Wizyta w krakowskim Muzeum Archeologicznym to niepowtarzalna okazja, by cofnąć się w czasie do świata prehistorycznej Małopolski. W ramach muzealnej opowieści o najdawniejszych dziejach dzisiejszego województwa małopolskiego przedstawiono warunki przyrodnicze, w jakich żyli nasi przodkowie, omówiono sposoby zdobywania pożywienia od najdawniejszych czasów aż po wieki średnie, pokazano, jak wyglądali dawni mieszkańcy Małopolski: w co się ubierali, jak mieszkali, zdobili stroje, a także jakiego używali uzbrojenia.
W Muzeum, obok zbiorów polskich, prezentowane są także eksponaty z innych stron świata: Egiptu, Azji Mniejszej i Peru. Wystawa Bogowie starożytnego Egiptu przedstawia zabytki jednego z największych ośrodków kulturowych starożytności, wśród których do najcenniejszych należą cztery sarkofagi pochodzące z el-Gamhud, bogata kolekcja biżuterii oraz figurek wyobrażających egipskie bóstwa. W zbiorach Muzeum znajduje się także wyposażenie grobu „księżniczki scytyjskiej” (z III wieku p.n.e.) w postaci naczyń, złotych elementów stroju zmarłej, a także biżuterii.

Opracowanie: Olga Kasztelewicz, Joanna Kotarba,
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Fotografia: Marek Antoniusz Święch, arch. MIK (2012),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

www.ma.krakow.pl

 

ul. Senacka 3,
31-002 Kraków


tel. 12 422 71 00
tel. 12 422 75 60
faks 12 422 77 61
strona muzeum

Godziny otwarcia

styczeń  — czerwiec
poniedziałek
9.00 — 15.00
wtorek
9.00 — 18.00
środa
9.00 — 15.00
czwartek
9.00 — 18.00
piątek
9.00 — 15.00
sobota
nieczynne
niedziela
11.00 — 16.00
lipiec  — sierpień
poniedziałek  — piątek
10.00 — 17.00
sobota
nieczynne
niedziela
10.00 — 15.00
wrzesień  — grudzień
poniedziałek
9.00 — 15.00
wtorek
9.00 — 18.00
środa
9.00 — 15.00
czwartek
9.00 — 18.00
piątek
9.00 — 15.00
sobota
nieczynne
niedziela
11.00 — 16.00

Ceny biletów

Gmach główny — wystawy czasowe i stałe karnet normalny 12 zł karnet ulgowy 7 zł Gmach główny — wystawy stałe normalny 10 zł ulgowy 6 zł Gmach główny — wystawy czasowe normalny 8 zł ulgowy 5 zł Gmach główny — wystawy w podziemiach normalny 4 zł ulgowy 3 zł ogród 2 zł
niedziela — wstęp wolny

Strój kobiecy z Sudanu

Pochodzący z Sudanu islamski strój kobiecy przypuszczalnie jest datowany na XIX wiek. Wykonany z czerwonego jedwabiu, haftowany złotymi i srebrnymi nićmi, wykończenia z koronkowej tasiemki. Długość szaty wynosi 109 cm, a największa szerokość 109 cm. Głównymi elementami haftu są stylizowane motywy roślinne...

Naczynie kuliste z leżącą postacią na wylewie

Obiekt pochodzi z kolekcji peruwiańskiej Władysława Klugera z 1876 roku. Jest to owalne naczynie, którego górna część (wylew) została uformowana na kształt antropomorficzny. Ceramika, z której wykonano przedmiot, naturalnie miała kolor czerwony, została jednak pokryta białą farbą. Postać leży na brzuchu, jej korpus opiera się na naczyniu, nogi zwisają z tyłu, ręce opierają się o brzusiec, głowa natomiast stanowi część szyjki.

Figurka siedzącego ibisa (mała)

Kult zwierząt odgrywał w starożytnym Egipcie ogromną rolę. W wybranych gatunkach „mieszkał” bowiem duch poszczególnych bóstw. Największe znaczenie miał kult byka Apisa w Memfis, którego początki sięgają I dynastii, a schyłek nastąpił dopiero w IV wieku n.e. W okresie późnym i ptolemejsko-rzymskim zaczęto na masową skalę produkować mumie zwierząt, które służyły jako wotywne ofiary składane przez pobożnych pielgrzymów bóstwom.

Czapeczka dziecięca z Peru

Czapeczka jest częścią kolekcji Władysława Klugera z 1876 roku. Została wykonana w technice szydełkowej z wełny i bawełny. Charakterystycznym jej elementem jest zwieńczenie w kształcie ptaszka. Pochodzi z Peru, z nekropoli Ancon.

Naczynie z popiersiem antropomorficznym na wylewie

Eksponat pochodzi z kolekcji Władysława Klugera z 1876 roku. Jest to dwuczęściowe naczynie połączone strzemiennym imadłem. Dekorację na obu brzuścach stanowią guzki i reliefowe, stylizowane przedstawienie pantery. Jeden wylew zakończony stylizowanym popiersiem antropomorficznym...

Naczynie zoomorficzne (kultura Chancay)

Obiekt pochodzi z kolekcji peruwiańskiej Władysława Klugera z 1876 roku. Pusta w środku, zoomorficzna figurka, najprawdopodobniej przedstawia lamę. Wykonana została z ceramiki, a następnie pokryta jasną angobą i białą farbą, co najlepiej widoczne jest na pysku zwierzęcia.

Rzeźba mężczyzny i kobiety

Rzeźba pochodzi z wykopalisk prowadzonych przez Hermana Junkra w 1913 roku we wschodnim sektorze Wielkiego Cmentarzyska Zachodniego, na zachód od piramidy Cheopsa. Rzeźba przedstawia postacie w określonym kanonie: mężczyznę w postaci kroczącej i kobietę w pozycji stojącej ze złożonymi stopami...

Kapitel koryncki

Obiekt pochodzi ze zbiorów gromadzonych przez tzw. Muzeum Polowe nr 2, założone przez żołnierzy polskich walczących podczas II wojny światowej na froncie w Egipcie. Twórcą i spiritus movens tego unikalnego przedsięwzięcia był Jarosław Sagan. Głowica, stosunkowo płytko rzeźbiona, jest uproszczoną formą kapitelu korynckiego. Mógł być wzorowany na klasycznych rozbudowanych przykładach z bizantyjskiej architektury. Ma budowę dwustrefową, dolny rząd wykonany w płytkim reliefie przedstawia stylizowany akant. Liście wyższego rejestru, głębiej wyrzeźbione w marmurze, rozprzestrzeniają się w kierunku czterech krawędzi pod prostokątnym abakusem.

Miecz z Małego Rynku w Krakowie

Żelazny miecz z Małego Rynku w Krakowie został odkryty podczas remontu nawierzchni placu w 2007 roku. Jest to do tej pory jedyny miecz pochodzący z badań archeologicznych na terenie Krakowa.

Grób „książęcy” z Jakuszowic koło Kazimierzy Wielkiej

Znalezisko jest datowane na pierwszą połowę V wieku p.n.e. (przed 434 r.). Jest jednym z najbardziej interesujących śladów świadczących o kontaktach ludności zamieszkującej tereny południowej Polski z państwem huńskim w pierwszej połowie V wieku. Grób został odkryty przypadkowo w 1911 roku podczas wybierania...

Naczynie z plastycznym przedstawieniem symplegmy

Na skrzyni imitującej łoże umieszczone są postacie kobiety i mężczyzny w scenie erotycznej. Obie postacie są nagie, mają włosy długie do ramion oraz wyraźnie zaznaczone oczy, nos i rozchylone usta. Ucho w kształcie strzemienia łączy plecy mężczyzny z boczną płaszczyzną łoża, które jest pokryte...

Naczynie w kształcie głowy wojownika

Naczynie pochodzi z kolekcji Władysława Klugera z 1876 roku. Ma kształt głowy wojownika z opaską. Po bokach umieszczono duże odstające uszy z kolczykami. Oczy wojownika są migdałowate, z lekko opadającymi powiekami. Twarz ma zgeometryzowany kształt...

Figurki uszebti

Doskonałe pod względem artystycznym i starannie wykonane figurki uszebti zostały zakupione w Muzeum Egipskim w Kairze przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej i przekazane do Muzeum Archeologicznego. Znaleziono je w 1929 roku w grobie osoby, która − jak wynika z inskrypcji na sarkofagu − nosiła tytuł „strażnika pieczęci królewskiej”. Grób wchodził w obręb świątynny faraona Userkafa. Z inwentarza grobowego zachowały się trzy alabastrowe naczynia kanopskie oraz 336 figurek uszebti, które weszły w skład rozmaitych kolekcji na świecie.

Stela nagrobna z Ginari Tafah

Rzeźba została zakupiona w Kairze u jednego z antykwariuszy przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej. Stela pochodzi z chrześcijańskiego stanowiska w Dolnej Nubii (obecnie Egipt) w Ginari Tafah. Płytę wieńczy ryta imitacja konchy...

Skarb żelaznych grzywien siekieropodobnych z ul. Kanoniczej 13 w Krakowie

Skarb odkryty w trakcie badań ratowniczych w piwnicach oficyny tylniej przy ul. Kanoniczej 13 w Krakowie w 1979 roku. Depozyt zalegał pod jądrem wczesnośredniowiecznego wału Okołu. Został ukryty w jamie o wymiarach 108 x 210 cm i głębokości około 100 cm o ścianach częściowo obudowanych drewnem...

Stela syna Chajremona oraz Izydory z Kom Abu Billou

Stela została zakupiona w Kairze u Eliego Alberta i Josepha Abermayora przez żołnierzy Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich podczas II wojny światowej. Scena wyobraża zmarłego leżącego na kline (gr. łoże) i stojącą naprzeciw niego orantkę. Mężczyzna na łożu ubrany jest w chiton (gr. szata bez rękawów, spinana na ramionach) z krótkimi rękawami i himation (gr. prostokątna wełniana tkanina noszona w Grecji jako szata wierzchnia) zrolowany w pasie, owinięty wokół lewej dłoni. W prawej wyciągniętej ręce trzyma kantharos (gr. naczynie na wino). Stojąca przed nim kobieta, ukazana en face, odziana w ten sam sposób, co mężczyzna, unosi ręce ku górze w geście modlitewnym. Pod sceną umieszczona jest inskrypcja. Imię zmarłego zachowało się tylko częściowo; brzmiało być może Sosas. Czytelne pozostało imię jego ojca — Chajremon, a także imię matki zmarłego — Izydora, niezwykle popularne w Egipcie w okresie rzymskim.

Stela mężczyzny z Kom Abu Billou z 2. połowy II wieku

Na zachowanej dolnej połowie reliefu widoczny jest zmarły (od pasa w dół) leżący w pozycji bankietowej na kline (łożu) przykrytej materacem, wsparty na dwóch poduszkach. Ubrany jest w greckie szaty wierzchnie: chiton i himation. Dobrze zachował się dolny fragment steli, na którym widoczne są wyraźnie elementy biesiady grobowej: dwa snopy zboża i umieszczona pomiędzy nimi amfora oraz okrągły stolik na trzech nogach połączonych poprzeczką. Pod przedstawieniem pozostawiono dwie linijki na inskrypcję.

Srebrny kubek z Ryżanówki

Kubek wchodził w skład darów grobowych „księżniczki” z Ryżanówki. Spoczywał on w brązowej situli, co przyczyniło się zapewne do tego, że zachował się w doskonałym stanie. Całe naczynie wykute jest z jednego kawałka metalu. Ornament stanowią pionowe prążki kute, przy dnie skupiające się wokół...

Pelike czerwonofigurowa

Gliniane naczynie czerwonofigurowe pochodzące z Kerczu — greckiej kolonii nad Morzem Czarnym. Zostało wykonane w tak zwanym stylu kerczeńskim i jest datowane na IV wiek p.n.e. Ornament z jajownika zdobi brzeg naczynia i obramowuje przedstawienie figuralne. Na jednej stronie widoczny jest Arimaspos...

Mumia sokoła

Mumia została starannie zawinięta w nasączone żywicą bandaże, których krzyżujące się paski tworzą geometryczny wzór. Górną część uformowano na kształt głowy zwierzęcia z zaznaczonym dziobem i oczami. Badania RTG wykazały, że pod bandażem znajduje się niezabalsamowany szkielet sokoła. Paleontolodzy odkryli tam również, niestrawione przez ptaka w chwili śmierci, szczątki żaby i jaszczurki.