Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 4379
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Nazwa liliowców (Crinoidea) pochodzi z połączenia greckich słów krinon, co znaczy „lilia”, oraz eidos, czyli „kształt”. Te lilio-kształtne zwierzęta charakteryzuje kielichowa budowa ciała, posiadały łodygę, ramiona i kielich. Liliowce żyły w prehistorycznym morzu ok. 200 milionów lat temu. Należały do gromady szkarłupni.

Więcej

Nazwa liliowców (Crinoidea) pochodzi z połączenia greckich słów krinon, co znaczy „lilia”, oraz eidos, czyli „kształt”. Te lilio-kształtne zwierzęta charakteryzuje kielichowa budowa ciała, posiadały łodygę, ramiona i kielich. Liliowce żyły w prehistorycznym morzu ok. 200 milionów lat temu. Należały do gromady szkarłupni. Liliowce po śmierci opadały na dno i ulegały mineralizacji w narastających osadach. Ich szkielet zazwyczaj rozpadał się, dlatego najczęściej znajdowane są fragmenty ich ciał, bardzo rzadko szkielety zachowane są w całości. Prezentowany okaz pochodzi ze starej kolekcji paleontologicznej. Jest wyjątkowy właśnie przez wzgląd na zachowanie kielichów wraz z łodygami. 

Opracowanie: Muzeum Geologiczne WGGiOŚ AGH w Krakowie, Redakcja WMM, © wszystkie prawa zastrzeżone
Mniej

Liliowce to nie tylko kwiaty

Liliowce to gromada z typu szkarłupni, która obejmuje około 700 gatunków morskich bezkręgowców, występujących głównie w głębokich wodach. Ich ciało kształtem przypomina kielich, posiadają pięć lub więcej pierzastych ramion, obrzeżonych pierzastymi wyrostkami, które zawierają narządy rozrodcze. Znajdują się na nich także liczne nóżki ambulakralne o funkcji zmysłowej. 

Więcej

Liliowce to gromada z typu szkarłupni, która obejmuje około 700 gatunków morskich bezkręgowców, występujących głównie w głębokich wodach. Ich ciało kształtem przypomina kielich, posiadają pięć lub więcej pierzastych ramion, obrzeżonych pierzastymi wyrostkami, które zawierają narządy rozrodcze. Znajdują się na nich także liczne nóżki ambulakralne o funkcji zmysłowej. Ramiona liliowców są zaopatrzone w tak zwane rynienki, wzdłuż których maleńkie, włosowate wyrostki komórek — rzęski — transportują cząstki pokarmowe w kierunku otworu gębowego. Ich bardzo charakterystyczny szkielet wewnętrzny sprawia, że tysiące wymarłych gatunków stanowią niezwykle ważne paleozoiczne skamieniałości przewodnie.
Część liliowców posiada łodygę, która przytwierdza je do dna morskiego. Łodyga składa się z wielokątnych lub okrągłych członów. Jest bardzo umięśniona i unerwiona, dzięki czemu może się ona poruszać. Jednak większość współczesnych liliowców jest bezłodygowa. Dziś istnieje jedynie około 100 ich rodzajów, które zamieszkują głównie głębokie wody.
Co ciekawe, obecnie stanowią one pokarm niektórych ryb, w związku z czym wykształciły szereg obronnych adaptacji w celu ochrony przed atakiem drapieżników. Owe adaptacje to przede wszystkim prowadzenie nocnego trybu życia, ogromna zdolność regeneracji utraconych części ciała, a także zdolność wytwarzania toksycznych substancji.
Liliowce liczą aż 5600 gatunków, przy czym 5000 niestety wymarło. Pierwsze z nich pojawiły się w ordowiku i niektóre istnieją do dziś. Swój okres świetności liliowce przechodziły od dewonu do karbonu. Wówczas to tworzyły pewnego rodzaju łąki liliowcowe, które nagromadzone były w ówczesnych wodach. Po śmierci ich szkielety bardzo szybko się rozpadały, dlatego najczęściej można spotkać ich rozłączone płytki i człony łodyg.

(Zobacz, jak wyglądają pozostałości po liliowcach).

W katastrofalnym wymieraniu permskim zginęły niemal wszystkie paleozoiczne podgromady liliowców. Jednak we wczesnym triasie, z nielicznych osobników, którym udało się przetrwać, powstała jedyna współczesna gromada — articulata. W późniejszym okresie triasu pojawiły się taksony liliowców, u których łodyga uległa znacznej redukcji. Dzięki temu zwierzęta te mogły dotychczasowy tryb życia zmienić na nieco bardziej swobodny i występowały już jako nekton lub plankton.
Większość liliowców kopalnych miała wielkość zaledwie kilkudziesięciu centymetrów. Natomiast największe liliowce, zwane jurajskimi, rosły nawet do 19 metrów! W niemieckiej miejscowości Holzmaden, w jednym z jurajskich łupków, odkryto aż pięćdziesiąt kompletnych liliowców i wszystkie miały długość ponad 10 metrów.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Zobacz:
Liliowce z Muzeum Geologicznego AGH w Krakowie

Bibliografia:
Encyklopedia Audiowizualna Britannica, cz. I: Zoologia, Kurpisz S. A., Poznań 2006 [na podstawie Britannica- edycja polska, str. 114—115, https://pl.wikipedia.org/wiki/Liliowce_(zwierz%C4%99ta)]

Mniej

Liliowce

Zdjęcia

Powiązania

Interpretacje

Gra

Zobacz też


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: