Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1299
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Fajansowe naczynie apteczne z dwoma uchwytami w kształcie baranich główek. Na brzuścu umieszczona jest sygnatura wypalana czarną kursywą: Syrupus opiatus — ulepek, syrop makowcowy. Preparat otrzymywano poprzez rozpuszczenie wyciągu z makowca, czyli opium (Extractum Opii), w odpowiedniej ilości stężonego roztworu cukru.

Więcej

Fajansowe naczynie apteczne z dwoma uchwytami w kształcie baranich główek. Na brzuścu umieszczona jest sygnatura wypalana czarną kursywą: Syrupus opiatus — co oznacza ulepek, syrop makowcowy. Preparat otrzymywano poprzez rozpuszczenie wyciągu z makowca, czyli opium (Extractum Opii), w odpowiedniej ilości stężonego roztworu cukru.
Opium to substancja otrzymywana przez wysuszenie soku mlecznego uzyskanego w wyniku nacięcia niedojrzałych torebek nasiennych, tzw. makówek, maku lekarskiego (Papaver somniferum). Uzyskany w ten sposób produkt jest znanym i stosowanym od wieków lekiem, a także środkiem wykazującym działanie narkotyczne. Kiedyś uzyskiwano z niego i stosowano w lecznictwie różne preparaty galenowe, np. nalewkę opiumową (Tinctura Opii), wyciąg (Exstractum Opii) czy proszek (Opium pulveratum).
Popularnym lekiem w XIX wieku był tzw. proszek Dowera zawierający 10% morfiny. Działanie opium jest sumą działania poszczególnych jego składników, głównie morfiny, papaweryny i kodeiny. Stosowano go jako lek działający przeciwbólowo, spazmolitycznie, przeciwkaszlowo i przeciwbiegunkowo.

Opracowanie: Muzeum Farmacji Collegium Medicum UJ w Krakowie, © wszystkie prawa zastrzeżone

 

Mniej

Panna apteczkowa i pomieszczenia apteczne na dworach szlacheckich

Wszelkie medykamenty, które współcześnie wypełniają powierzchnię szuflady, dawniej zajmowały całe pomieszczenie. Na dworach szlacheckich w niniejszych „apteczkach" gromadzono naturalne składniki, przyprawy, likiery, wódki, domowe wywary i przetwory. 

Więcej

Wszelkie medykamenty, które współcześnie wypełniają powierzchnię szuflady, dawniej zajmowały całe pomieszczenie. Na dworach szlacheckich w niniejszych „apteczkach" gromadzono naturalne składniki, przyprawy, likiery, wódki, domowe wywary i przetwory. Zygmunt Glogger, analizując w Encyklopedii staropolskiej zawartość pomieszczeń aptecznych, pisał:
„Czego-bo też w tej apteczce wiejskiej nie było: sadła przeróżnych zwierząt jako lekarstwa, dryjakwie z gadów, kilkadziesiąt gatunków ziół suszonych, począwszy od kwiatu lipowego, rumianku i mięty, a skończywszy na rozmaitych suszonych owocach i korzonkach. Nie zapominano tu o wodzie marcowej ze śniegu stopionego, która miała cerę płci pięknej przedziwnie konserwować, i o wodzie różanej, którą skrapiano podłogi dla aromatu w pokojach. Z ogórków przyrządzano także wodę do mycia twarzy. Octy używano tylko domowej roboty: malinowe, konwaljowe, fijołkowe, porzeczkowe, berberysowe i t. d.”.
Dobrze zaopatrzona apteczka była szczególnie istotna w miejscach oddalonych od miasta, do których medyk nie mógł dotrzeć dostatecznie szybko.
Kompletowanie i uzupełnianie jej zawartości należało do obowiązku pani domu. Często na dworach zajmowała się tym „panna apteczkowa” — uboga krewna, która nie założyła rodziny (określenie to stało się nawet synonimem starej panny). Jak pisał Glogger:
„Miała wszystko pod swym kluczem, szafowała wszystkiem i czuwała nad zaopatrzeniem we wszystko, chodząc nieraz sama z dziewczętami wiejskiemi zbierać zioła”.
To właśnie ona w nagłych sytuacjach udzielała pierwszej pomocy nie tylko mieszkańcom dworu, ale też okolicznych wsi.
Klimat dawnych pomieszczeń aptecznych, nie tylko domowych, można poczuć, odwiedzając krakowskie Muzeum Farmacji, w którym na strychu odtworzono starą suszarnię ziół.

O tym, jak różne były apteczki, można się przekonać, oglądając „Apteczkę tybetańską — rękopis oraz zestaw leków.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Fajansowe naczynie apteczne

Zdjęcia


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: