Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1817
(Głosy: 3)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Historia meteorytu w rejonie wsi Morasko (obecnie dzielnica Poznania) rozpoczęła się w roku 1914. Podczas prac związanych z kopaniem rowów strzeleckich dla pruskich żołnierzy sierżant dr Cobliner znalazł w ziemi ciężką, zardzewiałą bryłę żelaza o masie ok. 78 kg. Znalezisko zostało przekazane Obserwatorium Astronomicznemu w Spandau pod Berlinem, gdzie przeprowadzono badania. Stwierdzono, że jest to meteoryt żelazny (gruboziarnisty oktaedryt).

Więcej

Meteoryt „Morasko” spadł ok. 5 tys. lat temu w postaci największego deszczu meteorytów żelaznych. Elipsa rozsiania, której dłuższa oś wynosiła kilka kilometrów, była skierowana z północy na zachód lub z północnego zachodu na południowy wschód.
Historia meteorytu w rejonie wsi Morasko (obecnie dzielnica Poznania) rozpoczęła się w roku 1914. Podczas prac związanych z kopaniem rowów strzeleckich dla pruskich żołnierzy sierżant dr Cobliner znalazł w ziemi ciężką, zardzewiałą bryłę żelaza o masie ok. 78 kg. Znalezisko zostało przekazane Obserwatorium Astronomicznemu w Spandau pod Berlinem, gdzie przeprowadzono badania. Stwierdzono, że jest to meteoryt żelazny (gruboziarnisty oktaedryt). Kolejne odkrycia fragmentów meteorytu odnotowano w okresie międzywojennym.
W latach 1950–1955 przeprowadzono poszukiwania innych odłamków wśród okolicznej ludności. Odnaleziono wówczas kolejny fragment, o masie 78 kg, odkryty w 1947 roku podczas orki przez rolnika J. Oleksego. Wtedy też zwrócono uwagę na zagłębienia w ziemi znajdujące się blisko miejsc, gdzie odnajdywano kolejne fragmenty meteorytu.
W latach 70. XX wieku dokładniej zbadano istniejące zagłębienia i postawiono hipotezę o ich meteorytowym pochodzeniu. Grupę siedmiu kraterów, na obszarze o powierzchni ok. 55 ha uznano w roku 1976 za rezerwat przyrody. Warto dodać, że rezerwat „Meteoryt Morasko” jest jednym z 14 miejsc na Ziemi, gdzie prezentuje się materię pozaziemską, wspólnie ze skutkami jej upadku w postaci kraterów.
W latach 90. XX wieku nastąpiła intensyfikacja badań nad meteorytem „Morasko” prowadzonych przez pracowników Instytutu Geologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, a wyniki tych prac opublikowano w wydawnictwach krajowych i międzynarodowych. We wrześniu 2006 roku Krzysztof Socha, poszukiwacz meteorytów z Kielc, odnalazł kolejny fragment meteorytu (nazwał go „Rudy”), który po usunięciu zanieczyszczeń ważył 164 kg. W roku 2012 poszukiwacze meteorytów Magdalena Skórzewska i Łukasz Smuła zlokalizowali jeszcze jedną część meteorytu. Po wydobyciu bryła ważyła 300 kg, po oczyszczeniu i konserwacji – 261 kg. W chwili obecnej jest to największy fragment meteorytu „Morasko” znaleziony w Europie Środkowej (szacuje się, że do tej pory odnaleziono ponad 150 brył i bryłek ważących łącznie blisko 2 tony).

Opracowanie: Barbara Kietlińska-Michalik (Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk Geologicznych PAN), Redakcja WMM, © wszystkie prawa zastrzeżone

Bibliografia:
Największy deszcz meteorytów żelaznych w Europie Środkowej, red. Andrzej Muszyński, Poznań 2012;
Jerzy Pokrzywnicki, I. Meteoryty Polski. II. Katalog meteorytów w zbiorach polskich, „Studia Geologica Polonica”, XV (1964).

Zobacz także mapę spadków meteorytów.
Przeczytaj więcej o meteorytach na stronie Polskiego Towarzystwa Meteorytowego.
Zobacz biżuterię z meteorytu odnalezioną w Częstochowie podczas badań archeologicznych grobów z wczesnej epoki żelaza (ok. 1200–450 lat p.n.e.).

Mniej

Jeśli zobaczysz spadający meteoryt – instrukcja obsługi…

Idąc za radami prof. Andrzeja Maneckiego, wybitnego kosmologa i znawcy meteorytów, przedstawiamy krótki instruktaż, do którego mogą się zastosować szczęśliwcy będący świadkami spadku materii kosmicznej. 

Więcej

Idąc za radami prof. Andrzeja Maneckiego, wybitnego kosmologa i znawcy meteorytów, przedstawiamy krótki instruktaż, do którego mogą się zastosować szczęśliwcy będący świadkami spadku materii kosmicznej:
– należy zapamiętać swoje położenie i określić kierunek spadku,
– wystarczy odliczać sekundy, jakie upłyną od zauważenia obiektu do jego spotkania z Ziemią,
– jeśli uda się dotrzeć na miejsce, można od razu przystąpić do badania obiektu, bez obaw o poparzenie (meteoryty stygną bardzo szybko),
– należy określić położenie kanału, jaki powstał w miejscu spadku (prosty lub skośny),
– warto zapisać wszystkie wrażenia (świetlistość bryły w czasie lotu, odgłosy towarzyszące, np. ewentualne wybuchy),
– należy zawiadomić odpowiednie służby, np. Zakład Mineralogii i Geochemii Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.

Wskazane jest również zawiadomienie Redakcji portalu Wirtualne Muzea Małopolski, która z przyjemnością odnotuje powyższy fakt, gwarantując także odpowiednie nagłośnienie sprawy w mediach.

Opracowanie: Anna Berestecka (Redakcja WMM),
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Bibliografia:
Andrzej Manecki, Meteoryty, pyły kosmiczne i pyły księżycowe, Warszawa–Kraków 1975.

Mniej

Meteoryt olimpijski

Organizatorzy Igrzysk Olimpijskich w Soczi ogłosili, że sportowcy, którzy zwyciężą w konkurencjach rozgrywanych 15 lutego, otrzymają medale z cząstką meteorytu czelabińskiego, który spadł rok wcześniej, raniąc ok. 1600 osób i uszkadzając kilka tysięcy budynków. 

Więcej

Organizatorzy Igrzysk Olimpijskich w Soczi ogłosili, że sportowcy, którzy zwyciężą w konkurencjach rozgrywanych 15 lutego, otrzymają medale z cząstką meteorytu czelabińskiego, który spadł rok wcześniej, raniąc ok. 1600 osób i uszkadzając kilka tysięcy budynków. Ostatecznie pomysł nie został zrealizowany, jako sprzeczny z ustaleniami MKOl, które nie przewidują wprowadzania dodatkowych elementów czy oznaczeń na medalach używanych przy dekoracji olimpijczyków.
To nie pierwszy pomysł Rosjan na wykorzystanie kosmicznej materii – władze Czelabińska wraz z lokalnym biznesmenem postanowiły pozyskać środki na usunięcie części zniszczeń, sprzedając specjalny produkt – perfumy o zapachu meteorytu z Czelabińska. Mały flakonik ze specyfikiem o typowo kamiennym, metalicznym zapachu można znaleźć m.in. na aukcjach internetowych. W sprzedaży pojawiły się także samochodowe odświeżacze powietrza z dominującą nutą metalu, kamienia i ozonu…

Opracowanie: Anna Berestecka (Redakcja WMM),
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Kosmiczny pył...

Co roku na Ziemię spada około miliona ton materii kosmicznej, nie tylko w postaci meteorytów, które w rzeczywistości stanowią znikomy procent spadków, ale przede wszystkim pyłów kosmicznych. Ich ślady odnajdywano także w Małopolsce, między innymi w pokładach soli z Wieliczki.

Więcej

Co roku na Ziemię spada około miliona ton materii kosmicznej, nie tylko w postaci meteorytów, które w rzeczywistości stanowią znikomy procent spadków, ale przede wszystkim pyłów kosmicznych. Ich ślady odnajdywano także w Małopolsce, między innymi w pokładach soli z Wieliczki.
Postępujące zanieczyszczenie powietrza utrudnia badanie pyłów materii kosmicznej, ponieważ coraz trudniej jest wyseparować je od tych, które stanowią produkt uboczny działalności przemysłowej człowieka.
Można jednak wykonać proste doświadczenie – rozpuścić w wodzie sól kamienną i spróbować przyłożyć do powstałego osadu magnes – w drobinkach, które do niego przylgną, można rozpoznać kulki kosmicznego pyłu – ślady pozaziemskiej materii.

Opracowanie: Anna Berestecka (Redakcja WMM),
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Bibliografia:
Andrzej Manecki, Meteoryty, pyły kosmiczne i pyły księżycowe, Warszawa–Kraków 1975.

Mniej

Meteoryt żelazny „Morasko”

Zdjęcia

Powiązania

Gra

Zobacz też


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: