Wizyta w krakowskim Muzeum Archeologicznym to niepowtarzalna okazja, by cofnąć się w czasie do świata prehistorycznej Małopolski. W ramach muzealnej opowieści o najdawniejszych dziejach dzisiejszego województwa małopolskiego przedstawiono warunki przyrodnicze, w jakich żyli nasi przodkowie, omówiono sposoby zdobywania pożywienia od najdawniejszych czasów aż po wieki średnie, pokazano, jak wyglądali dawni mieszkańcy Małopolski: w co się ubierali, jak mieszkali, zdobili stroje, a także jakiego używali uzbrojenia.
W Muzeum, obok zbiorów polskich, prezentowane są także eksponaty z innych stron świata: Egiptu, Azji Mniejszej i Peru. Wystawa Bogowie starożytnego Egiptu przedstawia zabytki jednego z największych ośrodków kulturowych starożytności, wśród których do najcenniejszych należą cztery sarkofagi pochodzące z el-Gamhud, bogata kolekcja biżuterii oraz figurek wyobrażających egipskie bóstwa. W zbiorach Muzeum znajduje się także wyposażenie grobu „księżniczki scytyjskiej” (z III wieku p.n.e.) w postaci naczyń, złotych elementów stroju zmarłej, a także biżuterii.

Opracowanie: Olga Kasztelewicz, Joanna Kotarba,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Fotografia: Marek Antoniusz Święch, arch. MIK (2012),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

www.ma.krakow.pl

 

ul. Senacka 3,
31-002 Kraków


tel. 12 422 71 00
tel. 12 422 75 60
faks 12 422 77 61
strona muzeum

Godziny otwarcia

styczeń  — czerwiec
poniedziałek
9.00 — 15.00
wtorek
9.00 — 18.00
środa
9.00 — 15.00
czwartek
9.00 — 18.00
piątek
9.00 — 15.00
sobota
nieczynne
niedziela
11.00 — 16.00
lipiec  — sierpień
poniedziałek  — piątek
10.00 — 17.00
sobota
nieczynne
niedziela
10.00 — 15.00
wrzesień  — grudzień
poniedziałek
9.00 — 15.00
wtorek
9.00 — 18.00
środa
9.00 — 15.00
czwartek
9.00 — 18.00
piątek
9.00 — 15.00
sobota
nieczynne
niedziela
11.00 — 16.00

Ceny biletów

Gmach główny — wystawy czasowe i stałe karnet normalny 12 zł karnet ulgowy 7 zł Gmach główny — wystawy stałe normalny 10 zł ulgowy 6 zł Gmach główny — wystawy czasowe normalny 8 zł ulgowy 5 zł Gmach główny — wystawy w podziemiach normalny 4 zł ulgowy 3 zł ogród 2 zł
niedziela — wstęp wolny

Rzeźba mężczyzny i kobiety

Rzeźba pochodzi z wykopalisk prowadzonych przez Hermana Junkra w 1913 roku we wschodnim sektorze Wielkiego Cmentarzyska Zachodniego, na zachód od piramidy Cheopsa. Rzeźba przedstawia postacie w określonym kanonie: mężczyznę w postaci kroczącej i kobietę w pozycji stojącej ze złożonymi stopami...

Relief mitraicki

Prezentowany obiekt pochodzi z Carnuntum, rzymskiego obozu legionowego i miasta położonego nad Dunajem między Wiedniem a Bratysławą. Płaskorzeźba wykonana w głębokim reliefie przedstawia scenę zabijania byka przez Mitrę. Bóstwo, ubrane w rzymską tunikę i czapkę frygijską, przytrzymuje zwierzę...

Portret fajumski

Portret został zakupiony w Kairze przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej. Twarz mężczyzny ma owalny kształt, duże, migdałowate oczy z zaznaczonymi źrenicami, rzęsami i krzaczastymi brwiami. Nosi długie wąsy i czarną brodę okalającą całą twarz...

Pelike czerwonofigurowa

Gliniane naczynie czerwonofigurowe pochodzące z Kerczu — greckiej kolonii nad Morzem Czarnym. Zostało wykonane w tak zwanym stylu kerczeńskim i jest datowane na IV wiek p.n.e. Ornament z jajownika zdobi brzeg naczynia i obramowuje przedstawienie figuralne. Na jednej stronie widoczny jest Arimaspos...

Naczynie „terra sigillata”

Naczynie terra sigillata w formie misy na stopce pochodzi z odkrytego przypadkowo w 1967 roku grobu ciałopalnego w Lisowie (pow. Opatów). Jest to naczynie importowane z prowincji Cesarstwa Rzymskiego. Forma naczynia jest charakterystyczna dla warsztatu garncarskiego w Rheinzabern...

Mumia zbożowa z woskową maską Ozyrysa

Obiekt został zakupiony u Mohareba Zaaki w Kairze przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej. Mumia ma pozłacaną woskową maskę. Sarkofag z głową Horusa i prążkowaną peruką na piersi ma zawieszony naszyjnik złożony z kapliczki, z ibisem wewnątrz...

Maska kartonażowa

Rozdział 151. Księgi Umarłych wymienia maskę grobową jako niezbędny element służący ochronie głowy zmarłego. Maski gipsowe, zdjęte z twarzy zmarłego, pojawiły się pod koniec Starego Państwa, zaś od Pierwszego Okresu Przejściowego zaczęto wyrabiać kartonaże pokrywające całe ciało. W okresie ptolemejskim kartonaże produkowane były ze starych zwojów papirusowych lub z lnu.

Kapitel koryncki

Obiekt pochodzi ze zbiorów gromadzonych przez tzw. Muzeum Polowe nr 2, założone przez żołnierzy polskich walczących podczas II wojny światowej na froncie w Egipcie. Twórcą i spiritus movens tego unikalnego przedsięwzięcia był Jarosław Sagan. Głowica, stosunkowo płytko rzeźbiona, jest uproszczoną formą kapitelu korynckiego. Mógł być wzorowany na klasycznych rozbudowanych przykładach z bizantyjskiej architektury. Ma budowę dwustrefową, dolny rząd wykonany w płytkim reliefie przedstawia stylizowany akant. Liście wyższego rejestru, głębiej wyrzeźbione w marmurze, rozprzestrzeniają się w kierunku czterech krawędzi pod prostokątnym abakusem.

Inskrypcja grecka z Cyrenajki

W starożytnej Grecji osoba pokrzywdzona przez kogoś, kogo nie była w stanie doprowadzić przed sąd (np. obywatela innego miasta), mogła za zgodą swojej polis dochodzić odszkodowania, zajmując majątek sprawcy, który wpadł jej w ręce lub nawet majątek dowolnego innego (niewinnego!) obywatela tej samej miejscowości, z której pochodził przestępca. Ten sposób postępowania nazywano syla. Szczególne miejsca, w których nawet osoby zagrożone syla mogły czuć się bezpiecznie, zwano zaś asylia, od którego to określenia pochodzi dzisiejszy termin „azyl”.

Srebrny kubek z Ryżanówki

Kubek wchodził w skład darów grobowych „księżniczki” z Ryżanówki. Spoczywał on w brązowej situli, co przyczyniło się zapewne do tego, że zachował się w doskonałym stanie. Całe naczynie wykute jest z jednego kawałka metalu. Ornament stanowią pionowe prążki kute, przy dnie skupiające się wokół...

Figurki uszebti

Doskonałe pod względem artystycznym i starannie wykonane figurki uszebti zostały zakupione w Muzeum Egipskim w Kairze przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej i przekazane do Muzeum Archeologicznego. Znaleziono je w 1929 roku w grobie osoby, która − jak wynika z inskrypcji na sarkofagu − nosiła tytuł „strażnika pieczęci królewskiej”. Grób wchodził w obręb świątynny faraona Userkafa. Z inwentarza grobowego zachowały się trzy alabastrowe naczynia kanopskie oraz 336 figurek uszebti, które weszły w skład rozmaitych kolekcji na świecie.

Fragmenty bandaża mumijnego

Fragment tkaniny stanowił część bandaży spowijających mumię po balsamowaniu. Na zachowanej części bandaży ukazany jest symboliczny fronton świątyni w postaci gzymsu, wsparty na papirusowej kolumnie (druga znajdowała się prawdopodobnie z niezachowanej strony przedstawienia). Wewnątrz „budowli” widoczne są dwa rzędy postaci w kształcie mumii. Górny rejestr przedstawia 15 bóstw, dolny – 19. Wszystkie zwrócone są w lewo, a ich głowy wieńczy pióro Maat – symbol sprawiedliwości. W dłoniach trzymają noże, którymi symbolicznie przecinają sprawiedliwość. Prawą stronę bandaża zajmuje inskrypcja hieratyczna (rodzaj pisma hieroglificznego), złożona z ośmiu linii tekstu.

Fragment tkaniny koptyjskiej („orbiculusa”)

Tkanina wykonana techniką gobelinową oraz tzw. latajacej igły. Detal ten pochodzi z tuniki koptyjskiej.

Fragment tkaniny koptyjskiej

Fragment tkaniny koptyjskiej został zakupiony w Muzeum Egipskim w Kairze przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej i przekazany później do Muzeum Archeologicznego. Jest to fragment lnianej tkaniny z dwoma naszytymi pionowo pasami...

Fragment całunu

Całun został zakupiony w Muzeum Egipskim w Kairze przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej i przekazany do Muzeum Archeologicznego. Prawa część całunu przedstawia zmarłego jako Ozyrysa. Głowę w peruce zdobi korona ze strusich piór z dyskiem...

Figurka siedzącego ibisa (mała)

Kult zwierząt odgrywał w starożytnym Egipcie ogromną rolę. W wybranych gatunkach „mieszkał” bowiem duch poszczególnych bóstw. Największe znaczenie miał kult byka Apisa w Memfis, którego początki sięgają I dynastii, a schyłek nastąpił dopiero w IV wieku n.e. W okresie późnym i ptolemejsko-rzymskim zaczęto na masową skalę produkować mumie zwierząt, które służyły jako wotywne ofiary składane przez pobożnych pielgrzymów bóstwom.

Sarkofag kartonażowy z el-Hibeh

Prezentowany sarkofag pochodzi prawdopodobnie z el-Hibeh. Na taką proweniencję wskazuje kształt sarkofagu, sposób dekoracji i charakter znaków hieroglificznych. Z kolei błędy w zapisie i sama forma hieroglifów dowodzą pochodzenia z późnego okresu ptolemejskiego lub wczesnego rzymskiego.

Figurka siedzącego ibisa (duża)

Ibis był ucieleśnieniem boga Thota, patrona skrybów, który według legendy wynalazł pismo hieroglificzne. Uważano go również za boga magii i uzdrowiciela. Głównym miejscem kultu Thota było Hermopolis (dziś Tuna el-Gebel). Stąd też pochodzi prezentowana figurka. Głowę, dziób, szyję i nogi ptaka wykonano z brązu. Tułów natomiast jest drewniany, a w jego wnętrzu znajdują sie zwłoki ibisa zawinięte w płótno.

Celtycki pacior szklany

Szklany pacior jest odkryciem przypadkowym pochodzącym z badań powierzchniowych prowadzonych w 1997 roku w miejscowości Dziewięcioły (pow. Miechów, woj. małopolskie). Wykonany jest z żółtego, nieprzeźroczystego szkła, w które wtopiono cztery ósemkowate motywy z...

Grób „książęcy” z Jakuszowic koło Kazimierzy Wielkiej

Znalezisko jest datowane na pierwszą połowę V wieku p.n.e. (przed 434 r.). Jest jednym z najbardziej interesujących śladów świadczących o kontaktach ludności zamieszkującej tereny południowej Polski z państwem huńskim w pierwszej połowie V wieku. Grób został odkryty przypadkowo w 1911 roku podczas wybierania...