Lista wszystkich obiektów. Kliknij na jeden z nich, aby przejść do karty obiektu. Tematy umożliwiają selekcję eksponatów według kategorii pojęciowych. Po prawej stronie możesz zmienić ustawienie widoku listy.

Poniższe zestawienie ukazuje powiązanie między eksponatami w sposób niestandardowy. Punkty oznaczają eksponaty, a łączące je linie to powiązania między nimi według wybranych kategorii.

Wpisz daty krańcowe do okienek, aby wybrać interesujący Cię okres na osi czasu.

Wyświetlenia: 144
(Głosy: 1)
Średnia ocena to 5.0 gwiazdek z 5.
Wydruk metryczki
Wydruk opisu

Praca przypisywana jest Włodzimierzowi Tetmajerowi lub Henrykowi Uziemble. Obu pasjonowała tematyka ludowa, która na przełomie XIX i XX wieku stanowiła modne źródło inspiracji.

Więcej
Obraz przedstawia izbę w podkrakowskiej chałupie. W 1924 roku Seweryn Udziela tak opisał tego typu wnętrze: „W izbie uderza nas przede wszystkiem szereg obrazów świętych, umieszczony ponad oknami wzdłuż całej ściany pod powałą, stół, ława, skrzynia, stołki, szafeczka na naczynia i łóżka, wszystko malowane w kwiaty; łóżka wysłane wysoko poduszkami i pierzynami, nad niemi na ścianie codzienne odzienie, obok kołyska, też malowana”
Praca przypisywana jest Włodzimierzowi Tetmajerowi lub Henrykowi Uziemble. Obu pasjonowała tematyka ludowa, która na przełomie XIX i XX wieku stanowiła modne źródło inspiracji. Ten kierunek zainteresowań artystycznych był  konsekwencją dziewiętnastowiecznej idei solidaryzmu narodowego – braterstwa inteligencji i ludu oraz wiary w witalne siły chłopów. W bajecznie kolorowej polskiej wsi, w jej obrzędach i mieszkańcach dostrzeżono wierność podstawowym wartościom i  przechowanym przez wieki rodzimym tradycjom tak istotnym dla inteligencji w rozdartym między trzech zaborców kraju. Malowano folklor górali tatrzańskich, chłopów z podkrakowskich Bronowic, czy żywiołową, kolorową i egzotyczną Huculszczyznę.
Henryk Uziembło projektował i rysował wnętrza. Jest jednak mało prawdopodobne, aby był twórcą tego obrazu, ponieważ robił rysunki głównie projektowanych przez siebie pomieszczeń, a prezentowana praca zdaje się dokumentować wnętrze istniejącej chaty bronowickiej. Bardziej prawdopodobne jest to, że autorem Chaty krakowskiej jest Włodzimierz Tetmajer, który od 1890 roku  żył i tworzył w Bronowicach. W jego dorobku artystycznym można również odnaleźć odwołania do tamtejszej architektury: w 1901 roku wykonał razem z Antonim Procajłowiczem miniaturowy projekt chałupy Błażeja Czepca z Bronowic, który następnie posłużył bronowickiemu cieśli za wzór do budowy domu. Pomysłodawca tego modelu,  Jerzy Warchałowski, zaprezentował go na I Wystawie Towarzystwa Polska Sztuka Stosowana w Krakowie. Dziś model ten znajduje się w zbiorach Muzeum Etnograficznego w Krakowie. Na tej samej wystawie Tetmajer pokazał wykonany również przy współudziale Procajłowicza Pomysł wnętrza sypialni urządzonej po krakowsku.

Zobacz też: Łóżko krakowskie
 
Bibliografia:
[1] S. Udziela, Krakowiacy, Kraków 1924, s.19.

Opracowanie: Urszula Kozakowska-Zaucha (Muzeum Narodowe w Krakowie),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Mniej

Co kryje wnętrze chaty krakowskiej

Jakie pomieszczenia znajdowały się w chacie krakowskiej? Jakie sprzęty stanowiły jej wyposażenie? Najlepszym przewodnikiem w wędrówkach wyobraźni śladami mieszkańców podkrakowskich wsi są barwne opisy Seweryna Udzieli.
O samych mieszkańcach pisał on: „Krakowiak jest wzrostu średniego, barczysty, muszkularny, krępy, z piękną, kształtną głową, twarzą owalną o pięknych, łagodnych rysach, oko ma niebieskie, a nos wydatny. Włosy zawsze jasne u dzieci, później ciemnieją, stąd jest tutaj więcej szatynów (...). Rysy ich twarzy są przystojne; może niekiedy mężczyźni ładniejsi od kobiet”.

Więcej

Jakie pomieszczenia znajdowały się w chacie krakowskiej? Jakie sprzęty stanowiły jej wyposażenie? Najlepszym przewodnikiem w wędrówkach wyobraźni śladami mieszkańców podkrakowskich wsi są barwne opisy Seweryna Udzieli.
O samych mieszkańcach pisał on:
„Krakowiak jest wzrostu średniego, barczysty, muszkularny, krępy, z piękną, kształtną głową, twarzą owalną o pięknych, łagodnych rysach, oko ma niebieskie, a nos wydatny. Włosy zawsze jasne u dzieci, później ciemnieją, stąd jest tutaj więcej szatynów (...). Rysy ich twarzy są przystojne; może niekiedy mężczyźni ładniejsi od kobiet”[1].
Podążając za opisem Udzieli, można odwiedzić także wnętrze chaty:
Chata krakowska (...) ma najczęściej rozkład następujący: patrząc na chałupę z frontu, widzimy w środku izbę o dwóch bliźniaczych okienkach, po sześć szybek każde; do izby wchodzi się z sieni, która leży z prawej strony izby i przechodzi chatę na przestrzał. Z drugiej strony sieni jest komora. Po lewej stronie izby, oddzielona od niej tylko ścianą jest stajnia z wejściem z frontu chaty. Czasem za stajnią pod tą samą strzechą jest jeszcze boisko, na którem młóci się zboże, a snopy przechowuje na strychu, jak tu mówią «na górze»”[2].
I zatrzymać się na parę chwil w izbie:
„W izbie uderza nas przede wszystkiem szereg obrazów świętych, umieszczony ponad oknami wzdłuż całej ściany pod powałą, stół, ława, skrzynia, stołki, szafeczka na naczynia i łóżka, wszystko malowane w kwiaty; łóżka wysłane wysoko poduszkami i pierzynami, nad niemi na ścianie codzienne odzienie, obok kołyska, też malowana”[3].

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.


[1] S. Udziela, Krakowiacy, Kraków 1924, s. 9.
[2] Tamże, s. 13.
[3] Tamże, s. 19.

Mniej

„Wnętrze chaty krakowskiej lub bronowickiej”

Zdjęcia

Powiązania

Gra


Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: