Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa przedstawia dziedzictwo przeszłości Krakowa, koncentrując się na ukazaniu wszystkich aspektów jego złożonej i długiej historii. Powstałe w 1899 roku z inicjatywy radnych Krakowa, prezentuje dzieje miasta od jego prapoczątków, poprzez średniowieczne lokacje, czasy staropolskie, okres zaborów i autonomii, II wojny światowej, po PRL, a także działalność społeczną, zawodową i artystyczną oraz życie codzienne jego mieszkańców.
Trzy oddziały Muzeum: Ulica Pomorska, Apteka pod Orłem i Fabryka Emalia Oskara Schindlera tworzą Trasę Pamięci, na którą składają się trzy wystawy — trzy dopełniające się narracje: Krakowianie wobec terroru 193919451956 (w Ulicy Pomorskiej), Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim (w Aptece pod Orłem) i Kraków  czas okupacji 19391945 (w dawnym budynku administracyjnym Fabryki Emalia Oskara Schindlera).

Eksponaty Muzeum są prezentowane w czternastu oddziałach tematycznych:
Pałac Krzysztofory (Rynek Główny 35) — historia miasta, wystawy czasowe
Rynek Podziemny — multimedialne widowisko archeologiczne Śladem europejskiej tożsamości Krakowa
Średniowieczne budownictwo miejskie — Wieża Ratuszowa, fortyfikacje miasta z bramą Floriańską i trzema przyległymi do niej basztami oraz Barbakanem
Kamienica Hipolitów (Plac Mariacki 3) — wnętrza mieszczańskie XVII–XIX w.
Stara Synagoga (ul. Szeroka 24) — najcenniejsze zabytki muzealnej kolekcji judaików
Fabryka Emalia Oskara Schindlera — ekspozycja Kraków  czas okupacji 19391945
Ulica Pomorska — wystawa Krakowianie wobec terroru 193919451956
Apteka pod Orłem — wystawa Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim poświęcona zagładzie Żydów i funkcjonowaniu getta krakowskiego
Oddział „Celestat (ul. Lubicz 16) — historia jednego z najstarszych bractw kurkowych w Europie
Dzieje Nowej Huty (os. Słoneczne 16) — historia i zabytki dzielnicy
Dom Zwierzyniecki (ul. Królowej Jadwigi 41) — siedziba Zwierzynieckiego Salonu Artystycznego
Dom pod Krzyżem (ul. Szpitalna 21) — Oddział Teatralny im. Stanisława Wyspiańskiego

Opracowanie: Julia Czapla, Joanna Kotarba,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Fotografia: Wojciech Szczekan, arch. MIK (2015),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

www.mhk.pl

Rynek Główny 35,
31-011 Kraków


tel. 12 619 23 00
tel. 12 619 23 02
faks 12 422 32 64
strona muzeum

Godziny otwarcia

Pałac Krzysztofory — wystawa stała
wtorek  — niedziela
10.00 — 17.30

Ceny biletów

Pałac Krzysztofory — wystawa stała normalny 12 zł ulgowy 8 zł rodzinny 24 zł grupowy normalny 8 zł grupowy ulgowy 6 zł wtorek — wstęp wolny

Zwój Księgi Estery w oprawce

Megilla jest to pergaminowy zwój z rękopisem hebrajskiego tekstu Księgi Estery, który przechowywany jest w ozdobnym futerale. Służył do jej indywidualnego czytania w domu i w synagodze w czasie wczesnowiosennego święta Purim.

Zegar wieżyczkowy

Najstarszym zegarem w kolekcji MHK jest zegar stołowy wieżyczkowy. Nazwa tego typu zegarów pochodzi od ich formy, która powtarza w miniaturze kształty wieży kościelnej. Prostopadłościenna, mosiężna obudowa mechanizmu zegara grawerowana i złocona, wsparta jest na cokoliku. Ścianki obudowy ujęte są kolumienkami, a w ściance frontowej umieszczone są dwie tarcze zegarowe: godzinowa i kwadransowa. Całość zwieńczona jest galeryjką i ażurowym hełmem ze sterczynami, pod którym znajdują się dzwonki bicia godzin i kwadransów oraz figurka lwa, a całość przykrywa kopułka zwieńczona figurką lisa.

Zegar stołowy w obudowie w kształcie figury huzara węgierskiego

Prezentowany zegar charakteryzuje się nietypową obudową drewnianą, rzeźbioną i polichromowaną, w kształcie figury huzara węgierskiego. Mechanizm zegarowy z okrągłą tarczą zegarową, wykonany w Bochni, został wprawiony w korpus postaci...

Wilkom krakowskiego cechu mieczników

Wilkom to puchar, często cynowy, lub szklanica, który służył wznoszeniu uroczystych toastów przez członków cechu. Okazją mogło być na przykład przywitanie przybywającego z innego miasta do cechu rzemieślnika (stąd nazwa wilkom od niem. wilkommen − witać) czy wyzwoliny czeladnika (oficjalne przyjęcie w poczet mistrzów). Wspólne świętowanie uroczystości religijnych również kończyło się zazwyczaj wspólną ucztą członków cechu w gospodzie cechowej.

Obraz „Widok Ratusza od północy” Teodora Baltazara Stachowicza

Widok przedstawia gmach ratusza na Rynku Głównym w Krakowie, według stanu przed jego zburzeniem w 1820 roku. Na pierwszym planie widać renesansową część kompleksu z charakterystyczną attyką, po lewej — górne partie wieży ratuszowej...

Obraz „Widok północnego odcinka fortyfikacji miejskich” Józefa Brodowskiego

Wzniesiony w średniowieczu, okrążający Kraków pierścień fortyfikacji z wieńcem baszt i wież bramnych, w panoramie miasta stanowił charakterystyczny motyw. Znaczną część murów obronnych zbudowano na przełomie XIII i XIV wieku, a w części południowej miasta ukończono zapewne dopiero w pierwszej ćwierci XIV wieku. Od połowy XIV wieku fortyfikacje utrzymywane były na koszt miasta i stopniowo rozbudowywane. Bezpośrednią opiekę nad ich poszczególnymi odcinkami sprawowali zrzeszeni w cechach rzemieślnicy różnych specjalności, od których pochodzą nazwy baszt.

Miedzioryt „Widok Krakowa od południa z kopca Krakusa” według rysunku Egidia van der Rye’a

Widok zamieszczony w VI tomie publikacji Georga Brauna i Franza Hogenberga Civitates Orbis Terrarum (Kolonia 1617, tabl. 44). Wśród zamieszczonych w tomie dwunastu miast Polski tylko Kraków ilustrowany jest dwoma widokami. Drugi widok przedstawia Kraków i Kazimierz widziane z góry Lasoty u podnóża kopca Krakusa. Zbocze wzniesienia, z wyraźnie zaznaczoną drogą, opada w kierunku rzeki i miasta. Z lewej, na prawym brzegu Wisły, znajdują się nieliczne zabudowania i kościół św. Leonarda widoczne na tle murów Kazimierza z bramami — nazwy najważniejszych budowli wymienione są w legendzie. Zabudowa Kazimierza bez widocznego ładu.

Drzeworyt „Widok Krakowa od północy”

Jest to najstarsze przedstawienie Krakowa i miast Kazimierza i Kleparza. Widok wykonany na potrzeby monumentalnego, jak na owe czasy, wydawnictwa o charakterze atlasu historyczno-geograficznego Liber cronicarum Hartmanna Schedla. Widokowi towarzyszy obszerny opis miasta w tekście księgi. Publikacja, z której pochodzi, zawiera blisko dwa tysiące ilustracji, w tym widoków miast, w wielu przypadkach całkowicie fantastycznych. Widok Krakowa opracowany indywidualnie, wyróżnia się rozmiarami, odbity jest z dwóch klocków drzeworytniczych na połączonych stronach.

Obraz „Widok Bramy Mikołajskiej” Teodora Baltazara Stachowicza

Widok części ulicy Mikołajskiej zamkniętej Bramą Mikołajską. Na lewo widoczne są charakterystyczne okratowania okien i wystające na ulicę rynny, na prawo fragmentaryczny widok kościoła Matki Boskiej Śnieżnej na Gródku. Brama nakryta dachem namiotowym z załamaniem, z otworem w przyziemiu zamkniętym...

Waza z motywem tanecznego kręgu

Waza o płaskim dnie i brzuścu stopniowo rozszerzającym się ku górze. Dookoła naczynia pełnoplastyczny ornament dekoracyjny przedstawiający krąg tańczących postaci trzymających się za ręce, tworzący równocześnie uchwyty naczynia. Powierzchnia wazy pokryta polewą koloru seledynowego.

Urna na kopiec Piłsudskiego z ziemią ze wszystkich lotnisk II RP

Duża urna w formie walca, na okrągłej płaskiej podstawie, wsparta na trzech stylizowanych łapach zwierzęcych. Na brzegu urny orzeł w koronie z rozpostartymi skrzydłami. Na ściance zewnętrznej urny mapa II Rzeczypospolitej z zaznaczonymi wszystkimi lotniskami, nad nią samolot w locie. Dalej na prawo buława marszałkowska i stosowny napis. Pobrano do niej ziemię z 40 lotnisk. Uroczystość na kopcu odbyła się 20 października 1935 roku. Na ścianach zewnętrznych urny mapa Polski, nad nią samolot w locie. Z prawej strony buława marszałkowska, dalej po prawej napis w sześciu wierszach: „ZIEMIA NA KOPIEC MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO ZE WSZYSTKICH LOTNISK POLSKICH”.

Tarcza na Torę

Tarcza (tas) jest jednym z elementów rytualnego „ubioru” synagogalnego zwoju Tory (klej kodesz). Prostokątna, zamknięta łukiem trójlistnym, z postaciami Mojżesza (z lewej) i Aarona (z prawej) i tablicami Dekalogu pośrodku, z wyrytymi na nich po hebrajsku pierwszymi słowami przykazań.

Fotografia „Tadeusz Pankiewicz w towarzystwie czterech osób w pokoju dyżurnym”

W centrum na ciemnym skórzanym fotelu siedzi dr Roman Glassner; z lewej na oparciu fotela — Helena Krywaniuk, opierająca się o stojącą za nią Aurelię Danek. Z prawej na oparciu przysiadł dr Leon Steinberg. W głębi za fotelem stoi Tadeusz Pankiewicz. W getcie nie wolno było mieszkać żadnemu „aryjczykowi”, Pankiewicz jako jedyny miał prawo stałego w nim przebywania i mieszkał w pokoju dyżurnym przy aptece. Wspólnie ze swymi pracownicami: Ireną Droździkowską, Aurelią Danek-Czortową i Heleną Krywaniuk nieśli pomoc uwięzionym w getcie mieszkańcom.

Szopka krakowska autorstwa Romana Sochackiego

Szopka krakowska średniej wielkości, oświetlona, mechaniczna, trójkondygnacyjna, pięciowieżowa, 23 drewniane, malowane figurki. We wnęce na okrągłej platformie wirują postaci kolędników (śmierć, Herod, żołnierz, Żyd, anioł, diabeł), wchodząc i wychodząc przez ozdobne portale; pośrodku choinka na...

Szopka krakowska autorstwa Mariana Dłużniewskiego

Szopka krakowska mała, oświetlona, nie mechaniczna, wielowieżowa. Centralnie na tle ołtarza widoczna św. Rodzina. Z prawej figurka krakowiaka z szopką, z lewej figurka górala z gwiazdą. Wyżej, we wnęce (rodzaj bocznego ołtarza) figurka Chrystusa (jak ze współczesnego obrazu), z prawej figurka...

Szopka krakowska autorstwa Macieja Moszewa

Autorem prezentowanej szopki jest Maciej Moszew, który w Konkursie Szopek Krakowskich bierze udział nieprzerwanie od 1961 roku. Pan Maciej, krakowianin z urodzenia i zamiłowania, szopkami zajmuje się od 6. roku życia. Z wykształcenia jest architektem, co znajduje odzwierciedlenie w jego pracach, ale prawdziwą pasją, którą szczęśliwie można nazwać w przypadku Macieja Moszewa również zawodem, jest konstrukcja szopek.

Świecznik chanukowy synagogalny

Świecznik pochodzi najprawdopodobniej z synagogi Wysokiej w Krakowie. W czasie II wojny światowej został zrabowany przez Niemców i przeniesiony do piwiarni, która znajdowała się w tym okresie na wzgórzu wawelskim. Po 1945 roku przechowywany w Państwowych Zbiorach na Wawelu, skąd w 1980 roku przekazany został do zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

Strój Lajkonika według projektu Stanisława Wyspiańskiego

Zaprojektowany przez Stanisława Wyspiańskiego w 1904 roku strój Lajkonika, zwanego też Konikiem Zwierzynieckim, można było oglądać na ulicach Krakowa do 1963 roku. Obecnie używany w czasie dorocznych harców Lajkonika kostium jest wierną kopią oglądanego eksponatu.

Srebrny kur Krakowskiego Bractwa Kurkowego

Srebrny kur Krakowskiego Bractwa Kurkowego to jeden z najcenniejszych zabytków Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Wybitne dzieło złotnicze renesansowego Krakowa. Niestety nie znamy ani artysty, ani pracowni złotniczej, która rzeźbę ptaka wykonała. Nieliczne z bractw kurkowych mogą się poszczycić...

Fotografia „Snopy zboża na tle kombinatu” Henryka Hermanowicza

Fotografia wykonana przez Henryka Hermanowicza (1912-1992) stanowi znakomity przykład ówczesnej propagandy, w którym co inteligentniejsi mogli dostrzec krytykę władz decydujących o stawianiu obiektów przemysłowych na doskonałej ziemi ornej. Jest to także swoisty dokument zmian w naszym podejściu do środowiska naturalnego.

Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: