Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 2752
(Głosy: 4)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Okaz pochodzi z historycznej kolekcji zebranej w roku 1872 przez Stanisława Zaręcznego. Został oznaczony w roku 1891 przez Józefa Siemiradzkiego jako okaz nowy dla wiedzy (obecnie holotyp), a następnie opisany przez tego autora w publikacji Fauna kopalna warstw oksfordzkich i kimerydzkich w okręgu krakowskim i przyległych częściach Królestwa Polskiego, Część I: Głowonogi, w: Pamiętnik Akademii Umiejętności w Krakowie, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Tom 18, zeszyt I.

Więcej

Okaz pochodzi z historycznej kolekcji zebranej w roku 1872 przez Stanisława Zaręcznego. Został oznaczony w roku 1891 przez Józefa Siemiradzkiego jako okaz nowy dla wiedzy (obecnie holotyp), a następnie opisany przez tego autora w publikacji Fauna kopalna warstw oksfordzkich i kimerydzkich w okręgu krakowskim i przyległych częściach Królestwa Polskiego, Część I: Głowonogi, w: Pamiętnik Akademii Umiejętności w Krakowie, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy, Tom 18, zeszyt I.
Kolekcję amonitów (ich oznaczenia i nazwy) zrewidowano w roku 2007 w pracy Ewy Głowniak i Andrzeja Wierzbowskiego Taxonomical revision of the perisphinctid ammonites of the Upper Jurassic (Plicatilis to Planula Zones) described by Józef Siemiradzki (1891) from the Kraków Upland, Wyd. Volumina Jurassica, vol. V.
Liczne skamieniałości amonitów z rodzaju Perisphinctes są znajdowane w jurajskich skałach wapiennych Jury Krakowsko-Częstochowskiej.

Opracowanie: Muzeum Geologiczne Instytutu Nauk Geologicznych PAN, © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Amonity z obszaru krakowskiego

Pod koniec triasu i na początku jury utwory węglanowe były niszczone i usuwane z obszaru lądowego. Środkowojurajskie morze wkroczyło w okolice Krakowa w górnym batonie i trwało nieprzerwanie aż do kimerydu.

Więcej

Pod koniec triasu i na początku jury utwory węglanowe były niszczone i usuwane z obszaru lądowego. Środkowojurajskie morze wkroczyło w okolice Krakowa w górnym batonie i trwało nieprzerwanie aż do kimerydu. W batonie lokalnie osadzały się glinki używane niegdyś do wyrobu materiałów ogniotrwałych (glinki grójeckie). Znajdywano w nich liczne odciski roślin.
Młodszymi i szerzej rozprzestrzenionymi osadami jury środkowej (kelowej) są słabo scementowane piaski. Ponad nimi leżą piaszczyste wapienie krynoidowe zawierające liczne skamieniałości: ramienionogi, małże, belemnity, jeżowce i amonity z rodzajów Macrocephalites i Phylloceras. W stropie tych wapieni pojawia się warstwa bulasta (fragmenty skał keloweju w żelazomanganowych powłokach), czasami ścięta powierzchnią erozyjną o charakterze twardego dna, tak jak to ma miejsce w Zalasie koło Krzeszowic. Wyżej w profilu występują wapienie zwane oolitem balińskim zawierające liczne ooidy żelaziste. Warstwa oolitowa, lub w wypadku jej braku bulasta, pokryta jest często stromatolitem — skamieniałym przejawem działalności alg bądź bakterii. Utwory oksfordu to różowe, żółte, czerwone i szare wapienie margliste, szare margle gąbkowe, wapienie płytowe, uławicone i skaliste. Liczne odsłonięcia skał jurajskich w rejonie Krakowa opisywane są w literaturze paleontologicznej i sedymentologicznej.
Balin koło Chrzanowa, Czerna koło Krzeszowic i Dolina Racławki to najbardziej znane miejsca występowania bogatego w faunę kelowejską oolitu balińskiego. Odsłonięcie w nadkładzie kamieniołomu porfiru w Zalasie koło Krzeszowic i małe łomy wapieni w Podłężu koło Brodeł pozwoliły na zebranie kolekcji kilkudzisięciu gatunków amonitów. Wśród nich znajdują się okazy dużych, dorosłych osobników z gatunku Creniceras crenatum (Brugière) osiągających maksymalnie 20 mm średnicy, jak i średniej wielkości (kilkadziesiąt centymetrów) amonity z rodzajów Macrocephalites, Phylloceras i Perisphinctes. Do kolekcjonerskich rzadkości należą: Gregoryceras tenuisculptum Gygi i Bullatimorphites bullatus znajdywane jako pojedyncze egzemparze. Spośród ciekawostek można wymienić dobrze zachowane i znacznych rozmiarów okazy Euaspidoceras paucituberkulatum Arkell i Peltoceratoides constantii (d'Orb.) pozyskane w 1998 roku. Amonity to wymarła grupa głowonogów zewnątrzszkieletowych żyjących od dewonu po kredę.
Podlegały one szybkiej ewolucji, dzięki czemu bywają wykorzystywane w stratygrafii do wyróżniania poziomów amonitowych, z których każdy scharakteryzowany jest jednym lub zespołem charakterystycznych amonitów. Powszechność ich występowania, łatwość znalezienia i uroda muszli, ośródek i odcisków powodują, że jest to jedna z najpopularniejszych skamieniałości wśród kolekcjonerów. Często obserwuje się wtórną mineralizację muszli i komór powietrznych. Kalcyt, baryt, piryt, chalcedon i kwarc zastępują niejednokrotnie aragonitowe skorupy amonitów.

Opracowanie: Remigiusz Molenda (Muzeum Geologiczne WGGiOŚ AGH), © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz w zbiorach Wirtualnych Muzeów Małopolski:
Amonit Euaspidoceras paucituberkulatum Arkell
Amonit zmineralizowany kwarcem i chalcedonem 
Zęby ichtiozaura

Mniej

Amonit (głowonóg) „Perisphinctes (Dichotomosphinctes) crotalinus Siemiradzki”

Zdjęcia

Audio

Amonit (głowonóg) „Perisphinctes (Dichotomosphinctes) crotalinus Siemiradzki” Opowiada: Barbara Kietlińska-Michalik
posłuchaj

Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: