„Zapach luksusu”. Zbiory rodziny Sosenków – kolekcja naczyń na perfumy ilustrująca historię zapachu

Kolekcja zabytkowych flakonów perfumowych „Zapach luksusu” stanowi jeden z działów tematycznych Zbiorów Rodziny Sosenków. Zbiory Sosenków to zespół prywatnych kolekcji, w których skład wchodzą eksponaty o unikatowej wartości muzealnej i artystycznej. Obejmują one wiele dziedzin historii kultury materialnej człowieka. Zbiory te są udostępniane odbiorcom w formie wystaw, publikacji, wykładów, materiałów edukacyjnych i ikonograficznych.

Ideą stworzenia kolekcji „Zapach luksusu” było zaprezentowanie dziejów flakonu perfumowego jako dzieła sztuki, od prehistorii do czasów współczesnych. Autorką tej koncepcji jest Katarzyna Sosenko historyczka sztuki, antykwariuszka oraz kuratorka zbiorów Sosenków. Kolekcja ma unikalny charakter. Jest jedynym takim projektem w skali ogólnopolskiej. Wszechstronność eksponatów oraz ciągle wzbogacana narracja pozwalają na interpretowanie eksponatów na różnych płaszczyznach: artystycznej, historycznej, kulturowej oraz obyczajowej.

Kolekcja obejmuje wszystkie okresy historyczne zilustrowane wybranymi przykładami dawnych naczyń i flakonów na zapachy w następujących stylach i chronologii: starożytna Grecja, starożytny Rzym, średniowiecze, renesans, barok, klasycyzm, biedermeier, secesja, art deco, polskie wzornictwo okresu PRL-u. Jedną z funkcji kolekcji jest prezentacja historii rzemiosła artystycznego. Do produkcji flakonów perfumowych wykorzystywano drogocenne materiały, m. in. metale i kamienie szlachetne, emalię, kryształ górski, szylkret, kość słoniową czy perły. Naczynia zdobiono kunsztownymi technikami rzemiosła artystycznego, takimi jak: grawerowanie, cyzelowanie, złocenie, inkrustacja, intarsja. Flakony perfumowe są także źródłem wiedzy na temat dawnego wzornictwa. Forma naczyń oraz indywidualna ornamentyka pozwalają określić ówczesne preferencje estetyczne.

W kolekcji znajduje się wiele flakonów projektowanych przez wybitnych artystów, a także opakowania komercyjne prezentujące rozwój grafiki użytkowej i sztuki reklamy. Na szczególną uwagę zasługują projekty Renégo Lalique’a – artysty zatrudnionego przez Francois Coty’ego, Elsy Schiaparelli – artystki i projektantki mody, która stworzyła wiele wzorów inspirowanych surrealizmem czy Lou Doufmana – twórcy projektu flakonu na najsłynniejsze perfumy na świecie: Chanel Nr 5, których forma od czasu powstania w 1921 roku do dziś nie uległa zmianie. Doskonałym przykładem jest Firma Roger & Gallet, która otrzymała Grand Prix na Wystawie Światowej w Paryżu w 1900 roku za luksusowy futerał z czerwonego, satynowego jedwabiu.

Koncept projektu, eksponaty oraz walory ikonograficzne, zostały docenione w ramach prestiżowego projektu podczas wystawy „Zapach – niewidzialny kod” w Centrum Nauki Kopernik organizowanego przez Instytut Francuski i Instytut Goethego w Polsce. Wybrane eksponaty z kolekcji, na co dzień niedostępnej dla szerokiej publiczności, prezentowane są na portalu WMM.

 

Opracowanie: Katarzyna Sosenko (Fundacja Zbiorów Rodziny Sosenków), Redakcja WMM

Autorem zdjęcia jest Wojciech Sosenko

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

 

ul. Królewska 16
30–045 Kraków


tel. + 48 535 184 440

Godziny otwarcia

styczeń  — grudzień
poniedziałek  — piątek
10.00 — 19.00
sobota
10.00 — 16.00

Ceny biletów

Obiekty

Flakon w koszyczku z brązu złoconego z napisem „SYLVIDIA”

Flakon perfumowy ma formę sześciennej karafki z grubą szyjką i korkiem szlifowanym fasetowo w kształt ośmiokąta. Koszyczek na flakon wykonano z brązu złoconego.

Puder marki L.T. Piver

Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standardowy; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-fareast-language:EN-US;} Okrągłe puzderko przeznaczone na puder wykonano z tektury. Cała powierzchnia puzderka zdobiona jest bogato różnorodnymi ornamentami, w kolorze imitującym złoto, na czerwonym tle.

Tabakierka z miniaturą namalowaną przez Jana Matejkę

Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standardowy; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-fareast-language:EN-US;} Mosiężna tabakierka ma formę okrągłego puzderka. Na wieczku tabakierki znajduje się tondo z miniaturą portretu dziewczynki namalowaną gwaszem na blasze przez Jana Matejkę. Dziewczynka ujęta en trois quarts ubrana jest w niebieską suknię z dekoltem i koronkowym wykończeniem...

Futerał i flakon marki Roger&Gallet

Kryształowy flakon ma formę karafki o kształcie zbliżonym do prostopadłościanu, z szyjką o szerokiej kryzie, oraz ze szklanym korkiem. Korek w kształcie gałki kryształowej jest szlifowany we wzór fasetowy. Obręcz ze złoconej masy z karminową wstęgą ozdobiono złoconym ornamentem.

Kasetka z zestawem dwóch flakoników na perfumy

Kasetka jest zamykana na klucz i wykonana z ciemnego drewna,. Na wieku znajduje się intarsjowany jasnym drewnem napis w czcionce frakturowej: „Odeurs”, obramowany intarsjowaną cienką ramką.

Modernistyczny flakon o kubicznej bryle

Flakon perfumowy wykonany jest z czarnego szkła hialitowego. Korpus naczynia ma kształt kubistyczny, szlifowany fasetowo w formę brylantu.

Naczynie na mieszanki suszonych kwiatów potpourri

Porcelanowy wazon w formie urny, z otworami w pokrywce był przeznaczony do przechowywania potpourris, czyli wonnych mieszanek z suszonych ziół i kwiatów. Brzusiec naczynia o przekroju okrągłym, wydłużony, zwężający się ku dołowi i przechodzący w okrągłą stopę na kwadratowej podstawie.

Podłużny flakon w stylu biedermeierowskim

Flakon perfumowy ma formę smukłej fiolki, wykonanej z ręcznie formowanego szkła. Korpus naczynia został oszlifowany z czterech stron w cztery bardzo wąskie fasety. Płaszczyzny faset są malowane ręcznie w uproszczone ornamenty kwiatowe z uproszczoną wicią akantową.

Flakon na perfumy w oryginalnym skórzanym futerale

Flakon perfumowy, w formie karafki, wykonany jest z przezroczystego szkła. Korek flakonu także szklany, w formie gałki ręcznie formowany.

Flakonik na perfumy ze szkła kryształowego

Kryształowy flakon umieszczono w srebrnej oprawie. Szklany korpus z wysoką szyjką szlifowany jest we wzór fasetowy na całej powierzchni. Srebrną stopę naczynia uformowano ręcznie, rozszerzając ją u dołu.

Rzeźbione flakoniki

Oba flakony perfumowe wykonano z kości bydlęcej (słoniowej?) i ozdobiono bardzo precyzyjnie rzeźbionymi scenami. Ciemniejszy flakon w kształcie buteleczki o spłaszczonych bokach po obydwu stronach przedstawia postać z wachlarzem w chińskim ogrodzie. W tle widoczna jest pagoda, ogrodowy płotek, drzewo oraz krzew z kwiatami na pierwszym planie. Na jednym przedstawieniu postać z wachlarzem pochyla się nad kwiatami, a na drugim spoczywa pod drzewem, podziwiając ogrodową roślinność.

Flakon na perfumy w formie bukłaczka

Porcelanowy flakon perfumowy ma formę bukłaczka o przekroju wieloboku. Korpus naczynia jest prosty, bez zwężeń, zwieńczony wylewem o rozszerzającej się ku góry kryzie, z zatkniętym w niej porcelanowym korkiem.

Flakon na perfumy szlifowany warstwowo

Flakon perfumowy wykonano ze szkła barwionego powierzchniowo na kolor rubinowy i szlifowanego fasetowo. Brzusiec naczynia jest obszerny, taliowany, u góry – rozszerzany z zaokrągleniami. Szyja – szeroka, także szlifowana fasetowo, z kryzą.

Flakon marki Guerlain

Zestaw składa się z kryształowego flakonu perfumowego z korkiem, oraz kartonowego futerału. Flakon ma formę przysadzistej karafki o kształcie zbliżonym do prostopadłościanu, z odwróconymi ku dołowi wolutami przy szyjce. Korek jest szlifowany, w kształcie liścia, karcianego znaku pik. Na ściance flakonu, na tle czerwonego ornamentu z wici roślinnej, umieszczono okrągłą papierową etykietę z nazwą „MITSOJKO”.

Flakon marki Chanel projektu Lou Doufmana

Zestaw składa się ze szklanego flakonu i oryginalnego kartonowego pudełka na perfumy Chanel No 5. Flakon został wykonany ze szkła kryształowego, w formie spłaszczonej prostopadłościennej karafki, z kryształowym szlifowanym fasetowo korkiem.

Flakon z wodą kwiatową „KAMELIA”

Flakon perfumowy ma formę prostopadłościennej karafki z grubą szyjką i szklanym korkiem. Wykonano go ze szkła bezbarwnego. Korek szlifowany na kształt kwiatu. Wewnątrz flakonu znajduje się zasuszony kwiat. Na dole frontowej ścianki – trójkątna etykieta z napisem: „Millana / woda kwiatowa / MILANÓWEK”.

Flakon z herbem koligacyjnym

Normal 0 21 false false false PL X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:Standardowy; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:minor-bidi; mso-fareast-language:EN-US;} Szklany flakon perfumowy ma formę zbliżoną do stożka. Szeroki dół korpusu naczynia w prostej linii przechodzi ku zwężonej górnej części. Pod szyją flakonu znajduje się szeroki pas zagłębienia, szlifowany fasetowo.

Flakon ze szkła mlecznego na wodę kolońską

Wykonany ze szkła mlecznego flakon w formie walcowatej karafki z korkiem ozdobiony jest kompozycją kwiatową oraz malowaną tabliczką z napisem „COLOGNE”.

Porcelanowy flakon z pejzażem

Porcelanowy flakon perfumowy ma okrągły brzusiec kanelowany po bokach, szeroką stopę i wydłużoną szyję. Pozłacany korek porcelanowy ma kształt rozety. Na brzuścu widoczna jest miniatura pejzażowa z widokiem ruin i fragmentu brzegu morskiego.

Ostatnie komentarze:

Dodaj komentarz: