W Muzeum poznajemy historię i przyrodę miasta Chrzanowa. Znajdują się tu rzadkie okazy roślin i zwierząt regionu chrzanowskiego, między innymi kolekcja motyli. Warto zwrócić uwagę także na różnorodność skał i minerałów tego obszaru, wśród których wyróżniają się araukaryty oraz będące przez wieki przedmiotem handlu rudy ołowiu i cynku.
Muzeum dokumentuje ważne momenty w dziejach regionu, począwszy od pradziejów po czasy współczesne. W 1920 roku w Chrzanowie powstała pierwsza w Polsce fabryka lokomotyw — Fablok. Jej działalność jest obecna w postaci pamiątek zgromadzonych w Muzeum.
Szczególnie cenne są zbiory chrzanowskich judaików, obrazujących tradycję oraz obrzędowość żydowską. Muzeum opiekuje się także założonym w połowie XVIII wieku cmentarzem żydowskim, na którym można zobaczyć zabytkowe macewy.
W zbiorach Muzeum znajdują się także kolekcje przedmiotów użytkowych: naczyń cynowych, guzów kontuszowych, XIX-wiecznego szkła, zegarów i biżuterii patriotycznej z okresu rozbiorów.

Judaica: http://www.muzeum.chrzanow.pl/index.php?id=60

Opracowanie: Julia Czapla, Joanna Kotarba,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Fotografia: Marek Antoniusz Święch, arch. MIK (2012),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

www.muzeum.chrzanow.pl

ul. Mickiewicza 13,
32-500 Chrzanów


tel. 32 753 87 11
faks 32 623 51 73
strona muzeum

Godziny otwarcia

poniedziałek  — wtorek
8.30 — 14.30
środa
8.30 — 18.30
czwartek  — piątek
8.30 — 14.30
sobota
nieczynne
niedziela
12.00 — 16.00

Ceny biletów

normalny 4 zł ulgowy 3 zł
Obiekty

Parochet — zasłona na szafę ołtarzową w synagodze

Przepiękna zasłona na szafę ołtarzową w synagodze, wyprodukowana w Nowym Jorku tuż przed wybuchem II wojny światowej i sprowadzona do Polski przez uwiecznionego wyszytym napisem donacyjnym fundatora, pana Cwi, syna Johoszuy Lehra.

Żydowski talerz cynowy

Prezentowany eksponat to talerz cynowy, który mógł być używany w czasie szabatu lub, co bardziej prawdopodobne, w czasie święta Purim obchodzonego w miesiącu Adar, którego symbolem jest ryba, wykorzystana tu jako motyw zdobniczy.

Pistolet kapiszonowy

Pistolet kapiszonowy, dwulufowy, z drewnianą rękojeścią, paryskiej firmy Lepage, okucia zdobione rytym motywem roślinnym, sygnowany.

Pieczęć cechu sukienniczego

30 marca 1615 roku Mikołaj Spytek Ligęza, dziedziczny pan w Bobrku i Chrzanowie, zatwierdził artykuły cechu sukienników chrzanowskich, ustalające m.in. prawa i obowiązki członków cechu. Przywilej ten jest przechowywany w zbiorach muzeum...

Pucharek kiduszowy

Kidusz tłumaczy się z języka hebrajskiego jako „uświęcenie”. Ceremonię tę odprawia się na rozpoczęcie szabatu lub innych świąt, odmawiając specjalne błogosławieństwo nad pucharem czerwonego, słodkiego wina (ewentualnie soku z czerwonych winogron).

Rzeźba „W loży” Luny Amalii Drexler

Rzeźba przedstawia postać siedzącej kobiety w ujęciu od pasa w górę. Kobieta trzyma w ręku lornetkę i lekko wychyla się z loży, chcąc zapewne przyjrzeć się dokładniej szczegółom wydarzenia artystycznego, w którym bierze udział. Na jej twarzy widoczny jest wyraz zadowolenia, wręcz rozmarzenia.

Żydowski pierścień zaślubinowy

Pierścień zaślubinowy żydowski, zakupiony w 1985 roku w „Desie”. Nic nie wiemy o jego właścicielce. Obrączkę ozdobiono filigranem układającym się w spiralny wzór oraz hebrajskim napisem Mazel Tow (z hebr. „Na szczęście”).

Pudernica

Okrągłe pudełko z pokrywką, pełniące najpewniej rolę pudernicy, w kolorze mlecznym, zdobione medalionami oraz malowanym kolorowym wzorem kwiatowym.

Szklanka ozdobiona sceną z legendy o św. Hubercie

Szklanka w kolorze mlecznym i różowym, na niskim cokoliku o dzbanowatym kształcie, ozdobiona malowaną sceną myśliwską z legendy o św. Hubercie.

Wilkom niemiecki

Wilkom był ozdobnym naczyniem służącym do picia piwa w gospodach cechowych w trakcie ważnych uroczystości. Jego nazwa pochodzi od niemieckiego powitania willkommen (z niem. „dobrze witany”). Każdy nowo przybyły gość musiał opróżnić do końca wypełniony trunkiem puchar na cześć związku czeladniczego. Wyrób tych pucharów rozwinął się w Niemczech w 2. poł. XVI wieku, później zaś rozpowszechnił się w całej Europie.

Szklany pieniądz zastępczy

Szklany pieniądz zastępczy wydany przez Galicyjskie Akcyjne Zakłady Górnicze w Sierszy. Rewers gładki, na awersie wypukły napis „1 KGR MIESA WOLÓWEGO Z. S.”.

Rzeźba „Popiersie hrabiego Kazimierza Potulickiego” Tomasza Oskara Sosnowskiego

Rzeźba pochodzi z pałacu w Bobrku i przedstawia jednego z hrabiów Potulickich. Kłopot polega na tym, że nie do konca wiadomo, którego dokładnie. Mianem „Kazimierz hrabia Potulicki” określano bowiem w skrócie zarówno Kazimierza Ludwika Łukasza hr. Potulickiego z Więcborga h. Grzymała (1793—1871), jak i jego syna, Kazimierza Wojciecha hr. Potulickiego z Więcborga h. Grzymała (1820—1880).

Krzyżyk z kolekcji biżuterii patriotycznej

Eksponat pochodzi z bogatej kolekcji biżuterii patriotycznej zgromadzonej w muzeum w Chrzanowie. Biżuteria ta bywa nazywana też żałobną, gdyż często pochodzi już z okresu żałoby narodowej, jaka nastała na ziemiach polskich po klęsce powstania styczniowego 1863 roku.

Puszka na etrog

Eksponat należał zapewne do bogatych Żydów, gdyż tylko tacy mogli sobie pozwolić na ozdobne, srebrne naczynie służące do zanoszenia etrogu do synagogi w święto Sukkot.

Rzeźba „Św. Stanisław” („Św. Marcin z Tours”?)

Przez wiele lat uważano, że rzeźba przedstawia św. Stanisława, u stóp którego klęczy wskrzeszony przez niego komes Piotr. Jednak postać komesa zazwyczaj przedstawiano półnagą, spowitą jedynie całunem, a w tym przypadku postać jest kompletnie ubrana. Co więcej, jego goleń ochrania ułatwiająca poruszanie się na klęczkach deszczułka: motyw występujący w wielu późnogotyckich przedstawieniach żebraków. Dlatego w katalogu wystawy Wokół Wita Stwosza rzeźba została zinterpretowana jako przedstawienie św. Marcina z Tours, którego, ze względu na jego opiekuńczy stosunek do nędzarzy, ukazywano w towarzystwie żebraka.

Szklanka w stylu biedermeierowskim

Szklanka w kolorach szafirowym i mlecznym, o czarze w kształcie rozszerzającego się ku górze walca, ozdobiona medalionami i płycinami z kolorowym wzorem kwiatowym i roślinnym.

Rzeźba „Popiersie Róży Loewenfeld” Carla Schlütera

Rzeźba przedstawia klasycyzujące popiersie młodej kobiety o zwróconej w prawo i lekko pochylonej głowie. Długo uważano, że przedstawia ono zasłużoną dla Chrzanowa Różę Loewenfeld. Budziło wprawdzie wątpliwości nikłe podobieństwo artystycznej wizji niemieckiego rzeźbiarza do rzeczywistej postaci, ale ileż to razy idealizowano wizerunki, odmładzając i upiększając portretowanych?

Balsaminka wieżyczkowa

Jednym ze sprzętów kultowych wyznania mojżeszowego jest naczynie na pachnidła, zwane balsaminką (hebr. bassamim, psumin-byksy), używane w czasie szabatu. Balsaminka reprezentuje najczęściej występujący typ wieżyczkowy, ma kształt wielokondygnacyjnej synagogi.

Świecznik chanukowy

Powstał prawdopodobnie na przełomie XIX i XX wieku. Jego stopa wsparta jest na trzech leżących lwach. Profilowany trzon zakończono figurką orła z rozpostartymi skrzydłami.

Obesłanie cechowe

Obesłanie było charakterystycznym elementem obowiązującym w organizacji życia poszczególnych cechów. Stanowiło znak uwierzytelnienia przekazywanej wiadomości. Jeśli posłaniec posiadał z sobą obesłanie, wzywając na przykład na zebranie członków cechu, było ono potwierdzeniem, iż wiadomość pochodzi od mistrza cechu. Bez tego znaku informacja była uważana za niewiarygodną.

Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: