Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 1316
(Głosy: 2)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Złudny, podstępny, zwodniczy, niepewny… Co takiego sprawia, że sfaleryt zasłużył na takie przymiotniki? Bardzo długo geolodzy nie mogli zidentyfikować tego minerału. Ostatecznie badania potwierdziły, że jest to kruszec cynku.

Więcej

Złudny, podstępny, zwodniczy, niepewny… Co takiego sprawia, że sfaleryt zasłużył na takie przymiotniki? Bardzo długo geolodzy nie mogli zidentyfikować tego minerału. Ostatecznie badania potwierdziły, że jest to kruszec cynku. W wyniku pocierania o płytkę porcelanową wyczuwalny jest zapach siarkowodoru.
Sfaleryt jest też źródłem srebra, którego, szczególnie dawniej, nie brakowało w olkuskich kopalniach (z olkuskich rud srebra wytapiano pierwsze monety piastowskie). Prezentowany okaz to unikat w skali światowej, polerowany na 3 powierzchniach, pochodzi z terenów występowania kolomorficznych rud cynku i ołowiu określonych mianem blendy skorupowej. Został wydobyty w Kopalni „Pomorzany”.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Minerały cynku i ołowiu

W triasie, najpierw w płytkim zbiorniku, a później w głębszym, osadzały się piaskowce z wkładkami mułowców oraz margle i margliste dolomity. W triasie środkowym powstał kompleks skał węglanowych, złożony głównie z wapieni i częściowo z dolomitów.

Więcej

W triasie, najpierw w płytkim zbiorniku, a później w głębszym, osadzały się piaskowce z wkładkami mułowców oraz margle i margliste dolomity. W triasie środkowym powstał kompleks skał węglanowych, złożony głównie z wapieni i częściowo z dolomitów. W obrębie dolomitów występuje bogate okruszcowanie minerałami cynku i ołowiu (Olkusz, Trzebionka).
Polskie złoża rud cynku i ołowiu, eksploatowane obecnie i dawniej, związane są z dolomitami triasu śląsko-krakowskiego (tzw. dolomitem kruszconośnym). Prace górnicze prowadzono w okolicach Bytomia, Tarnowskich Gór, Olkusza, Jaworzna i Chrzanowa; na tym terenie istniało wiele kopalń. W II połowie XX wieku uruchomiono kopalnie: „Trzebionka” (1962), „Olkusz” (1968), „Pomorzany” (1974). W 1976 roku kopalnie „Pomorzany” i „Olkusz” połączono w jedną o nazwie „Olkusz—Pomorzany”. Kopalnia „Trzebionka” jest stopniowo zalewana, obecnie nadal w stanie likwidacji. Warto więc wzbogacić kolekcję w dostępne jeszcze wspaniałe okazy galeny, sfalerytu, markasytu, barytu, kalcyty, gipsu i cerusytu. Godne uwagi są polerowane przekroje przez kolomorficzne naskorupienia sfalerytu z kryształami galeny i markasytem. Terminu „schallenblende” (blenda skorupowa) używano przy opisywaniu złóż górnośląskich. Wszedł on na trwałe do terminologii kolekcjonerskiej i naukowej.
Dzięki pracom porównawczym stwierdzono, że złoża górnośląskie odpowiadają złożom alpejskim ciągnącym się od Francji przez Włochy (Salafossa, Raibl), Austrię (Bleiberg) aż po Słowenię (Mežica). Są tego samego wieku i występują w takich samych formacjach geologicznych. Odpowiadają one też, zgodnie z wnioskami zatwierdzonymi na Kongresie Geologicznym w Londynie w 1952 roku, złożom amerykańskim (Mississippi Valley Type). 

Opracowanie: Muzeum Geologiczne WGGiOS AGH w Krakowie, © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz także:
Markasyt z kopalni „Pomorzany
Sfaleryt z kopalni „Pomorzany
Sfaleryt
Galenę  sfaleryt
Kalcyt z markasytem

Mniej

O diable, który chciał ukryć podolkuskie kopalnie srebra

Jedna z olkuskich legend przekazywanych przez pokolenia opowiada o kopalniach srebra, którym miasto zawdzięczało swój dobrobyt. Pewnego dnia diabeł postanowił zasypać cenne dla mieszkańców regionu wyrobiska. Nabrał piasku znad...

Więcej

Jedna z olkuskich legend przekazywanych przez pokolenia opowiada o kopalniach srebra, którym miasto zawdzięczało swój dobrobyt. Pewnego dnia diabeł postanowił zasypać cenne dla mieszkańców regionu wyrobiska. Nabrał piasku znad Bałtyku do ogromnego worka i wyruszył w stronę Olkusza. Po drodze, gdy obniżył lot w okolicach Błędowa, worek zahaczył o wieżę kościoła i cała jego zawartość wysypała się, tworząc Pustynię Błędowską. Diabeł zniechęcony brakiem swojej skuteczności, zgodnie z przysłowiem Gdzie diabeł nie może, tam babę pośle”, do urzeczywistnienia swojego planu wykorzystał... rzekę Babę, która wkrótce zalała kopalniane sztolnie.
Według źródeł historycznych podchodzenie wody pod skalne wyrobiska i niewystarczający zakres prac odwadniających od XV wieku stanowiły poważny problem miejscowych gwarków. Rzeka Baba zalała w 1679 roku sztolnię Pilecką. Jej wylewy zniszczyły także w 1703 roku sztolnię Ponikowską (obie sztolnie zapadły się ostatecznie w 1712 roku).
Diabelski plan nie został jednak zrealizowany — kopalnie wydobywające rudy ołowiu i cynku działają w regionie Olkusza do dziś. W kolekcji Wirtualnych Muzeów Małopolski można zobaczyć sfaleryt i makrasyt (Markasyt, Kopalnia „Pomorzany”) z otwartej w 1974 roku Kopalni Pomorzany”.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Sfaleryt z kopalni „Pomorzany”

Zdjęcia

Powiązania

Gra

Zobacz też


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: