Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa przedstawia dziedzictwo przeszłości Krakowa, koncentrując się na ukazaniu wszystkich aspektów jego złożonej i długiej historii. Powstałe w 1899 roku z inicjatywy radnych Krakowa, prezentuje dzieje miasta od jego prapoczątków, poprzez średniowieczne lokacje, czasy staropolskie, okres zaborów i autonomii, II wojny światowej, po PRL, a także działalność społeczną, zawodową i artystyczną oraz życie codzienne jego mieszkańców.
Trzy oddziały Muzeum: Ulica Pomorska, Apteka pod Orłem i Fabryka Emalia Oskara Schindlera tworzą Trasę Pamięci, na którą składają się trzy wystawy — trzy dopełniające się narracje: Krakowianie wobec terroru 193919451956 (w Ulicy Pomorskiej), Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim (w Aptece pod Orłem) i Kraków  czas okupacji 19391945 (w dawnym budynku administracyjnym Fabryki Emalia Oskara Schindlera).

Eksponaty Muzeum są prezentowane w czternastu oddziałach tematycznych:
Pałac Krzysztofory (Rynek Główny 35) — historia miasta, wystawy czasowe
Rynek Podziemny — multimedialne widowisko archeologiczne Śladem europejskiej tożsamości Krakowa
Średniowieczne budownictwo miejskie — Wieża Ratuszowa, fortyfikacje miasta z bramą Floriańską i trzema przyległymi do niej basztami oraz Barbakanem
Kamienica Hipolitów (Plac Mariacki 3) — wnętrza mieszczańskie XVII–XIX w.
Stara Synagoga (ul. Szeroka 24) — najcenniejsze zabytki muzealnej kolekcji judaików
Fabryka Emalia Oskara Schindlera — ekspozycja Kraków  czas okupacji 19391945
Ulica Pomorska — wystawa Krakowianie wobec terroru 193919451956
Apteka pod Orłem — wystawa Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim poświęcona zagładzie Żydów i funkcjonowaniu getta krakowskiego
Oddział „Celestat (ul. Lubicz 16) — historia jednego z najstarszych bractw kurkowych w Europie
Dzieje Nowej Huty (os. Słoneczne 16) — historia i zabytki dzielnicy
Dom Zwierzyniecki (ul. Królowej Jadwigi 41) — siedziba Zwierzynieckiego Salonu Artystycznego
Dom pod Krzyżem (ul. Szpitalna 21) — Oddział Teatralny im. Stanisława Wyspiańskiego

Opracowanie: Julia Czapla, Joanna Kotarba,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Fotografia: Wojciech Szczekan, arch. MIK (2015),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

www.mhk.pl

Rynek Główny 35,
31-011 Kraków


tel. 12 619 23 00
tel. 12 619 23 02
faks 12 422 32 64
strona muzeum

Godziny otwarcia

Pałac Krzysztofory — wystawa stała
wtorek  — niedziela
10.00 — 17.30

Ceny biletów

Pałac Krzysztofory — wystawa stała normalny 12 zł ulgowy 8 zł rodzinny 24 zł grupowy normalny 8 zł grupowy ulgowy 6 zł wtorek — wstęp wolny

Mównica sądowa z więzienia św. Michała w Krakowie

Oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa „Ulica Pomorska” zajmuje się historią powojenną Polski do roku 1956. Okres ten to czas walki sił komunistycznych z byłymi żołnierzami Armii Krajowej, pracownikami cywilnymi Polskiego Państwa Podziemnego oraz Zrzeszeniem WiN...

Szopka krakowska autorstwa Macieja Moszewa

Autorem prezentowanej szopki jest Maciej Moszew, który w Konkursie Szopek Krakowskich bierze udział nieprzerwanie od 1961 roku. Pan Maciej, krakowianin z urodzenia i zamiłowania, szopkami zajmuje się od 6. roku życia. Z wykształcenia jest architektem, co znajduje odzwierciedlenie w jego pracach, ale prawdziwą pasją, którą szczęśliwie można nazwać w przypadku Macieja Moszewa również zawodem, jest konstrukcja szopek.

Rzeźba „Popiersie Józefa Szujskiego” Józefa Hakowskiego

Mały, zaledwie 40-centymetrowy posążek przedstawia jednego z najwybitniejszych krakowskich historyków i publicystów XIX stulecia, profesora krakowskiej Alma Mater, Józefa Szujskiego. Popiersie z brązu wyobraża mężczyznę w średnim wieku o wyrazistym spojrzeniu, wysokim czole, zaczesanych do tyłu włosach oraz krótko przystrzyżonej bródce z wąsami.

Makieta dekoracji do aktu I „Legendy II” Stanisława Wyspiańskiego

Makieta ta jest jednym z najcenniejszych obiektów w zbiorach MHK związanych z działalnością scenograficzną Stanisława Wyspiańskiego. Jako doświadczony praktyk teatralny, inscenizator swoich dramatów, Wyspiański wykonywał szkice scenograficzne...

Flandryjska ciężka kusza wałowa

Flandryjska ciężka kusza wałowa z naciągiem za pomocą tzw. windy angielskiej. Kusza reprezentuje typ zachodnioeuropejskiej ciężkiej kuszy piechoty, używanej przy oblężeniach lub obronie miast. Stanowi późną odmianę, w której zastosowano ulepszenia konstrukcyjne — wprowadzono ruchomy celownik, zmodyfikowano dźwignię spustową. Według XVI–wiecznych kronik wiadomo, iż skuteczność tego typu kuszy była duża. Dobry kusznik raził nieopancerzonego przeciwnika na odległość 650 kroków, z szybkością jednego strzału na minutę.

Lufa spiżowa armaty wiwatowej z kartuszem herbowym hrabiego Henryka Brühla

Pięknie zachowana lufa działka wiwatowego z herbem Brühlów należy do grupy działek zdobionych, które obok niewątpliwych walorów funkcjonalnych, reprezentują również wysoki poziom artystyczny, stając się niejako dziełami sztuki. Odlana została ze spiżu, w kształcie lekko konicznym (stożkowatym), z wyraźnymi podziałami gładkimi pierścieniami na część wylotową, czopową i denną. Pokryta jest dekoracją o charakterze funkcyjnym, podporządkowaną tektonicznemu kanonowi, złożoną z czterech pierścieni zdobionych akantem oraz kartusza z herbem Brühlów.

Hełm typu salada (łebka jazdy)

Typ hełmu zamkniętego. Jeszcze do połowy XX wieku uważany był za XIX–wieczną kopię. Powleczony grubą warstwą czarnej farby, mającej chronić przed korozją, skwapliwie skrywał swoją tajemnicę. Reprezentuje późnogotycką formę hełmu, wykształconą ze średniowiecznej łebki, szeroko rozpowszechnioną u schyłku XV i na początku XVI wieku. Występował w licznych odmianach i wariantach, służąc zarówno rycerstwu, jak i żołnierzom należącym do innych warstw społecznych.

Puchar srebrny projektu Jana Matejki

W zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa znajduje się ciekawy XIX-wieczny kielich o nieznanej historii. Według tradycji był on związany z postacią Jana Matejki. Srebrny puchar z przykrywką wykonany w stylu historyzującym, swoją formą i dekoracją przypomina gotyckie kielichy.

Wilkom krakowskiego cechu mieczników

Wilkom to puchar, często cynowy, lub szklanica, który służył wznoszeniu uroczystych toastów przez członków cechu. Okazją mogło być na przykład przywitanie przybywającego z innego miasta do cechu rzemieślnika (stąd nazwa wilkom od niem. wilkommen − witać) czy wyzwoliny czeladnika (oficjalne przyjęcie w poczet mistrzów). Wspólne świętowanie uroczystości religijnych również kończyło się zazwyczaj wspólną ucztą członków cechu w gospodzie cechowej.

Berełko burmistrzów krakowskich

Berełko pochodzi z krakowskiego ratusza. Jako insygnium burmistrza stanowiło własność magistratu. Forma berełka symbolizuje władzę, nawiązuje do bereł królewskich, czy też uniwersyteckich (rektorskich). Wykonano je ze srebra, niektóre elementy pozłocono. Dolna część rękojeści ma przekrój sześcioboczny, górna — okrągły, przedzielone są wypukłymi pierścieniami. Głowica berełka zwieńczona jest krążkiem i wykończona ażurowym fryzem lilijek.

Laska wójtowska gminy Łobzów

Laska wójtowska została przekazana do Muzeum Historycznego Miasta Krakowa przez władze Krakowa w 1951 roku. Drewniana laska zakończona rzeźbioną gałką w kształcie głowy mężczyzny. Mężczyzna z krótką bródką ma na głowie turban ozdobiony kwiatem. Ta dekoracyjna laska była insygnium władzy wójtowskiej...

Laska wójtowska gminy Zwierzyniec

Prezentowana laska stanowiła insygnium władzy wójtowskiej. Powstała w 1810 roku, o czym wiemy dzięki wyrytej na jej gałce dacie. Wokół niej umieszczono też napis: „Państwo Zwierzyniec + Wieś Zwierzyniec”.

