Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa przedstawia dziedzictwo przeszłości Krakowa, koncentrując się na ukazaniu wszystkich aspektów jego złożonej i długiej historii. Powstałe w 1899 roku z inicjatywy radnych Krakowa, prezentuje dzieje miasta od jego prapoczątków, poprzez średniowieczne lokacje, czasy staropolskie, okres zaborów i autonomii, II wojny światowej, po PRL, a także działalność społeczną, zawodową i artystyczną oraz życie codzienne jego mieszkańców.
Trzy oddziały Muzeum: Ulica Pomorska, Apteka pod Orłem i Fabryka Emalia Oskara Schindlera tworzą Trasę Pamięci, na którą składają się trzy wystawy — trzy dopełniające się narracje: Krakowianie wobec terroru 193919451956 (w Ulicy Pomorskiej), Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim (w Aptece pod Orłem) i Kraków  czas okupacji 19391945 (w dawnym budynku administracyjnym Fabryki Emalia Oskara Schindlera).

Eksponaty Muzeum są prezentowane w czternastu oddziałach tematycznych:
Pałac Krzysztofory (Rynek Główny 35) — historia miasta, wystawy czasowe
Rynek Podziemny — multimedialne widowisko archeologiczne Śladem europejskiej tożsamości Krakowa
Średniowieczne budownictwo miejskie — Wieża Ratuszowa, fortyfikacje miasta z bramą Floriańską i trzema przyległymi do niej basztami oraz Barbakanem
Kamienica Hipolitów (Plac Mariacki 3) — wnętrza mieszczańskie XVII–XIX w.
Stara Synagoga (ul. Szeroka 24) — najcenniejsze zabytki muzealnej kolekcji judaików
Fabryka Emalia Oskara Schindlera — ekspozycja Kraków  czas okupacji 19391945
Ulica Pomorska — wystawa Krakowianie wobec terroru 193919451956
Apteka pod Orłem — wystawa Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim poświęcona zagładzie Żydów i funkcjonowaniu getta krakowskiego
Oddział „Celestat (ul. Lubicz 16) — historia jednego z najstarszych bractw kurkowych w Europie
Dzieje Nowej Huty (os. Słoneczne 16) — historia i zabytki dzielnicy
Dom Zwierzyniecki (ul. Królowej Jadwigi 41) — siedziba Zwierzynieckiego Salonu Artystycznego
Dom pod Krzyżem (ul. Szpitalna 21) — Oddział Teatralny im. Stanisława Wyspiańskiego

Opracowanie: Julia Czapla, Joanna Kotarba,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Fotografia: Wojciech Szczekan, arch. MIK (2015),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

www.mhk.pl

Rynek Główny 35,
31-011 Kraków


tel. 12 619 23 00
tel. 12 619 23 02
faks 12 422 32 64
strona muzeum

Godziny otwarcia

Pałac Krzysztofory — wystawa stała
wtorek  — niedziela
10.00 — 17.30

Ceny biletów

Pałac Krzysztofory — wystawa stała normalny 12 zł ulgowy 8 zł rodzinny 24 zł grupowy normalny 8 zł grupowy ulgowy 6 zł wtorek — wstęp wolny

Korona na Torę

Korona na Torę, określana jako keter to ozdoba wieńcząca przechowywany w pozycji pionowej zwój Tory, należy do elementów klej kodesz, czyli sprzętów i ozdób zwoju.

Kostium aktorki Jadwigi Mrozowskiej do roli Lady Makbet

Jadwiga Mrozowska zamówiła ten kostium z myślą o swojej roli w Makbecie Williama Shakespeare’a podczas jej gościnnych występów w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Aktorka wystąpiła w tym dramacie 4 stycznia 1913 roku. Premiera przedstawienia odbyła się dwa lata wcześniej, 30 grudnia 1911 roku, a spektakl wyreżyserował Maksymilian Węgrzyn. Kostium do roli Lady Makbet został zaprojektowany i wykonany specjalnie dla Mrozowskiej przez znanego mediolańskiego rysownika i projektanta teatralnego Luigiego Sapellego, pseudonim Caramba. Niezmiernie interesujące jest, że Luigi Sapelli Caramba był także założycielem i właścicielem słynnej firmy Art House Caramba, szyjącej kostiumy dla najważniejszych teatrów, takich jak La Scala w Mediolanie, La Fenice w Wenecji, Teatro Regio w Turynie czy Metropolitan Opera w Nowym Jorku.

Krucyfiks do zaprzysięgania rajców miejskich

Prezentowany krucyfiks służył do zaprzysięgania nowych członków Rady Miejskiej Krakowa od 1679 roku aż do wybuchu II wojny światowej. Krzyż srebrny z pełnoplastyczną figurą Chrystusa osadzony na prostopadłościennym, profilowanym postumencie ozdobionym owalnymi plakietami z herbem Krakowa (SIGILLUM CIVITATIS CRACOVIAE METROPOLIS REGNI POLONIAE) oraz z herbem rodziny Segnitzów. Ofiarowany do ratusza krakowskiego w 1679 roku przez kupca Stanisława Michała Segnitza (1641—1708).

Lada cechu chirurgów

Lada cechu to skrzynia, w której przechowywano dokumenty dotyczące cechu, insygnia władzy starszych, księgi cechowe. Lada cechu chirurgów jest prostopadłościenną drewnianą skrzynią z przykrywą. Jej zewnętrzne ścianki zdobią płyciny, dekorowane motywami rombów wypełnionymi...

Pierścień burmistrzów krakowskich

Wewnątrz złotej obręczy pierścienia wygrawerowano datę jej wykonania: 1532 rok. Ośmiokątne szafirowe oczko pierścienia ozdobione jest herbem Krakowa wykonanym we wklęsłym reliefie. Pierścień był symbolem władzy burmistrza, służył też jako pieczęć miejska. Oczko musiało być wykonane z materiału twardego, odpornego na ścieranie się. W 1590 roku odnotowano wydatek rady miejskiej na zakup szafiru w celu wymiany oczka w pierścieniu burmistrza.

Szopka krakowska autorstwa Mariana Dłużniewskiego

Szopka krakowska mała, oświetlona, nie mechaniczna, wielowieżowa. Centralnie na tle ołtarza widoczna św. Rodzina. Z prawej figurka krakowiaka z szopką, z lewej figurka górala z gwiazdą. Wyżej, we wnęce (rodzaj bocznego ołtarza) figurka Chrystusa (jak ze współczesnego obrazu), z prawej figurka...

Tarcza na Torę

Tarcza (tas) jest jednym z elementów rytualnego „ubioru” synagogalnego zwoju Tory (klej kodesz). Prostokątna, zamknięta łukiem trójlistnym, z postaciami Mojżesza (z lewej) i Aarona (z prawej) i tablicami Dekalogu pośrodku, z wyrytymi na nich po hebrajsku pierwszymi słowami przykazań.

Waza z motywem tanecznego kręgu

Waza o płaskim dnie i brzuścu stopniowo rozszerzającym się ku górze. Dookoła naczynia pełnoplastyczny ornament dekoracyjny przedstawiający krąg tańczących postaci trzymających się za ręce, tworzący równocześnie uchwyty naczynia. Powierzchnia wazy pokryta polewą koloru seledynowego.

Zegar wieżyczkowy

Najstarszym zegarem w kolekcji MHK jest zegar stołowy wieżyczkowy. Nazwa tego typu zegarów pochodzi od ich formy, która powtarza w miniaturze kształty wieży kościelnej. Prostopadłościenna, mosiężna obudowa mechanizmu zegara grawerowana i złocona, wsparta jest na cokoliku. Ścianki obudowy ujęte są kolumienkami, a w ściance frontowej umieszczone są dwie tarcze zegarowe: godzinowa i kwadransowa. Całość zwieńczona jest galeryjką i ażurowym hełmem ze sterczynami, pod którym znajdują się dzwonki bicia godzin i kwadransów oraz figurka lwa, a całość przykrywa kopułka zwieńczona figurką lisa.

Zwój Księgi Estery w oprawce

Megilla jest to pergaminowy zwój z rękopisem hebrajskiego tekstu Księgi Estery, który przechowywany jest w ozdobnym futerale. Służył do jej indywidualnego czytania w domu i w synagodze w czasie wczesnowiosennego święta Purim.

Lada na przybory pisarza Rady Miejskiej

Lada Rady Miejskiej to skrzynka, która służyła rajcom do przechowywania pierścienia burmistrzów (pieczęci) i przyborów do pisania (zachowały się do dziś obsadka na stalówkę, kałamarz i piaseczniczka), a może także cennych dokumentów i kosztowności należących do miasta. Słowo „lada” pochodzi od niem. laden — pakować, ładować.

Zegar stołowy w obudowie w kształcie figury huzara węgierskiego

Prezentowany zegar charakteryzuje się nietypową obudową drewnianą, rzeźbioną i polichromowaną, w kształcie figury huzara węgierskiego. Mechanizm zegarowy z okrągłą tarczą zegarową, wykonany w Bochni, został wprawiony w korpus postaci...

Orzeł legionowy — zwieńczenie Kolumny Legionów

16 sierpnia 1915 roku przypadała pierwsza rocznica utworzenia Naczelnego Komitetu Narodowego, który sprawował polityczno-organizacyjną opiekę na Legionami Polskimi. Tego dnia na Rynku Głównym w Krakowie, przed kościołem Mariackim, odsłonięto Kolumnę Legionów. Był to wysoki drewniany słup, do którego każdy obywatel mógł wbić gwóźdź, za co musiał uiścić odpowiednią kwotę, którą przekazywano na fundusz pomocy dla rodzin rannych i poległych legionistów.

Świecznik chanukowy synagogalny

Świecznik pochodzi najprawdopodobniej z synagogi Wysokiej w Krakowie. W czasie II wojny światowej został zrabowany przez Niemców i przeniesiony do piwiarni, która znajdowała się w tym okresie na wzgórzu wawelskim. Po 1945 roku przechowywany w Państwowych Zbiorach na Wawelu, skąd w 1980 roku przekazany został do zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.

Lambrekin

Wydłużony prostokąt z bordowego aksamitu złożony z trzech zszytych prostokątów: największego w środku, pokrytego haftem, oraz dwóch mniejszych doszytych po bokach, niehaftowanych. Dekoracja w srebrnym i złotawym odcieniu wypełnia powierzchnię środkowego prostokąta: korona flankowana...

Fotografia „Tadeusz Pankiewicz w towarzystwie czterech osób w pokoju dyżurnym”

W centrum na ciemnym skórzanym fotelu siedzi dr Roman Glassner; z lewej na oparciu fotela — Helena Krywaniuk, opierająca się o stojącą za nią Aurelię Danek. Z prawej na oparciu przysiadł dr Leon Steinberg. W głębi za fotelem stoi Tadeusz Pankiewicz. W getcie nie wolno było mieszkać żadnemu „aryjczykowi”, Pankiewicz jako jedyny miał prawo stałego w nim przebywania i mieszkał w pokoju dyżurnym przy aptece. Wspólnie ze swymi pracownicami: Ireną Droździkowską, Aurelią Danek-Czortową i Heleną Krywaniuk nieśli pomoc uwięzionym w getcie mieszkańcom.

Fotografia „Snopy zboża na tle kombinatu” Henryka Hermanowicza

Fotografia wykonana przez Henryka Hermanowicza (1912-1992) stanowi znakomity przykład ówczesnej propagandy, w którym co inteligentniejsi mogli dostrzec krytykę władz decydujących o stawianiu obiektów przemysłowych na doskonałej ziemi ornej. Jest to także swoisty dokument zmian w naszym podejściu do środowiska naturalnego.

Medal „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” dla Tadeusza Pankiewicza

Oryginał medalu nadanego Tadeuszowi Pankiewiczowi (21.11.1908—5.1.1993) przez izraelski Instytut Pamięci Narodowej Yad Vashem 15 września 1983 roku znajduje się w sanktuarium w Częstochowie, złożony tam w ofierze po śmierci Pankiewicza przez wdowę po nim. Niniejszy medal jest drugim egzemplarzem (duplikatem).

Lufa spiżowa armaty wiwatowej z kartuszem herbowym hrabiego Henryka Brühla

Pięknie zachowana lufa działka wiwatowego z herbem Brühlów należy do grupy działek zdobionych, które obok niewątpliwych walorów funkcjonalnych, reprezentują również wysoki poziom artystyczny, stając się niejako dziełami sztuki. Odlana została ze spiżu, w kształcie lekko konicznym (stożkowatym), z wyraźnymi podziałami gładkimi pierścieniami na część wylotową, czopową i denną. Pokryta jest dekoracją o charakterze funkcyjnym, podporządkowaną tektonicznemu kanonowi, złożoną z czterech pierścieni zdobionych akantem oraz kartusza z herbem Brühlów.

Balsaminka wieżyczkowa z Wiednia

Pojemnik na wonne korzenie (np. goździki, cynamon, wanilia, mirt), których zapach wdychany jest rytualnie w trakcie ceremonii zwanej Hawdalą (z hebr. „rozróżnienie”) odbywającej się w żydowskich domach na zakończenie szabatu.

Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: