Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa przedstawia dziedzictwo przeszłości Krakowa, koncentrując się na ukazaniu wszystkich aspektów jego złożonej i długiej historii. Powstałe w 1899 roku z inicjatywy radnych Krakowa, prezentuje dzieje miasta od jego prapoczątków, poprzez średniowieczne lokacje, czasy staropolskie, okres zaborów i autonomii, II wojny światowej, po PRL, a także działalność społeczną, zawodową i artystyczną oraz życie codzienne jego mieszkańców.
Trzy oddziały Muzeum: Ulica Pomorska, Apteka pod Orłem i Fabryka Emalia Oskara Schindlera tworzą Trasę Pamięci, na którą składają się trzy wystawy — trzy dopełniające się narracje: Krakowianie wobec terroru 193919451956 (w Ulicy Pomorskiej), Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim (w Aptece pod Orłem) i Kraków  czas okupacji 19391945 (w dawnym budynku administracyjnym Fabryki Emalia Oskara Schindlera).

Eksponaty Muzeum są prezentowane w czternastu oddziałach tematycznych:
Pałac Krzysztofory (Rynek Główny 35) — historia miasta, wystawy czasowe
Rynek Podziemny — multimedialne widowisko archeologiczne Śladem europejskiej tożsamości Krakowa
Średniowieczne budownictwo miejskie — Wieża Ratuszowa, fortyfikacje miasta z bramą Floriańską i trzema przyległymi do niej basztami oraz Barbakanem
Kamienica Hipolitów (Plac Mariacki 3) — wnętrza mieszczańskie XVII–XIX w.
Stara Synagoga (ul. Szeroka 24) — najcenniejsze zabytki muzealnej kolekcji judaików
Fabryka Emalia Oskara Schindlera — ekspozycja Kraków  czas okupacji 19391945
Ulica Pomorska — wystawa Krakowianie wobec terroru 193919451956
Apteka pod Orłem — wystawa Apteka Tadeusza Pankiewicza w getcie krakowskim poświęcona zagładzie Żydów i funkcjonowaniu getta krakowskiego
Oddział „Celestat (ul. Lubicz 16) — historia jednego z najstarszych bractw kurkowych w Europie
Dzieje Nowej Huty (os. Słoneczne 16) — historia i zabytki dzielnicy
Dom Zwierzyniecki (ul. Królowej Jadwigi 41) — siedziba Zwierzynieckiego Salonu Artystycznego
Dom pod Krzyżem (ul. Szpitalna 21) — Oddział Teatralny im. Stanisława Wyspiańskiego

Opracowanie: Julia Czapla, Joanna Kotarba,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Fotografia: Wojciech Szczekan, arch. MIK (2015),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

www.mhk.pl

Rynek Główny 35,
31-011 Kraków


tel. 12 619 23 00
tel. 12 619 23 02
faks 12 422 32 64
strona muzeum

Godziny otwarcia

Pałac Krzysztofory — wystawa stała
wtorek  — niedziela
10.00 — 17.30

Ceny biletów

Pałac Krzysztofory — wystawa stała normalny 12 zł ulgowy 8 zł rodzinny 24 zł grupowy normalny 8 zł grupowy ulgowy 6 zł wtorek — wstęp wolny

Balsaminka wieżyczkowa z Wiednia

Pojemnik na wonne korzenie (np. goździki, cynamon, wanilia, mirt), których zapach wdychany jest rytualnie w trakcie ceremonii zwanej Hawdalą (z hebr. „rozróżnienie”) odbywającej się w żydowskich domach na zakończenie szabatu.

Berełko burmistrzów krakowskich

Berełko pochodzi z krakowskiego ratusza. Jako insygnium burmistrza stanowiło własność magistratu. Forma berełka symbolizuje władzę, nawiązuje do bereł królewskich, czy też uniwersyteckich (rektorskich). Wykonano je ze srebra, niektóre elementy pozłocono. Dolna część rękojeści ma przekrój sześcioboczny, górna — okrągły, przedzielone są wypukłymi pierścieniami. Głowica berełka zwieńczona jest krążkiem i wykończona ażurowym fryzem lilijek.

Buzdygan cechu murarzy, kamieniarzy i cieśli

Buzdygany cechowe były oznaką władzy starszych cechu. Nie bez powodu były naśladownictwem buzdyganów wojskowych noszonych przez ówczesnych oficerów. Buzdygan składał się z trzonu i głowicy złożonej z promieniście ułożonych wypustek, zwanych piórami. Prezentowany zabytek należał do krakowskiego...

Flandryjska ciężka kusza wałowa

Flandryjska ciężka kusza wałowa z naciągiem za pomocą tzw. windy angielskiej. Kusza reprezentuje typ zachodnioeuropejskiej ciężkiej kuszy piechoty, używanej przy oblężeniach lub obronie miast. Stanowi późną odmianę, w której zastosowano ulepszenia konstrukcyjne — wprowadzono ruchomy celownik, zmodyfikowano dźwignię spustową. Według XVI–wiecznych kronik wiadomo, iż skuteczność tego typu kuszy była duża. Dobry kusznik raził nieopancerzonego przeciwnika na odległość 650 kroków, z szybkością jednego strzału na minutę.

Fotografia „Demonstracja Federacji Młodzieży Walczącej pod pomnikiem Lenina” Stanisława Gawlińskiego

W czasach stanu wojennego Nowa Huta była największym bastionem działającego wówczas w podziemiu Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Odbywały się tutaj ogromne manifestacje, często przeradzające się w dramatyczne starcia z władzą. Z czasem jednak działalność niszczonego represjami podziemia zaczęła się wyczerpywać i ostatecznie ograniczyła się do wydawania podziemnych gazetek oraz do samopomocy. Sytuacja zmieniła się dopiero pod koniec lat 80. XX wieku, gdy do głosu doszła nowa generacja działaczy. Jej trzon stanowili młodzi robotnicy, studenci oraz uczniowie należący najczęściej do takich organizacji, jak: Konfederacja Polski Niepodległej, Solidarność Walcząca, Ruch Wolność i Pokój czy Federacja Młodzieży Walczącej.

Fotografia „Kościół w Mistrzejowicach” Stanisława Gawlińskiego

Nowa Huta miała wyjątkowe szczęście do całej rzeszy znakomitych fotografików. Niektórzy towarzyszyli jej nieomal od pierwszego dnia powstania. Innych przyciągał „romantyzm budów” bądź dostawali tu po prostu mieszkanie. Kolejni przyjeżdżali wykonać zlecenie redakcji...

Fotografia „Snopy zboża na tle kombinatu” Henryka Hermanowicza

Fotografia wykonana przez Henryka Hermanowicza (1912-1992) stanowi znakomity przykład ówczesnej propagandy, w którym co inteligentniejsi mogli dostrzec krytykę władz decydujących o stawianiu obiektów przemysłowych na doskonałej ziemi ornej. Jest to także swoisty dokument zmian w naszym podejściu do środowiska naturalnego.

Fotografia „Tadeusz Pankiewicz w towarzystwie czterech osób w pokoju dyżurnym”

W centrum na ciemnym skórzanym fotelu siedzi dr Roman Glassner; z lewej na oparciu fotela — Helena Krywaniuk, opierająca się o stojącą za nią Aurelię Danek. Z prawej na oparciu przysiadł dr Leon Steinberg. W głębi za fotelem stoi Tadeusz Pankiewicz. W getcie nie wolno było mieszkać żadnemu „aryjczykowi”, Pankiewicz jako jedyny miał prawo stałego w nim przebywania i mieszkał w pokoju dyżurnym przy aptece. Wspólnie ze swymi pracownicami: Ireną Droździkowską, Aurelią Danek-Czortową i Heleną Krywaniuk nieśli pomoc uwięzionym w getcie mieszkańcom.

Fotografia „Teatr Ludowy” Henryka Hermanowicza

Czarno-biała fotografia przedstawia budynek Teatru Ludowego w Krakowie-Nowej Hucie od strony wejścia głównego od ul. Władimira Majakowskiego (obecnie ul. Obrońców Krzyża).

Fragmenty pomnika Adama Mickiewicza zburzonego przez Niemców

Dwa niepozorne fragmenty brązowej rzeźby: fragment dłoni i ramienia, są elementami jednego z najważniejszych XIX-wiecznych pomników w Krakowie — monumentu upamiętniającego postać narodowego wieszcza Adama Mickiewicza. Pomnik, wzniesiony w 1898 roku przez rzeźbiarza Teodora Rygiera, w 1940 roku jako symbol polskości został zniszczony przez niemieckiego okupanta.

Fragmenty pomnika Grunwaldzkiego zburzonego przez Niemców

Pomnik Grunwaldzki odsłonięto w Krakowie 15 lipca 1910 roku, w 500. rocznicę sławnej bitwy z krzyżakami. Monument był fundacją Ignacego Jana Paderewskiego. W czasie II wojny światowej został przez Niemców zburzony już w listopadzie 1939 roku.

Kopia obrazu „Shylock i Jessica” Maurycego Gottlieba wykonana przez Marcina Gottlieba

Prezentowany obraz jest kopią obrazu Maurycego Gottlieba (1856—1879), wykonaną 8 lat po śmierci artysty przez jego młodszego brata, Marcina Gottlieba (1867—1936). Oryginał powstał w Monachium w 1876 roku jako praca szkolna, namalowana pod kierunkiem prof. Carla Piloty’ego, który podsunął artyście temat.

Korona na Torę

Korona na Torę, określana jako keter to ozdoba wieńcząca przechowywany w pozycji pionowej zwój Tory, należy do elementów klej kodesz, czyli sprzętów i ozdób zwoju.

Kostium aktorki Jadwigi Mrozowskiej do roli Lady Makbet

Jadwiga Mrozowska zamówiła ten kostium z myślą o swojej roli w Makbecie Williama Shakespeare’a podczas jej gościnnych występów w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Aktorka wystąpiła w tym dramacie 4 stycznia 1913 roku. Premiera przedstawienia odbyła się dwa lata wcześniej, 30 grudnia 1911 roku, a spektakl wyreżyserował Maksymilian Węgrzyn. Kostium do roli Lady Makbet został zaprojektowany i wykonany specjalnie dla Mrozowskiej przez znanego mediolańskiego rysownika i projektanta teatralnego Luigiego Sapellego, pseudonim Caramba. Niezmiernie interesujące jest, że Luigi Sapelli Caramba był także założycielem i właścicielem słynnej firmy Art House Caramba, szyjącej kostiumy dla najważniejszych teatrów, takich jak La Scala w Mediolanie, La Fenice w Wenecji, Teatro Regio w Turynie czy Metropolitan Opera w Nowym Jorku.

Krucyfiks do zaprzysięgania rajców miejskich

Prezentowany krucyfiks służył do zaprzysięgania nowych członków Rady Miejskiej Krakowa od 1679 roku aż do wybuchu II wojny światowej. Krzyż srebrny z pełnoplastyczną figurą Chrystusa osadzony na prostopadłościennym, profilowanym postumencie ozdobionym owalnymi plakietami z herbem Krakowa (SIGILLUM CIVITATIS CRACOVIAE METROPOLIS REGNI POLONIAE) oraz z herbem rodziny Segnitzów. Ofiarowany do ratusza krakowskiego w 1679 roku przez kupca Stanisława Michała Segnitza (1641—1708).

Lada cechu chirurgów

Lada cechu to skrzynia, w której przechowywano dokumenty dotyczące cechu, insygnia władzy starszych, księgi cechowe. Lada cechu chirurgów jest prostopadłościenną drewnianą skrzynią z przykrywą. Jej zewnętrzne ścianki zdobią płyciny, dekorowane motywami rombów wypełnionymi...

Lada cechu czerwonych garbarzy, białoskórników i rękawiczników

Drewniana prostopadłościenna lada z płaskim wiekiem należała do cechu skupiającego rzemieślników zajmujących się obróbką skóry zwierzęcej i produkcją wyrobów skórzanych. Czerwoni garbarze swą nazwę zyskali dzięki używaniu do garbowania kory dębowej...

Lalka z szopki kabaretu „Zielony Balonik” przedstawiająca Jacka Malczewskiego, autorstwa Juliusza Pugeta

Zabawna kukiełka przedstawiająca Jacka Malczewskiego w karykaturalnej postaci pod imieniem Jacka Symbolewskiego trafiła do zbiorów Muzeum Historycznego Miasta Krakowa drogą zakupu w roku 1962. Jest cenną pamiątką związaną z młodopolskim kabaretem „Zielony Balonik” działającym w latach 1905—1912 w Krakowie przy ul. Floriańskiej w Cukierni Lwowskiej Jana Apolinarego Michalika zwanej „Jamą Michalika”. Lalka pochodzi ze słynnej szopki z 1911 roku, wystawionej w wyremontowanej cukierni Michalika, który powierzył dekorację jej wnętrza Karolowi Fryczowi.

Lambrekin

Wydłużony prostokąt z bordowego aksamitu złożony z trzech zszytych prostokątów: największego w środku, pokrytego haftem, oraz dwóch mniejszych doszytych po bokach, niehaftowanych. Dekoracja w srebrnym i złotawym odcieniu wypełnia powierzchnię środkowego prostokąta: korona flankowana...

Lampka chanukowa

Chanukija, czyli lampka oliwna służąca do palenia symbolicznych świateł na pamiątkę odnowienia kultu w Świątyni w Jerozolimie po zwycięskim powstaniu Machabeuszy w 165 roku p.n.e.

Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: