dowodem tego są ich wizerunki umieszczone na wewnętrznej stronie wieka skrzyni. Nad ich przedstawieniami ukazany jest również św. Kazimierz, patron między innymi rzemieślników.

W 1819 roku bracia zarządzający cechem, czyli cechmistrzowie, sekretarze, opiekunowie gospody cechowej i inni, przyczynili się do ufundowania właśnie tej skrzyni. Pragnęli, by nie zapomniano również o nich, w tym celu umieścili swoje imiona i nazwiska tuż obok wizerunków świętych. Skrzynia szewska, jak wiele innych skrzyń cechowych, ma prostokątną formę, od zewnątrz pomalowano ją na ciepły brązowy kolor. Jej krawędzie wzmocnione są metalowymi, malowanymi na czarno listwami. Podstawę stanowią małe, toczone nóżki. W środku drewno skrzyni jest surowe, za wyjątkiem ozdobionego wieka, którego szmaragdowozielony kolor jaśniał przy rytualnym otwarciu w czasie schadzki. Efekt ten miał robić odpowiednie wrażenie na wszystkich współbraciach. Skrytka w skrzyni kęckich szewców umieszczona jest w wieku, które miało w tym celu dobudowaną specjalną nadstawkę. Wystarczy tylko odchylić małą mosiężną zasuwkę, by otworzyły się zamontowane na dwóch zawiasach drzwiczki schowka. Otwarcie skrzyni sygnalizowało wszystkim zebranym, że właśnie rozpoczęły się obrady cechu i należy zachowywać powagę. Za zakłócenie przebiegu obrad wyznaczano wysokie kary, często finansowe — pieniądze zaś chowano w skrytce skrzynki.

Opracowanie: Muzeum im. Aleksandra Kłosińskiego w Kętach, © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Skrzynie cechowe

Skrzynie cechowe były szczególnie cenne — nazywano je inaczej ladami albo matkami i darzono ogromnym szacunkiem. Szczególnie celebrowany był moment podniesienia wieka i otwarcia skrzyni, które odbywało się zawsze w atmosferze powagi i skupienia. Czynności administracyjne i prawne...

Więcej

Skrzynie cechowe były szczególnie cenne — nazywano je inaczej ladami albo matkami i darzono ogromnym szacunkiem.
Szczególnie celebrowany był moment podniesienia wieka i otwarcia skrzyni, które odbywało się zawsze w atmosferze powagi i skupienia. Czynności administracyjne i prawne można było prowadzić tylko wówczas, gdy skrzynia była otwarta.
W skrzyni przechowywano zwykle przywileje, księgi, pieczęcie, wszelkie ważne dokumenty i insygnia cechowe. Nic więc dziwnego, że dostępu do nich broniły zwykle specjalne zabezpieczenia i zamki (ścieżka kryptologiczna).
Skrzynie były często zaopatrzone w tajne skrytki, posiadały półskrzynki, w których znajdowały się przybory pisarskie. Ważnym elementem wyposażenia cechów były pieczęcie, którymi potwierdzano ważne dokumenty. Najstarsze, należące do cechu krawców, miały symbol nożyczek. Do cechowych akcesoriów, oprócz pieczęci i skrzyń, należały także obesłania i statuty.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Zobacz skrzynie cechowe w kolekcji Wirtualnych Muzeów Małopolski:
Skrzynia cechu kuśnierzy w Kętach
Skrzynia cechu młynarzy i piekarzy w Kętach
Skrzynia cechu szewców w Kętach
Skrzynia cechu krawców i cechów pokrewnych w Kętach
Skrzynia cechu bednarzy wielickich
Lada cechu czerwonych garbarzy, białoskórników i rękawiczników
Lada cechu chirurgów

Mniej

Cechy

Podstawowym celem istnienia cechów było zapewnienie wyłączności na terenie miasta do wykonywania rzemiosła osobom zrzeszonym (rzemieślników, którzy oferowali swoje usługi poza cechami, nazywano partaczami). Rola cechów nie ograniczała się jednak do funkcji administracyjnych...

Więcej

Podstawowym celem istnienia cechów było zapewnienie wyłączności na terenie miasta do wykonywania rzemiosła osobom zrzeszonym (rzemieślników, którzy oferowali swoje usługi poza cechami, nazywano partaczami). Rola cechów nie ograniczała się jednak do funkcji administracyjnych (reprezentowanie przed władzami miasta, dbanie o podnoszenie kwalifikacji, zapewnienie standardów wykonania, dbanie o równe możliwości zbytu przez ograniczenia produkcji i sprzedaży); organizacje pełniły także funkcje religijne i kulturotwórcze.
Cechy były pierwszą instancją sądowniczą rozstrzygającą wszelkie spory pomiędzy rzemieślnikami. W przypadku bójek, hazardu, sporów związanych z długami czy pracą poza cechami (partaczenie) cechy wymierzały karę grzywny, płaconą zwykle w świecach lub wosku.
Organizacje cechowe (choć dziś nazywają się nieco inaczej) funkcjonują nadal (przykładem może być Związek Artystów Scen Polskich).
Dawniej przynależność rzemieślników do cechów była obowiązkowa, dziś stowarzyszenia cechowe zachęcają jedynie do dobrowolnego zrzeszania się, bo dzięki temu „zakład zyskuje prestiż, a rzemieślnik nie czuje się w branży osamotniony”. Co jest szczególnie istotne w sytuacji ginących zawodów.
Mechanizacja wielu zawodów, które wcześniej wykonywane były ręcznie w warsztatach, doprowadziła do zmarginalizowania roli cechów, a także zaniku wielu cechowych rytuałów i celebracji.
Cechy, które funkcjonują do dziś (w strukturach Związku Rzemiosła Polskiego zarejestrowanych jest 479 cechów), pełnią funkcje porozumiewawcze — rozstrzygają spory zaistniałe pomiędzy klientem a rzemieślnikiem, jego członkowie zasiadają w komisjach, przed którymi młodzi adepci sztuki zdają egzaminy mistrzowskie, otrzymując tytuł mistrza lub czeladnika.
Działalność cechów nie ograniczała się tylko do spraw administracyjno-zawodowych. Schadzki cechowe, a także rytuały ingerowały także w sferę ducha cechowych braci. Każdy z członków stowarzyszenia był zobowiązany do uczestniczenia w obrzędach i uroczystościach religijnych (mszach, procesjach Bożego Ciała).
Często udział w uroczystościach stawał się okazją do pokazania innym zasobności i majętności danego stowarzyszenia (eksponowano haftowane złotą nicią proporce).
Szczególnie celebrowano uroczystości żałobne po śmierci któregoś z cechowych braci.
Członkowie cechów fundowali także ołtarze, w których umieszczali cenne precjoza, traktując je jako rodzaj skarbca zabezpieczającego przez kradzieżą.
Wśród wyposażenia cechów znajdowały się narzędzia kar, zwane również dobrymi radami.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Zobacz obiekty należące do cechów w zbiorach Wirtualnych Muzeów Małopolski:
Skrzynia cechu krawców i cechów pokrewnych z Kęt
Krzyż cechu krawców w Kętach
Pieczęć cechu sukienniczego
Obesłanie cechu wielkiego (zespolonego) w Tarnowie
Wilkom krakowskiego cechu mieczników
Rękopis „Statut cechu szewskiego”

Przeczytaj więcej o skrzyniach cechowych.

Mniej

Skrzynia cechu szewców w Kętach

Zdjęcia

Audio

Skrzynia cechu szewców w Kętach Opowiada: Piotr Krasny
posłuchaj
Skrzynia cechu szewców w Kętach [audiodeskrypcja] Opowiada: Fundacja na Rzecz Rozwoju Audiodeskrypcji KATARYNKA
posłuchaj

Powiązania

Gra


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: