Pięć zabytkowych budynków położonych w obrębie bieckiej starówki mieści Muzeum „wszelkich starożytności” — pamiątek kwitnącego staropolskiego miasta. W oryginalnych renesansowych wnętrzach można poznać nie tylko życie i pracę bieckich rzemieślników, ale też intelektualistów: XVI-wiecznego człowieka renesansu — historyka, teoretyka muzyki i dyplomaty Marcina Kromera, a także barokowego poety Wacława Potockiego. Wnętrze tzw. turmy pod wieżą ratuszową nawiązuje do powstałej w XIX wieku legendy o bieckiej szkole katów i pracy rezydującego tam Mistrza Świętej Sprawiedliwości.
W Domu z Basztą — oddziale muzeum w renesansowej kamienicy przylegającej do potężnej średniowiecznej baszty — mieści się ekspozycja poświęcona historii aptekarstwa. We wnętrzach domu odtworzono dawną aptekę — nie tylko salę handlową, ale też piwnice i laboratorium — w której można poznać warsztat pracy XIX-wiecznego farmaceuty. Dom z Basztą to także idealne miejsce dla miłośników muzyki, znajduje się tu wystawa instrumentów muzycznych z okresu od XVIII do XX wieku (wśród eksponatów znajduje się zarówno ręcznie wykonana cytra, lira, jak i szafa grająca).

Opracowanie: Julia Czapla, Joanna Kotarba,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Fotografia: Marek Antoniusz Święch, arch. MIK (2012),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

www.muzeum.biecz.pl

ul. Kromera 3,
38-340 Biecz


tel. 13 447 10 93
tel. 13 447 13 28
faks 13 447 19 50
strona muzeum

Godziny otwarcia

Dom z basztą  — październik — kwiecień
poniedziałek
nieczynne
wtorek  — niedziela
8.00 — 16.00
maj, czerwiec, wrzesień
poniedziałek
nieczynne
wtorek  — piątek
8.00 — 17.00
sobota  — niedziela
9.00 — 17.00
lipiec  — sierpień
poniedziałek
nieczynne
wtorek  — piątek
8.00 — 19.00
sobota  — niedziela
10.00 — 19.00

Ceny biletów

Kromerówka normalny 4 zł Kromerówka ulgowy 2 zł Dom z basztą normalny 8 zł Dom z basztą ulgowy 4 zł
Obiekty

Starodruk „De origine et rebus gestis polonorum libri XXX” (wydanie z mapą Grodeckiego) Marcina Kromera

Prezentowany starodruk to najpełniejsze wydanie jednego z najbardziej znanych dzieł Marcina Kromera, wydanego po raz pierwszy w 1555 w Bazylei. Jego polski tytuł brzmi: O pochodzeniu i czynach Polaków ksiąg trzydzieści, znany również jako O sprawach, dziejach i wszystkich innych potocznościach koronnych polskich (pierwszy polski przekład napisanego po łacinie dzieła ukazał się w 1611 roku). Wydanie eksponowane w Muzeum Ziemi Bieckiej jest uzupełnione o znaną mapę Polski Wacława Grodeckiego (vel Grodzieckiego), wydaną po raz pierwszy około 1562 roku w Bazylei.

Rzeźba „Madonna Bolesna” z XVI wieku

Figura Marii pochodzi z grupy Ukrzyżowania, z której zachowała się również rzeźba św. Jana Ewangelisty, stanowiąca jej pendant, która także należy do zbiorów Muzeum Ziemi Bieckiej. Początkowo uważano, że obie figury były umieszczone na belce tęczowej bieckiej fary, jednakże ich mały rozmiar w stosunku do przestrzeni fary według historyków sztuki wyklucza ten pogląd. Najprawdopodobniej stanowiły zwieńczenie jednej z nastaw ołtarzowych. Prawdopodobnie wzorem dla tej figury jest Matka Boska Bolesna należąca do grupy Ukrzyżowania z belki w kościele św. Krzyża w Krakowie.

Rzeźba „Madonna Bolesna” z XV wieku

Matka Boska Bolesna należy do grupy figur powstałych pod wpływem warsztatu Mistrza Tryptyku Trójcy Świetej (tryptyk znajduje się w kaplicy Świetokrzyskiej przy katedrze wawelskiej, datowany na 1467 rok), aktywnie działajacego w Małopolsce w l. 60. i 70. XV w. Świadczy o tym typ twarzy bieckiej Matki Boskiej, który jest bliski fizjonomiom figur kobiecych tworzonym w warsztacie.

Gotycka herma relikwiarzowa

Hermą nazywane są relikwiarze przybierające formy antropomorficzne, szczególnie popiersia, na których froncie znajduje się reservaculum na relikwię. Cechy stylistyczne tej rzeźby, w tym szczególnie charakterystyczny sposób rzeźbienia twarzy i włosów pozwala ją przypisać do grupy rzeźb małopolskich powstałych w warsztacie anonimowego Mistrza tworzącego w nurcie górnoreńsko-monachijskim.

„Chrystus Ukrzyżowany” ze szpitala św. Jadwigi

Szesnastowieczny krucyfiks pochodzi z bieckiego szpitala ufundowanego w 1395 roku przez królową Jadwigę. Krucyfiks z figurą w typie Christo morto. Sylwetka Chrystusa delikatnie opada, ramiona szeroko rozłożone, głowa przechylona na prawe ramię. Nogi delikatnie ugięte w kolanach, stopy niezachowane.

Prasa do tynktur

Prezentowana tu prasa służyła aptekarzom w Brzostku do przyrządzania zdrowotnych nalewek, zwanych (od łacińskiego słowa tinctura − nalewka) tynkturami. Bazą do ich przygotowania był zawsze alkohol, którym zalewano odpowiednie substancje, nie tylko owoce i zioła, ale także kwiaty, np. jaśminu, czarnego bzu, tarniny, głogu, znane również dziś. Cenione za właściwości zdrowotne, ale i smakowe, zajmowały ważne miejsce w domowych apteczkach, zwanych nie bez przyczyny „apteczkami przyjemnymi”.

Szklana moneta pańszczyźniana

Szklana moneta pańszczyźniana będąca zastępczym środkiem płatniczym na terenie dominium Korycińskich. Obiekt niezwykle interesujący, zarówno ze względu na swoją historię, jak i okoliczności towarzyszące jego pozyskaniu przez muzeum. Monety szklane były emitowane w XVII wieku przez Korycińskich herbu Topór, dzierżawców królewskiej wsi Jodłowa, położonej niedaleko Biecza. Skarb takich monet odnaleziono w roku 1890 pod posadzką bieckiego kościoła oraz w roku 1896 w Domu z basztą (obecnie oddziała Muzeum Ziemi Bieckiej) podczas rozbiórki pieca kaflowego.

Wachlarz kobiecy

Wachlarz, którego pierwotną funkcją użytkową było wachlowanie, w czasach nowożytnych został nobilitowany do synonimu dostojeństwa. W tym czasie stał się bardzo modnym elementem kobiecego stroju. Natomiast gestykulacja przy pomocy wachlarza stała się umownym szyfrem, służącym do porozumiewania się i flirtu na dworze, salonowej gry płci.

Tabletkarka

XIX-wieczne urządzenie do produkcji tabletek. Dziś forma zażywanych przez nas tabletek wydaje się oczywista. Firmy farmaceutyczne ścigają się wręcz w uzyskiwaniu jak najwygodniejszej postaci wypuszczanych na rynek leków.

Klawikord

Klawikord jako instrument muzyczny pojawił się w Europie w XIV wieku. Jego użycie rozpowszechniło się w I połowie XVI wieku. Składa się ze zdobionego prostokątnego korpusu skrzyniowego, którego klawiatura umieszczona jest wzdłuż dłuższego boku. Początkowo pozbawiony był nóg, co umożliwiało jego przenoszenie, stawiano go więc na stole, bądź trzymano na kolanach grającego.

Solid bizantyjski

Monety z wizerunkami cesarzy wybijano w okresie ich panowania. Prezentowany solid został wybity za rządów bizantyjskiego cesarza Marcjana (450–457 r. n.e.). Awers przedstawia popiersie cesarza w diademie w otoku z napisu; rewers — postać bogini zwycięstwa Nike, ujętą napisem.

Rzeźba „Św. Anna” z XVI wieku

Renesansowa rzeźba przedstawia stojącą kobietę. W prawej dłoni, która nie zachowała się do dziś, przyciskała do piersi księgę, lewą podtrzymuje połę płaszcza.

Kasa z urządzeniem liczącym

Zabytkowa kasa licząca wyprodukowana w słynnej firmie National Cash Register. Firma z Dayton (stan Ohio) specjalizowała się w produkcji maszyn liczących, osiągając na przełomie XIX i XX wieku monopol w tej dziedzinie na terenie Stanów Zjednoczonych. Prezentowana przez nas maszyna...

Aptekarska waga techniczna z Hygieją

Na drewnianej skrzynce z trzema szufladkami nakrytej blatem wykonanym z białego marmuru znajduje się posążek z cynkalu. Przedstawia on boginię Hygieję z owiniętym wokół jej dłoni wężem, ubraną w antyczną togę.

Aptekarska waga techniczna z Eskulapem

Podstawę dla wagi tworzy drewniana skrzynka z trzema szufladkami, nakryta marmurowym blatem. Ramiona wagi są wykonane z kolorowego metalu i zawieszone na cynkalowym posążku przedstawiającym boga medycyny, Eskulapa.

Ołtarzyk polowy

Tradycja wiąże ten ołtarzyk z odsieczą wiedeńską. Kiedy po zwycięstwie nad Turkami wojska Sobieskiego wracały do Rzeczypospolitej, w Bieczu zatrzymało się kilku wojaków. W podzięce za pokonanie pogan i wyjście cało z wojny, żołnierze zostawili w kościele w Bieczu ten polowy ołtarzyk.

Rzeźba „Chrystus Frasobliwy” Wojciecha Jędrusiaka

Bardzo masywna rzeźba kamienna wykonana przez twórcę ludowego z pobliskiej Bieczowi Turzy. Figura ustawiona na kwadratowej podstawie. Przedstawia postać Chrystusa siedzącego na bloku kamienia, zwróconego en face, z głową opartą na prawej dłoni i lewa ręką spoczywającą na kolanach.

Cytra

Pochodząca prawdopodobnie z Turcji pięknie zdobiona cytra z przełomu XVIII i XIX wieku. Ręczna robota artystyczna. Deska spodnia pudła rezonansowego wykonana jest z drzewa szpilkowego, klejona z trzech części, malowana na ciemny brąz. Boki fornirowane, wierzch pudła od brzegu do strunnika obciągnięty skórą pergaminową; prożki kościane.

Zegar stojący kominkowy

Prezentowany zegar stołowy został wykonany z jasnozielonego malachitu. Przyjmuje formę sześcianu ujętego po bokach dwoma podstawami, ustawiony na czterech nóżkach w postaci mosiężnych kul.

Polifon

Instrument muzyczny w formie szafy grającej pochodzący z przełomu XIX i XX wieku. Jest rzeźbiony i ma oszklone drzwiczki. Wewnątrz szafy znajduje się mechanizm grający z płytą metalową.

Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: