Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1669
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Przeglądarka stereoskopowa skrzynkowa systemu Brewstera do fotografii (przeźroczy) stereoskopowych o formacie pojedynczego obrazu 7 x 7 cm, wyprodukowana w Austro-Węgrzech na początku XX wieku.
Trwającej od lat 60. XIX wieku...

Więcej

Przeglądarka stereoskopowa skrzynkowa systemu Brewstera do fotografii (przeźroczy) stereoskopowych o formacie pojedynczego obrazu 7 x 7 cm, wyprodukowana w Austro-Węgrzech na początku XX wieku.
Trwającej od lat 60. XIX wieku modzie na oglądanie stereoskopów towarzyszyła popularność w handlu naklejonych na tekturki stereoskopowych zdjęć. Najpopularniejsze zestawy prezentowały widoki miast, zabytków, egzotycznych krajobrazów, a także zainscenizowane przed obiektywem sceny z udziałem odpowiednio upozowanych aktorów. Aby móc cieszyć się trójwymiarowymi widokami, trzeba było posiadać odpowiednią przeglądarkę wyposażoną w okulary ze specjalnie ukształtowanymi soczewkami.
Korpus przeglądarki wykonany z drewna pokrytego mazerunkiem (imitacja drewna o specyficznym układzie słojów, zwanego czeczotą) i politurą. Obraz stereoskopowy wsunięty do przeglądarki oglądało się przez okular wykonany z mosiężnych rurek zakończonych drewnianymi lakierowanymi nakładkami mocującymi soczewki. Odbitki fotograficzne stereoskopowe oświetlało się zamocowanym u góry ruchomym lusterkiem. Natomiast przeźrocza na szkle można było oglądać dzięki światłu przenikającemu przez zamocowaną z tyłu szybę matową.

Opracowanie: Marek Maszczak (Muzeum Fotografii w Krakowie), © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Jak uzyskiwano efekt trójwymiarowości w XIX wieku?

Fotografia stereoskopowa to pierwsza w dziejach fotografia trójwymiarowa. Rozwinęła się po 1851 roku. Wtedy po raz pierwszy zademonstrowano ją na londyńskiej Wystawie Światowej, na której przestrzenne fotografie wzbudziły zachwyt królowej Wiktorii. Odtąd fotografia stereoskopowa stała się rozrywką...

Więcej

Fotografia stereoskopowa to pierwsza w dziejach fotografia trójwymiarowa. Rozwinęła się po 1851 roku. Wtedy po raz pierwszy zademonstrowano ją na londyńskiej Wystawie Światowej, na której przestrzenne fotografie wzbudziły zachwyt królowej Wiktorii. Odtąd fotografia stereoskopowa stała się rozrywką mieszczan i była nią aż do lat 30. XX wieku, kiedy zapanowała fascynacja filmem i radiem, a stereoskopia zeszła do roli zabawki dziecięcej. Do oglądania stereoskopii służy przyrząd optyczny — stereoskop. Fotografia stereoskopowa składa się z dwóch zdjęć tego samego obiektu wykonanych z różnych punktów widzenia. Widz patrzący przez stereoskop ma wrażenie przestrzenności i trójwymiarowości oglądanej sceny. Stereoskopia jest jedną z technik obrazowania, oddającą wrażenie widzenia przestrzennego, głębię oglądanego obrazu. Dzisiaj stereoskopia to technika 3D, uzyskiwanie obrazów odtwarzających efekt widzenia obuocznego, co zapewnia wrażenie głębi. Uzyskuje się je, tworząc obrazy anaglifowe. Metoda anaglifowa zyskała popularność dzięki przetwarzaniu komputerowemu.
Stereoskopia wymaga dostarczenia do mózgu dwóch obrazów widzianych z perspektywy lewego i prawego oka. W tym celu wykonuje się parę dwuwymiarowych obrazów (stereoparę) reprezentujących obiekt czy scenę z dwóch punktów widzenia, oddalonych od siebie tak jak oczy obserwatora. Obrazy różnią się kątem widzenia obiektów.
Jaka jest historia tej techniki? Włoski fizyk Giambattista Della Porta (1538–1615) w 1593 roku pisał o tworzeniu iluzji widzenia przestrzennego. Dzieło uległo zapomnieniu; dopiero w 1838 roku fizyk angielski sir Charles Wheatstone zbudował aparat do oglądania obrazów przestrzennych i nazwał go stereoskopem (był to stereoskop zwierciadlany). Zamówił u Williama H. Fox Talbota kilka par zdjęć (talbotypii). W dziesięć lat później David Brewster ulepszył pomysł Wheatstone’a. Para zdjęć była wykonana aparatem o dwóch obiektywach. Zadziwiała naturalistycznym odwzorowaniem przestrzeni. Fotografie zaprezentowano, jak już wspomniano, w 1851 roku. W 1861 roku Amerykanin Oliver Wendel Holmes skonstruował lekki stereoskop. Nie opatentował swojej konstrukcji, która ogromnie się rozpowszechniła. Rozwój fotografii stereoskopowej rozpoczął się, gdy w 1871 roku wynaleziono suche klisze szklane z emulsją żelatynową, czułe i uniezależniające fotografów od bliskości ciemni fotograficznej. W latach 70. i 80. XIX wieku zaczęły powstawać fabryczki produkujące masowo odbitki zdjęć stereoskopowych. Walery Rzewuski wkrótce zastosował nową technikę w swoim atelier fotograficznym.

Zobacz również: 
The „Mercury” Stereoscope — przeglądarka stereoskopowa firmy Underwood & UnderwoodAparat fotograficzny stereoskopowy firmy Heinrich Ernemann A.G. oraz Duchessa Stereo — aparat fotograficzny stereoskopowy firmy Contessa Nettel A.G.

Opracowanie: Małgorzata Kanikuła (Muzeum Historii Fotografii), © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Trzeci wymiar XIX wieku

XIX-wieczni wynalazcy poszukiwali sposobu, w jaki można by oddać trójwymiarowość przestrzeni — jedną z takich prób była fotografia stereoskopowa. Technika polegała na wykonaniu dwóch zdjęć z dwóch różnych punktów widzenia. Na odbitce pojawiały się obok siebie dwa pozornie jednakowe obrazy (można...

Więcej

XIX-wieczni wynalazcy poszukiwali sposobu, w jaki można by oddać trójwymiarowość przestrzeni — jedną z takich prób była fotografia stereoskopowa. Technika polegała na wykonaniu dwóch zdjęć z dwóch różnych punktów widzenia. Na odbitce pojawiały się obok siebie dwa pozornie jednakowe obrazy (można byłoby się pokusić o poszukanie subtelnych różnic pomiędzy nimi). Wrażenie trójwymiarowości uzyskiwano dzięki patrzeniu prawym okiem na fotografię wykonaną z prawej strony i lewym — na obraz uchwycony z lewego punktu widzenia.
Dla uzyskania pełni złudzenia przestrzeni tego rodzaju fotografii potrzebowano jeszcze narzędzia — specjalnych okularów stereoskopowych, które dziś można porównywać do okularów 3D.
W drugiej połowie XIX wieku stereoskopy zyskały taką popularność, że stały się typowym elementem wyposażenia salonów i jedną z najbardziej popularnych form rozrywki.

Kaiserpanorama Augusta Fuhrmanna (fotoplastykon), rycina, 1880 rok, źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna

Wymyślono także sposób na to, by trójwymiarowym obrazem rozkoszować się nie tylko w domach, ale także podczas codziennych przechadzek i spacerów. W przestrzeni placów i parków ustawiano fotoplastykony, które dla wielu były pewnego rodzaju oknem na świat (pokazywały nie tylko panoramy miejsc, które były na wyciągnięcie ręki, ale też tych odległych i egzotycznych — dokumentowały między innymi otwarcie Kanału Sueskiego).
O magii tych urządzeń, zaplanowanych zwykle na 25 stanowisk, można się przekonać osobiście, odwiedzając między innymi wystawę w Fabryce „Emalia Oskara Schindlera Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, na której prezentowany jest fotoplastykon przeniesiony z placu Szczepańskiego w Krakowie. Podobne urządzenie ze zbiorem ponad 5000 oryginalnych fotografii stereoskopowych jest udostępniane zwiedzającym w Warszawie (Fotoplastikon Warszawski działa przy Alejach Jerozolimskich 51).
W kolekcji Wirtualnych Muzeów Małopolski nie mogło zabraknąć fotografii wykonanej techniką stereoskopową — odbitka Parku Jordana powstała w słynnym pod koniec XIX wieku w Krakowie zakładzie Walerego Rzewuskiego.

Zobacz również: The „Mercury” Stereoscope — przeglądarka stereoskopowa firmy Underwood & Underwood

Opracowanie: Anna Berestecka (Redakcja WMM),
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Przeglądarka stereoskopowa skrzynkowa z Austro-Węgier

Zdjęcia

Powiązania

Gra

Zobacz też


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: