Muzeum zachęca do poznania dziejów Gorlic — od XVI wieku związanych z wydobyciem ropy naftowej, w XIX wieku kolebki europejskiego przemysłu naftowego. Oprócz historii eksploatacji płynnego złota, w Muzeum można poznać szczególnie ważny dla miasta okres I wojny światowej. Bitwa z wojskami rosyjskimi stoczona w tym miejscu w 1915 roku przez połączone siły austriacko–węgiersko–niemieckie zadecydowała o dalszych losach frontu wschodniego, dla miasta oznaczała jednak całkowite zniszczenie — po wycofaniu wojsk pozostało jedynie kilkadziesiąt domów. W Muzeum można zobaczyć między innymi makietę terenu bitwy oraz liczne pamiątki związane z tym wydarzeniem.
W XIX wieku na ulicach Gorlic zapłonęła pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa — zapalił ją Ignacy Łukasiewicz. Wizyta w Muzeum to doskonała okazja, by poznać historię przemysłu naftowego w regionie. W odtworzonym fragmencie starej apteki można zobaczyć między innymi oryginalny alembik aptekarski używany przez Łukasiewicza do destylacji ropy. Znajduje się tu także kolekcja różnorodnych lamp naftowych — stołowych, górniczych i kolejarskich. Na wystawie prezentowane są produkty otrzymane z ropy naftowej w miejscowej rafinerii.

Opracowanie: Julia Czapla, Joanna Kotarba, CC-BY 3.0 PL

Fotografia: Marek Antoniusz Święch, arch. MIK (2014), CC-BY 3.0 PL

www.gorlice.pttk.pl

Zabytek Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego / XVI edycja 2014

ul. Wąska 7-9,
38-300 Gorlice


tel. 18 352 26 15
strona muzeum

Godziny otwarcia

kwiecień  — wrzesień
poniedziałek
nieczynne
wtorek  — piątek
9.00 — 16.00
sobota  — niedziela
10.00 — 15.00
październik  — marzec
poniedziałek
nieczynne
wtorek  — piątek
9.00 — 16.00
sobota  — niedziela
nieczynne

Ceny biletów

normalny 5 zł ulgowy 3 zł
Obiekty

Rzeźba „Popiersie Marii Sobańskiej” Konstantego Laszczki

Popiersie Marii z hr. Skrzyńskich Sobańskiej utrzymane w stylu secesji, wykute zostało w karraryjskim marmurze. Obiekt jako mienie podworskie został przekazany do Muzeum Regionalnego w Gorlicach. Maria Sobańska pochodziła z hrabiowskiego, wpływowego rodu Skrzyńskich...

Tarcza herbowa miasta Gorlice

Owalna tarcza, która zdobiła wejście do magistratu miejskiego Gorlic od przełomu XIX i XX wieku. Tarcza ma liczne przestrzeliny, będące dobitnym świadectwem walk toczonych w mieście i jego okolicy przez 6 miesięcy, na przełomie 1914 i 1915 roku. Miasto znajdowało się wówczas na linii frontu. O ostatecznym wyswobodzeniu Gorlic z okupacji rosyjskiej zdecydowała bitwa pod Gorlicami, która została stoczona 2 maja 1915 roku.

Plakieta pamiątkowa „Moździerz 30,5 cm Škoda”

Plakieta pamiątkowa będąca zarazem popielniczką, wybita dla upamiętnienia bitwy pod Gorlicami, przedstawia moździerz 30,5 cm, biorący udział w bitwie pod Gorlicami. Dla upamiętnienia zwycięstwa wojsk państw centralnych w bitwie pod Gorlicami, które miało miejsce 2 maja 1915 roku, wykonano dwie mosiężne plakiety o tematyce batalistycznej.

Plakieta Pamiątkowa „Pustki”

Plakieta pamiątkowa wybita dla upamiętnienia bitwy pod Gorlicami, przedstawiająca atak na wzgórze Pustki k/Gorlic, na którym toczyły się zacięte walki 2 maja 1915 roku w czasie operacji gorlickiej. Dla upamiętnienia zwycięstwa wojsk państw centralnych w bitwie pod Gorlicami 2 maja 1915 roku, wykonano dwie mosiężne plakiety o tematyce batalistycznej.

Skrzypce „polskie”

Skrzypce tak zwane polskie. Nie zachował się ich oryginalny smyczek. Skrzypce zostały wykonane przez Antoniego Hybla z pobliskiej Gorlicom miejscowości Ropa. Ówczesna prasa, w 1925 roku, tak pisała o instrumencie: „przez ten wynalazek nastąpiła zupełna reforma w budowie skrzypiec...

Aparat destylacyjny Ignacego Łukasiewicza

Prezentowany aparat to chluba gorlickiej kolekcji. Za jego pomocą udało się Ignacemu Łukasiewiczowi uzyskać naftę, która — zastosowana następnie w lampach — pozwoliła oświetlić nie tylko wnętrza mieszkalne, ale także ulice. Po raz pierwszy na świecie uliczna lampa naftowa zapłonęła właśnie w...

Rzeźba „Chrystus Frasobliwy”

Figurkę Chrystusa Frasobliwego wykonano z wapienia pińczowskiego pod koniec XVI wieku. Z tyłu rzeźby znajduje się wyryta data 1593. Pierwotnie umieszczona była w kapliczce w Gorlicach, na skrzyżowaniu ważnych, handlowych dróg. W tej właśnie kapliczce w 1854 roku zapłonęła pierwsza na świecie...

Skrzynia na zboże

Prezentowana skrzynia, zdobiona motywami zygzaków i skośnej kratki, zamykana, służyła do przechowywania zboża. W ciekawy sposób ryzana. Rzemieślnik, który ją wykonał...

Rękopis „Statut cechu szewskiego”

Statut cechu szewskiego przesznurowany u dołu paskiem pergaminowym. Jest to dokument prawny regulujący strukturę i zadania tegoż cechu na terenie miasta Gorlic. Został spisany w języku łacińskim. Istnienie statutu szewskiego w drugiej połowie XV wieku (1450 rok) świadczyło o wysokiej pozycji...

Zwieńczenie kapliczki zbudowanej po potopie szwedzkim

Zwieńczenie z kapliczki wybudowanej w roku 1664 jako wotum wdzięczności za ocalenie życia podczas najazdu Szwedów. Owal otoczony stylizowanymi promieniami i wpisanymi w środek literami oraz datą powstania.

Starodruk „De origine et rebus gestis polonorum libri XXX” Marcina Kromera (wydanie z Bazylei)

Najstarsze wydanie dzieła na temat historii Polski autorstwa Marcina Kromera z Bazylei z 1555 roku. Nosi tytuł: De origine et rebus gestis polonorum, czyli O pochodzeniu i czynach Polaków. Drukowana księga autorstwa Kromera (po łacinie) ukazuje historyczny stan wiedzy szesnastowiecznego badacza oraz jest ciekawym źródłem z zakresu współczesnych kronikarzowi badań nad najdawniejszymi dziejami Polski. Należy jednak ten starodruk rozpatrywać tylko w kontekście historycznym, jako cenny zabytek. Mylne byłoby doszukiwanie się w nim merytorycznych i ścisłych informacji z zakresu historii naszego narodu.

Chusta czepcowa z Pogórza Gorlickiego

Kiedy używano takich chust? W dni świąteczne oraz w czasie innych, niekoniecznie kościelnych uroczystości. Czepiec upinany był z dużej, muślinowej lub tiulowej chusty, na bokach ozdobionej haftem. Dominującym motywem owych haftów była bogata ornamentyka roślinna, przeważnie kwiatowa. Chusty czepcowe zawsze były białe.

Pamiątkowa łuska wykonana z pocisku artyleryjskiego

Łuska pocisku artyleryjskiego grawerowana i stylizowana na wazon to charakterystyczny element tzw. sztuki okopowej. Takie elementy, niekoniecznie o funkcji użytkowej, wykonywali żołnierze o uzdolnieniach artystycznych dla siebie lub na zamówienie. Często przedmioty tego typu...

Obraz „Kopanki naftowe w Lipinkach” Tadeusza Rybkowskiego

Obraz olejny Kopanki naftowe w Lipinkach Tadeusza Rybkowskiego został namalowany w 1894 roku. Pierwotnie wisiał w dworze Byszewskich w Lipinkach — miejscowości bogatej w złoża ropy naftowej i znanej z jej eksploatacji oraz przetwórstwa...

Lampa naftowa, stołowa

Kiedy Ignacy Łukasiewicz wydestylował naftę i współuczestniczył w skonstruowaniu oświetlanej nią lampy, zrewolucjonizował w istotny sposób dotychczasowy styl i komfort życia. Pod wpływem jego wynalazku pojawiły się lampy o różnym przeznaczeniu, sposobie montowania oraz zdobnictwie.

Rękopis „Przywilej dla wsi Gródek i Kąclowa”

Przywilej wydany dla dwóch wsi pobliskich Gorlicom. Dokument został spisany po łacinie, na pergaminie. Przywilej historycy definiują jako dokument wydany przez monarchę określonej grupie, stanowi czy, jak w przypadku Gródka i Kąclowej, konkretnej miejscowości.