Pistolet z zamkiem kołowym

Za twórcę zamka kołowego uznaje się dziś Leonarda da Vinci. Wynalazek ten umożliwił spopularyzowanie w XVI wieku krótkiej broni palnej, czyli pistoletu. Prezentowany eksponat należy niewątpliwie do piękniejszych okazów broni palnej w muzealnej kolekcji i reprezentuje broń luksusową o dużych walorach artystycznych, świadczącą o wysokim poziomie warsztatowym szyftarza wykonującego osadę.

Srebrny kur Krakowskiego Bractwa Kurkowego

Srebrny kur Krakowskiego Bractwa Kurkowego to jeden z najcenniejszych zabytków Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Wybitne dzieło złotnicze renesansowego Krakowa. Niestety nie znamy ani artysty, ani pracowni złotniczej, która rzeźbę ptaka wykonała. Nieliczne z bractw kurkowych mogą się poszczycić...

Rysunek sceny ze sztuki „Wielopole, Wielopole” autorstwa Tadeusza Kantora

Bezcenny rysunek prezentuje projekt sceny: „Właściwa obsługa wynalazku Pana Daguerre’a: po wojskowemu” z I aktu sztuki Wielopole, Wielopole w reżyserii Tadeusza Kantora. Kompozycja została wykonana tuszem i kredką oraz umieszczona w czarnym tekturowym passe-partout. Kontur postaci kobiety fotografa zaznaczono czarnym tuszem. Kobieta jest pochłonięta czynnością fotografowania/strzelania.

Drzeworyt „Widok Krakowa od północy”

Jest to najstarsze przedstawienie Krakowa i miast Kazimierza i Kleparza. Widok wykonany na potrzeby monumentalnego, jak na owe czasy, wydawnictwa o charakterze atlasu historyczno-geograficznego Liber cronicarum Hartmanna Schedla. Widokowi towarzyszy obszerny opis miasta w tekście księgi. Publikacja, z której pochodzi, zawiera blisko dwa tysiące ilustracji, w tym widoków miast, w wielu przypadkach całkowicie fantastycznych. Widok Krakowa opracowany indywidualnie, wyróżnia się rozmiarami, odbity jest z dwóch klocków drzeworytniczych na połączonych stronach.

Miedzioryt „Panorama Krakowa od północnego zachodu” Georga Houfnagela

Panorama zamieszczona w VI tomie publikacji Georga Brauna i Franza Hogenberga Civitates Orbis Terrarum (Kolonia 1617, tabl. 43). Nie sygnowany. Napisy w polu widoku: na wstęgach umieszczonych na tle nieba ponad odpowiednimi miastami i przedmieściami „LOBZOVIA”, „PROMNIK”, „CLEPARDIA”, „CRACOVIA METROPOLIS REGNI POLONIAE”, „STRADOMIA”, „CASIMIRIA”, bez wstęgi „Opidum Iudeorum”. W górnym prawym narożniku legenda podająca rodzaj i nazwy 10 budowli oznaczonych cyframi przy budowlach. W kartuszach umieszczonych ponad odpowiednimi partiami widoku herby: Kleparza, Krakowa, Wąż Sforzów, Orzeł polski, Pogoń, Kazimierza.

Obraz „Widok Bramy Mikołajskiej” Teodora Baltazara Stachowicza

Widok części ulicy Mikołajskiej zamkniętej Bramą Mikołajską. Na lewo widoczne są charakterystyczne okratowania okien i wystające na ulicę rynny, na prawo fragmentaryczny widok kościoła Matki Boskiej Śnieżnej na Gródku. Brama nakryta dachem namiotowym z załamaniem, z otworem w przyziemiu zamkniętym...

Obraz „Widok Ratusza od północy” Teodora Baltazara Stachowicza

Widok przedstawia gmach ratusza na Rynku Głównym w Krakowie, według stanu przed jego zburzeniem w 1820 roku. Na pierwszym planie widać renesansową część kompleksu z charakterystyczną attyką, po lewej — górne partie wieży ratuszowej...

Fotografia „Demonstracja Federacji Młodzieży Walczącej pod pomnikiem Lenina” Stanisława Gawlińskiego

W czasach stanu wojennego Nowa Huta była największym bastionem działającego wówczas w podziemiu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Odbywały się tutaj ogromne manifestacje, często przeradzające się w dramatyczne starcia z władzą. Z czasem jednak działalność niszczonego represjami podziemia zaczęła się wyczerpywać i ostatecznie ograniczyła się do wydawania podziemnych gazetek oraz do samopomocy. Sytuacja zmieniła się dopiero pod koniec lat 80. XX wieku, gdy do głosu doszła nowa generacja działaczy. Jej trzon stanowili młodzi robotnicy, studenci oraz uczniowie należący najczęściej do takich organizacji, jak: Konfederacja Polski Niepodległej, Solidarność Walcząca, Ruch Wolność i Pokój czy Federacja Młodzieży Walczącej.

Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: