Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1591
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Markasyt jest minerałem pospolitym, znajdowanym głównie na skałach osadowych, tj. wapieniach, marglach, czy skałach ilastych. Należy do gromady siarczków. Markasyt w podwyższonych temperaturach przechodzi nieodwracalnie w piryt, stanowi zatem jego nietrwałą formę.  Markasyt i piryt są odmianami polimorficznymi siarczku żelaza. Posiada charakterystyczną mosiężnożółtą barwę z zielonkawym odcieniem i metalicznym połyskiem.

 

Więcej

Markasyt jest minerałem pospolitym, znajdowanym głównie na skałach osadowych, tj. wapieniach, marglach, czy skałach ilastych. Należy do gromady siarczków. Markasyt w podwyższonych temperaturach przechodzi nieodwracalnie w piryt, stanowi zatem jego nietrwałą formę. Markasyt i piryt są odmianami polimorficznymi siarczku żelaza. Posiada charakterystyczną mosiężnożółtą barwę z zielonkawym odcieniem i metalicznym połyskiem.
Stosowany był w produkcji kwasu siarkowego. Przede wszystkim jednak jego dekoracyjny potencjał wykorzystywany był od starożytności do wyrobów zdobniczych, jako kamień ozdobny i kryształ. Prezentowany duży okaz pochodzi z kopalni rud cynku i ołowiu „Pomorzany”.  

Opracowanie: Muzeum Geologiczne WGGiOS AGH w Krakowie, Redakcja WMM, © wszystkie prawa zastrzeżone

Mniej

Minerały cynku i ołowiu

W triasie, najpierw w płytkim zbiorniku, a później w głębszym, osadzały się piaskowce z wkładkami mułowców oraz margle i margliste dolomity. W triasie środkowym powstał kompleks skał węglanowych, złożony głównie z wapieni i częściowo z dolomitów.

Więcej

W triasie, najpierw w płytkim zbiorniku, a później w głębszym, osadzały się piaskowce z wkładkami mułowców oraz margle i margliste dolomity. W triasie środkowym powstał kompleks skał węglanowych, złożony głównie z wapieni i częściowo z dolomitów. W obrębie dolomitów występuje bogate okruszcowanie minerałami cynku i ołowiu (Olkusz, Trzebionka).
Polskie złoża rud cynku i ołowiu, eksploatowane obecnie i dawniej, związane są z dolomitami triasu śląsko-krakowskiego (tzw. dolomitem kruszconośnym). Prace górnicze prowadzono w okolicach Bytomia, Tarnowskich Gór, Olkusza, Jaworzna i Chrzanowa; na tym terenie istniało wiele kopalń. W II połowie XX wieku uruchomiono kopalnie: „Trzebionka” (1962), „Olkusz” (1968), „Pomorzany” (1974). W 1976 roku kopalnie „Pomorzany” i „Olkusz” połączono w jedną o nazwie „Olkusz—Pomorzany”. Kopalnia „Trzebionka” jest stopniowo zalewana, obecnie nadal w stanie likwidacji. Warto więc wzbogacić kolekcję w dostępne jeszcze wspaniałe okazy galeny, sfalerytu, markasytu, barytu, kalcyty, gipsu i cerusytu. Godne uwagi są polerowane przekroje przez kolomorficzne naskorupienia sfalerytu z kryształami galeny i markasytem. Terminu „schallenblende” (blenda skorupowa) używano przy opisywaniu złóż górnośląskich. Wszedł on na trwałe do terminologii kolekcjonerskiej i naukowej.
Dzięki pracom porównawczym stwierdzono, że złoża górnośląskie odpowiadają złożom alpejskim ciągnącym się od Francji przez Włochy (Salafossa, Raibl), Austrię (Bleiberg) aż po Słowenię (Mežica). Są tego samego wieku i występują w takich samych formacjach geologicznych. Odpowiadają one też, zgodnie z wnioskami zatwierdzonymi na Kongresie Geologicznym w Londynie w 1952 roku, złożom amerykańskim (Mississippi Valley Type). 

Opracowanie: Muzeum Geologiczne WGGiOS AGH w Krakowie, © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz także:
Markasyt z kopalni „Pomorzany
Sfaleryt z kopalni „Pomorzany
Sfaleryt
Galenę  sfaleryt
Kalcyt z markasytem

Mniej

O diable, który chciał ukryć podolkuskie kopalnie srebra

Jedna z olkuskich legend przekazywanych przez pokolenia opowiada o kopalniach srebra, którym miasto zawdzięczało swój dobrobyt. Pewnego dnia diabeł postanowił zasypać cenne dla mieszkańców regionu wyrobiska. Nabrał piasku znad...

Więcej

Jedna z olkuskich legend przekazywanych przez pokolenia opowiada o kopalniach srebra, którym miasto zawdzięczało swój dobrobyt. Pewnego dnia diabeł postanowił zasypać cenne dla mieszkańców regionu wyrobiska. Nabrał piasku znad Bałtyku do ogromnego worka i wyruszył w stronę Olkusza. Po drodze, gdy obniżył lot w okolicach Błędowa, worek zahaczył o wieżę kościoła i cała jego zawartość wysypała się, tworząc Pustynię Błędowską. Diabeł zniechęcony brakiem swojej skuteczności, zgodnie z przysłowiem Gdzie diabeł nie może, tam babę pośle”, do urzeczywistnienia swojego planu wykorzystał... rzekę Babę, która wkrótce zalała kopalniane sztolnie.
Według źródeł historycznych podchodzenie wody pod skalne wyrobiska i niewystarczający zakres prac odwadniających od XV wieku stanowiły poważny problem miejscowych gwarków. Rzeka Baba zalała w 1679 roku sztolnię Pilecką. Jej wylewy zniszczyły także w 1703 roku sztolnię Ponikowską (obie sztolnie zapadły się ostatecznie w 1712 roku).
Diabelski plan nie został jednak zrealizowany — kopalnie wydobywające rudy ołowiu i cynku działają w regionie Olkusza do dziś. W kolekcji Wirtualnych Muzeów Małopolski można zobaczyć sfaleryt i makrasyt (Markasyt, Kopalnia „Pomorzany”) z otwartej w 1974 roku Kopalni Pomorzany”.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Markasyt z kopalni „Pomorzany”

Zdjęcia

Powiązania

Gra


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: