Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1611
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Wśród darów przekazanych MEK przez Leopolda Węgrzynowicza znajdują się rzeźby, obrazy na szkle, stroje, archiwalia, przedmioty związane z obrzędowością... Jednak Muzeum zawdzięcza mu znacznie więcej, niż można wyczytać z kart inwentarza, który zresztą w pierwszych latach funkcjonowania MEK, współtworzy, pomagając przy katalogowaniu i inwentaryzowaniu muzealnych zbiorów.

Więcej

Wśród darów przekazanych MEK przez Leopolda Węgrzynowicza znajdują się rzeźby, obrazy na szkle, stroje, archiwalia, przedmioty związane z obrzędowością... Jednak Muzeum zawdzięcza mu znacznie więcej, niż można wyczytać z kart inwentarza, który zresztą w pierwszych latach funkcjonowania MEK, współtworzy, pomagając przy katalogowaniu i inwentaryzowaniu muzealnych zbiorów.
Węgrzynowicz, absolwent wydziału matematyczno-fizycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego i entuzjasta fotografii, to współpracujący z Muzeum nauczyciel gimnazjalny z prawdziwą pedagogiczną pasją. Nie tylko wykłada przedmioty ścisłe i geografię (w czasie wojny prowadzić będzie tajne nauczanie), ale też rozwija działalność krajoznawczą, jest opiekunem drużyn skautowych i harcerskich, a od 1920 roku redaktorem miesięcznika Kół Krajoznawczych Młodzieży Szkolnej „Orli Lot”. Na łamach tego pisma zachęca młodych czytelników do zbierania podczas wycieczek krajoznawczych materiałów etnograficznych. Udostępnia łamy również Sewerynowi Udzieli, który publikuje kwestionariusze mające ułatwić pracę zbieraczom-amatorom, a za najlepsze etnograficzne zbiory wyznacza nagrody. W kolejnych latach napływają do MEK obiekty podarowane przez zainspirowanych tą akcją młodych odkrywców.

Opracowanie: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie, © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Zwyczaje Niedzieli Palmowej

Zwyczaj święcenia palm wielkanocnych sięga średniowiecza. Palmy były symbolem zmartwychwstania, pełniły ważną funkcję, zapewniając dobre plony, długie życie, a nawet… dobre konanie. Zatknięcie gałązek palmy w dach domu czy budynków gospodarskich gwarantowało ochronę przed uderzeniami pioruna...

Więcej

Zwyczaj święcenia palm wielkanocnych sięga średniowiecza. Palmy były symbolem zmartwychwstania, pełniły ważną funkcję, zapewniając dobre plony, długie życie, a nawet… dobre konanie. Zatknięcie gałązek palmy w dach domu czy budynków gospodarskich gwarantowało ochronę przed uderzeniami pioruna i pożarem.
Tradycyjne palmy przygotowywano z gałązek wierzby z baziami — przy niesprzyjających warunkach pogodowych, jeśli wiosna nie nadchodziła szybko, zrywano je już wcześniej i wkładano do wody, by wypuściły pąki. Podobnie robiono z gałązkami porzeczek czy malin, które zrywano w Środę Popielcową i trzymano w wodzie do Niedzieli Palmowej.
Bazie odgrywały również ważną rolę w serii rytuałów, które należało odprawić przy użyciu palmy. By uchronić się przed bólami gardła w nadchodzącym roku, należało zjeść bazia…
Na tym jednak nie koniec — zgodnie ze zwyczajem fragmenty palmy musiały być rozdysponowane po całym domu. Cześć gałązek wykorzystywano do zrobienia krzyżyków, które wkładano do ziemi w czterech rogach pola. Takie działanie miało skutecznie odstraszyć gryzonie i zapewnić dobre plony.
Wielość różnych zastosowań palmy sprawiała, że bogatsi gospodarze, którzy mieli znaczne dobra lub szybko się bogacili, żeby dopełnić świętych obowiązków, musieli przygotowywać z roku na rok większe palmy. Ich rozmiar stał się z czasem miernikiem pozycji społecznej. Choć zwyczaje okadzania bydła czy ochrony pola dzięki fragmentom palmy zanikły, praktyki konkurowania z innymi gospodarzami w wielkości palmy nadal są żywe. Na fali tej rywalizacji od lat organizowane są konkursy, z których najbardziej znany jest ten w Lipnicy Wielkiej.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Zobacz:
Fotografia „Sprzedawanie palm do święcenia pod kościołem marjackim w Krakowie Leopolda Węgrzynowicza
Fotografia „Portret dwóch chłopców” z palmą wielkanocną z XIX wieku Ignacego Kriegera
Rzeźba Chrystus na Osiołku Palmowym

Mniej

Jak handlowano na Rynku Głównym w Krakowie

Rynek Główny w Krakowie pełnił niegdyś funkcję placu targowego, na którym stało około 400 straganów (dodatkowo sprzedawcy ustawiali się też na bruku, oferując towar z koszyków). Od początków XIV do XVIII wieku każda część placu była zarezerwowana dla sprzedawców oferujących określone towary — był...

Więcej
Makieta z dawnym rozkładem kramów na rynku głównym w Krakowie, aut. Krzyycho, źródło: wikipedia.orgCC-BY-SA 3.0 PL

Rynek Główny w Krakowie pełnił niegdyś funkcję placu targowego, na którym stało około 400 straganów (dodatkowo sprzedawcy ustawiali się też na bruku, oferując towar z koszyków). Od początków XIV do XVIII wieku każda część placu była zarezerwowana dla sprzedawców oferujących określone towary — był targ węglowy, ołowny, żydowski, rybny, chlebowy, bednarzowy i rakowy.
Handlujących obowiązywały określone zasady — dopóki na maszcie Rynku Głównego powiewała chorągiewka (do około godziny 11), kupować mogli tylko klienci, dopiero potem po produkty mogli sięgać handlarze. Dzięki temu nie wpływali oni na ceny ani nie mogli wykupić najbardziej pożądanych towarów. Obowiązywał także zakaz sprzedawania towarów w drodze na Rynek. Żydzi mogli zaopatrywać się w potrzebne rzeczy dopiero po godzinie 12.
Tych, którzy nie stosowali się do ogólnych zaleceń, poddawano karze chłosty lub rzezano w koszu (przekupkę zamykano w dużym wiklinowym koszu, z którego musiała się ona wyswobodzić na oczach rozbawionej gawiedzi).

 

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Bibliografia:
Marek Ferenc, Handel, [w:] Obyczaje w Polsce od Średniowiecza do czasów współczesnych, red. Andrzej Chwalba, Warszawa 2005, s. 190–191.

Zobacz:
Fotografię Sprzedawanie palm do święcenia pod kościołem marjackim w Krakowie
Fotografię „Kraków, plac Szczepański, pierzeja północna”

Mniej

Fotografia „Sprzedawanie palm do święcenia pod kościołem marjackim w Krakowie” Leopolda Węgrzynowicza

Zdjęcia

Powiązania

Gra


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: