Muzeum im. Aleksandra Kłosińskiego w Kętach opowiada dzieje jednego z najstarszych miast Małopolski i jego mieszkańców, między innymi św. Jana Kantego, bł. Ludwiki czy snycerza Stanisława Jarząbka. Wszystkie przedmioty eksponowane w Muzeum pochodzą z kęckich domów i zostały ofiarowane przez kęcian. Kolekcja prezentuje codzienne zajęcia członków różnych warstw społecznych, w tym bractw cechowych, między innymi tradycyjną izbę chłopską i XIX-wieczny salonik mieszczański. W Muzeum poznajemy lokalne meble, drobne sprzęty domowe, narzędzia rzemieślników, instrumenty muzyczne oraz stroje ludowe.
Wśród najciekawszych eksponatów kęckiego Muzeum znajdują się skrzynie cechowe. W Muzeum można także poznać szczegóły dotyczące pobytu w Kętach Józefa Piłsudskiego z I Brygadą Legionów na początku 1915 roku. Zgromadzono tu przede wszystkim fotografie, dokumenty i odznaczenia legionistów z Kęt oraz oryginalne zdjęcie z pogrzebu Józefa Piłsudskiego.

Opracowanie: Julia Czapla, Joanna Kotarba,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Fotografia: Marek Antoniusz Święch, arch. MIK (2012),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

www.muzeum.kety.pl

Zabytek Małopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego / XIII edycja 2011

Rynek 16,
32-650 Kęty


tel. 33 845 31 07
strona muzeum

Godziny otwarcia

poniedziałek
nieczynne
wtorek
10.00 — 15.00
środa
10.00 — 15.00
czwartek
12.00 — 17.00
piątek
10.00 — 15.00
sobota
nieczynne
niedziela
14.00 — 18.00

Ceny biletów

normalny 5 zł ulgowy 2,5 zł opłata za przewodnika 15 zł
niedziela — wstęp wolny
Obiekty

Rzeźba ołtarzowa „Św. Anna” z XVIII wieku

Rzeźba ołtarzowa przedstawiająca nieznaną świętą, prawdopodobnie św. Annę, została wykonana przez nieznanego artystę w XVIII wieku. Przypuszczalnie pochodzi z drewnianego kościoła pod wezwaniem Wszystkich Świętych w Kętach, który został rozebrany na polecenie władz austriackich.

Skrzynia cechu krawców i cechów pokrewnych w Kętach

Lada cechu krawców jest najstarszą skrzynią cechową w kolekcji Muzeum im. Aleksandra Kłosińskiego w Kętach. Kęccy krawcy założyli jeden najstarszych cechów w mieście, do nich należy też najstarszy zachowany statut, wydany przez króla Zygmunta Augusta w 1558 roku, w którym jest również mowa o skrzyni cechowej. Niestety skrzynia z tego okresu się nie zachowała, natomiast w zbiorach muzeum eksponowana jest nieco młodsza, bo wykonana w 1792 roku.

Piecek do palenia kawy

Tylko bardzo nieliczni spośród odwiedzających Muzeum w Kętach są w stanie określić, do czego mógł służyć prezentowany przedmiot. Kształtem przypomina popularne jeszcze niedawno metalowe zaparzacze do herbaty, lecz funkcję tę wyklucza znaczna wielkość. Urządzenie to pochodzi z 2 połowy XIX wieku...

Malowana skrzynia posagowa wadowicka

Na podstawie ogólnej analizy można stwierdzić, że prezentowana malowana skrzynia posagowa spełnia wymogi kanonu skrzyń wadowickich. Skrzynia ma kształt pudła z wiekiem, a jej malatura jest wykonana w czterech kolorach: białym, żółtym, czerwonym i ciemnozielonym stanowiącym tło. Ściana frontowa posiada dwa pola zdobnicze w formie kwadratów; uproszczone motywy roślinne.

Skrzynia cechu szewców w Kętach

Skrzynia cechowa, często nazywana też matką, była dla braci cechowych najważniejszym przedmiotem. Wiązało się to z funkcjami, jakie pełniła. Przede wszystkim stanowiła skarbiec, w którym składano statuty, księgi i inne ważne dokumenty, nierzadko chowano w jej sprytnie ukrytej skrytce pieniądze i klejnoty cechowe. Szewcy w Kętach byli wyjątkowo prężnym środowiskiem. Zabiegali o to, by podbić swoimi znakomitymi wyrobami okoliczne rynki, co im się też udawało.

Stępa ręczna

Stępy, zwane również moździerzami kaszarskimi, używane były powszechnie w wielu domach jeszcze w okresie międzywojennym. Za ich pomocą obłuskiwano i kruszono ziarno zbóż na kaszę, między innymi kaszę jaglaną lub pęcak. Stępy były wykorzystywane również do otłukiwania, czyli śrutowania ziarna, rzadziej do...

Dzbanek gliniany ciemnobrązowy

Garncarstwo, towarzyszące ludzkości od zarania dziejów, dzisiaj kojarzone jest już przede wszystkim z pamiątkami na ludową nutę, zaś funkcję glinianych naczyń z powodzeniem przejęły wytwory przemysłu, nieograniczone możliwościami kruchego materiału. Na początku XX wieku w okolicznych warsztatach garncarskich powstawały pamiątki, takie jak na przykład gliniane dzbanki, będące przykładem doskonałego kunsztu garncarskiego, świadectwem odwiedzin świętego miejsca oraz praktycznymi naczyniami, przykładowo na wodę święconą.

Skrzynia cechu młynarzy i piekarzy w Kętach

Skrzynia cechowa nazywana była też skarbcem, ladą lub matką. Ta, należąca do cechu młynarzy i piekarzy w Kętach, wykonana jest z drewna jaworowego i pochodzi z początku XIX wieku. W przeciwieństwie do pozostałych kęckich skrzyń cechowych jest prosta w formie, nie posiada żadnej skrytki, ani dekoracji malarskiej. Tym, co ją wyróżnia, są okucia, które sprawiają, że wygląda bardzo efektownie.

Malowana skrzynia posagowa wadowicka z 1897 roku

Skrzynie posagowe były niegdyś nieodłącznym elementem umeblowania niemal każdego domu. Często przekazywane z pokolenia na pokolenie, przemalowywane, odnawiane, z czasem mogły znacznie odbiegać kolorystyką i zdobieniami od swego pierwotnego wyglądu. Ich wrogiem były czas i moda, a także coraz tańsze, a przez to dostępniejsze szafy.

Strój kobiecy laski

Kęty i okolice tradycyjnie od wieków były zamieszkane przez Lachów. Do dziś jednak przetrwało niewiele świadectw kultury laskiej, a jednym z nielicznych zachowanych jest strój kobiecy, którego elementy są prezentowane w Muzeum w Kętach. Pojedyncze przykłady takiego stroju można było zobaczyć...

Skrzynia na zboże „sąsiek”

Tradycyjnie nazwą „sąsiek” określa się jedno z pomieszczeń znajdujących się w stodole. W tym wypadku nazwa ta odnosi się do drewnianej skrzyni, zazwyczaj stojącej w sieni lub w komorze za sienią, która przeznaczona była do przechowywania ziarna na siew. Sąsiek, znajdujący się w zbiorach Muzeum...

Skrzynia cechu kuśnierzy w Kętach

Kęty były znanym ośrodkiem rzemieślniczym. Wśród wielu przedstawicieli uprawianych tu rzemiosł prężnie działali również kuśnierze. Założyli własny cech, do którego później dołączyli kapelusznicy i krawcy. Sam patron muzeum – Aleksander Kłosiński – również pochodził z rodziny kuśnierskiej i dobrze znał zwyczaje cechowe. Skrzynia kuśnierzy została wykonana prawdopodobnie w pierwszej połowie XIX wieku.

Strój kobiecy wilamowicki

Tylko 7 kilometrów dzieli Kęty od miasteczka Wilamowice, które jeszcze w okresie międzywojennym było wyjątkowe. Zostało bowiem założone jako osada około 1250 roku przez grupę przybyszów z Fryzji i Flandrii, którzy przez wieki dbali o swoją, jakże odmienną od otaczających ich społeczności, kulturę, w tym...

Obsypnik — płużek drewniany

Jednym z eksponatów, który zazwyczaj wzbudza spore zainteresowanie zwiedzających Muzeum w Kętach, jest XIX-wieczny drewniany obsypnik, który można też określić jako pług czy płużek. Od pługa różni go jednak to, że w trakcie orki nie odwracał skiby, przez co...

Misa kościelna

Naczynie cynowe identyfikowane jako misa kościelna. Mogło służyć w czasie chrztu lub w czasie innych czynności liturgicznych, na przykład jako umywalka kapłańska, tak zwany lawaterz. Pochodzi prawdopodobnie z jednego z drewnianych kościołów w Kętach, które zostały rozebrane na polecenie władz austriackich. Kościoły te znajdowały się przy ulicy Świętokrzyskiej i Wszystkich Świętych. Rozebrano je po wielkim pożarze w 1797 roku.

Zabawka „Parowóz drewniany” autorstwa Tadeusza Matusiaka

Drewniany parowóz został wykonany przez Tadeusza Matusiaka w niemieckim obozie jenieckim w Luckenwalde (stalag III A) w 1944 roku. Urodzony w Kętach w 1907 roku Tadeusz Matusiak, z zawodu malarz pokojowy, już od najmłodszych lat z wielką pasją malował obrazy oraz rzeźbił w drewnie. Był człowiekiem wybitnie uzdolnionym artystycznie.

Widły drewniane

Drewnianych wideł, jako popularnego prostego narzędzia rolniczego, używano powszechnie do I połowy XX wieku, kiedy to zaczęły zastępować je coraz tańsze widły wykonane z żelaza. Typ wideł do rozrzucania gnoju znajdujących się w zbiorach Muzeum w Kętach można było spotkać na terenie południowej...

Krzyż cechu rzeźników w Kętach

Obesłanie należące do rzeźników w Kętach służyło do wzywania braci rzemieślników na spotkania i różne uroczystości. Informacja przekazana z takim znakiem w ręku była bardzo ważna i należało ją uznać z całą odpowiedzialnością. Posłaniec idący z cechą, najczęściej był nim najmłodszy majster, pojawiał się w warsztacie lub domu rzemieślnika i informował o zarządzeniu starszyzny cechowej. Jeśli nikogo nie zastał, pozostawiał znak napisany kredą na drzwiach lub stole.

Krzyż cechu krawców w Kętach

Znak cechowy w kształcie krzyża pochodzący z cechu krawców w Kętach. Został wykonany w 1912 roku. Znaki takie nazywano między innymi obesłaniami, biegunami, cechami. Pełniły funkcję komunikatów zwołujących rzemieślników należących do cechu na obrady. Obesłaniem zawiadamiano również braci cechowych o pogrzebach oraz świętach kościelnych i świeckich, w których byli zobowiązani uczestniczyć.

Rzeźba „Ludowika z Kęt”

Rzeźba kościelna pochodząca prawdopodobnie z XVII wieku przedstawia, jak się przypuszcza, świątobliwą Ludowikę z Kęt, żyjącą w latach 1563–1623. Ludowika przyszła na świat w rodzinie ubogich mieszczan i pierwszy okres swojego życia spędziła w Kętach. W wieku 30 lat dołączyła do grupy pątników zmierzającej do Rzymu. Pozostała w Wiecznym Mieście, gdzie wstąpiła do wspólnoty Trzeciego Zakonu św. Franciszka.