List of all exhibits. Click on one of them to go to the exhibit page. The topics allow exhibits to be selected by their concept categories. On the right, you can choose the settings of the list view.

The list below shows links between exhibits in a non-standard way. The points denote the exhibits and the connecting lines are connections between them, according to the selected categories.

Enter the end dates in the windows in order to set the period you are interested in on the timeline.

Views: 3103
(Votes: 2)
The average rating is 5.0 stars out of 5.
Print metrics
Print description

A reliquary in the form of a hand (forearm) placed on a polygonal base in a vertical position. The middle part of the reliquary is red (the sleeve of a robe) with visible relics put in a small rectangular panel obscured by a glass pane.

more

A reliquary in the form of a hand (forearm) placed on a polygonal base in a vertical position. The middle part of the reliquary is red (the sleeve of a robe) with visible relics put in a small rectangular panel obscured by a glass pane.

Elaborated by the Cardinal Karol Wojtyła Archdiocesan Museum in Kraków, © all rights reserved

less

Relikwiarz — oprawa świętości

Kult świętych sprawił, że relikwiarze w okresie średniowiecza były traktowane w sposób szczególny. Stanowiły oprawę dla przedmiotów kultu — szczątków świętych i męczenników lub przedmiotów, które otarły się o świętość, dlatego też przykładano dużą wagę do tego, by były wykonane ze szlachetnych kruszców i pięknie zdobione. Często inkrustowano je drogimi kamieniami.

more

Kult świętych sprawił, że relikwiarze w okresie średniowiecza były traktowane w sposób szczególny. Stanowiły oprawę dla przedmiotów kultu — szczątków świętych i męczenników lub przedmiotów, które otarły się o świętość, dlatego też przykładano dużą wagę do tego, by były wykonane ze szlachetnych kruszców i pięknie zdobione. Często inkrustowano je drogimi kamieniami.
Emaliowane zdobienia na relikwiarzu włocławskim opowiadają historię wniebowstąpienia Chrystusa. Niebiańskie błękity otaczające zbawiciela, biały nimb świętości apostołów, złocenia oprawy świętej historii — wszystkie te misternie inkrustowane detale miały stanowić godną oprawę prawdopodobnie dla relikwii pochodzących z Jerozolimy, być może ziemi lub kamyków z Góry Oliwnej. Sam temat wniebowstąpienia był niezwykle rzadko podejmowany na relikwiarzach, co świadczy o wyjątkowości obiektu.
Relikwiarz włocławski (tzw. kruszwicki) to dzieło jednego ze średniowiecznych rzemieślników, które powstało w 1. poł. XII wieku. Przy jego wykonaniu wykorzystano mocne kontrasty kolorystyczne ziarnistej emalii ciemnoniebieskiej, jasnobłękitnej, białej i zielonej. Ostateczny szlif nadano grawerowaniem i złoceniem.

W jaki sposób nakładano emalię? Przy użyciu jakiej techniki rzemieślnik mistrz sztuki zdobniczej w skupieniu, przy blasku świecy w średniowiecznym warsztacie osiągnął taki efekt?

Co łączy relikwiarz z Kruszwicą i Włocławkiem? Według jednej z mylnych hipotez naukowych z XIX wieku, pochodził on z katedry w Kruszwicy. W rzeczywistości do połowy XIX wieku cenny zabytek znajdował się w skarbcu katedralnym we Włocławku, dokąd trafił prawdopodobnie w okresie tworzenia diecezji kujawsko-pomorskiej w latach 1124—1140 dzięki Salomei von Berg (drugiej żony księcia Bolesława Krzywoustego). Rodzina Salomei utrzymywała biskie kontakty z klasztorem benedyktynów w Zwiefalten, m.in. dlatego, że wstąpili do niego jej ojciec, brat, siostra i córka. Z ośrodka klasztornego w Szwabi płynęły do Polski liczne dary (wśród nich prawdopodobnie cenny relikwiarz).
Jak z przestrzeni sacrum trafił do muzealnej kolekcji? Relikwiarz stał się własnością profesora Kazimierza Stronczyńskiego, a następnie znanego kolekcjonera Józefa Rusieckiego. Jego syn, Stanisław Ursyn-Rusiecki, uznał, że tak cenny zabytek powinien być zdeponowany w Muzeum Narodowym w Krakowie i to właśnie dzięki niemu obiekt już od ponad stu lat jest częścią muzealnej kolekcji.
Choć wiek w perspektywie historii takiego przedmiotu, to jedynie chwila, to dzięki decyzji kolekcjonera relikwiarz wkroczył w nową erę — trwa w muzealnej gablocie bezpieczny, podziwiany przez wszystkich, którzy odwiedzają Muzeum Narodowe w Krakowie.
Nic nie zastąpi obcowania z oryginałem. Dzięki Wirtualnym Muzeom Małopolski, oglądając z bliska misterne zdobienia, można jednak poczuć siłę oddziaływania tego szczególnego przedmiotu.

Czy wirtualne złocenia i ślady emalii lśnią równie mocno? Zachęcamy do skonfrontowania swoich wrażeń w wirtualnym i rzeczywistym muzeum.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Zobacz: relikwiarz włocławski tzw. kruszwicki

less

History of enshrining relics

The history of medieval reliquaries begins with the 62nd decree of the Fourth Council of the Lateran in 1215 where the issue of enshrining holy relics was raised. They were supposed to be enshrined and presented only in protective reliquaries. It was the reason why reliquaries took various forms throughout the centuries...

more

The history of medieval reliquaries begins with the 62nd decree of the Fourth Council of the Lateran in 1215 where the issue of enshrining holy relics was raised. They were supposed to be enshrined and presented only in protective reliquaries. It was the reason why reliquaries took various forms throughout the centuries.
A reliquary cross made of precious metal and with precious stones inlaid became most popular. Architectural forms resembling richly decorated miniature cases, small houses, or shrines were also common.
Reliquaries also started to take on a more anthropomorphic form in the shape of human body parts as well as herms. The origin of herms is very interesting as their history dates back to ancient times. A herm –from Greek ἕρμα – initially referred to representations of a bust or the head of Hermes which crowned a quadrangular column, narrowed at the bottom. In Greece until the 5th century B.C., there was also a representation of a phallus placed in a herm. Subsequent herms depicted also other gods and heroes. In the Roman Empire, sculptured or cast bronze heads and busts constituted a common item in the houses of the rich Patrician class as well as being carried in funeral processions. Busts were also placed along roads and at street corners.
In 14th century Cologne, the most popular medieval type of herm that was produced is known as Ursulabüste; it was made of wood in the form of a young woman's bust, with an open-work oculus which made it possible for the faithful to see relics. Its name derives from Saint Ursula who, according to one of the medieval legends, was a Breton princess slain together with the Eleven Thousand Virgins by the Huns in Cologne. It was the turning point during the siege of the city, which survived thanks to their sacrifice. The Saint and the rest of the virgin martyrs were buried in Cologne from where her cult started to spread. The relics of Ursula and her partners began to be sold or sent to different religious centres in Europe, which increased the demand for reliquary herms.
According to 14th-century tradition, herms were located on altars. They could constitute the completion of predella retabulum, as separate forms or groups consisting of several representations. Very often special altarpieces were made which also performed the role of a shelter for reliquaries. In time this solution was recognised as canonical for all reliquaries placed in altarpieces. Reliquaries connected to altars were supposed to remind one about saint martyrs and also gave weight to the creation of the human body in His image, after His likeness as well as the emphasised faith in the resurrection of the body and everlasting life.
At first, herm reliquaries contained skull relics but later constituted a framing for various fragments of saints' bodies. Nowadays, herms usually do not contain relics any more but are still part of the tradition of veneration of saints.

Elaborated by the editorial team of Małopolska's Virtual Museums,
Licencja Creative Commons

 This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Poland License.

See:
Reliquary with St. Stanislaus’s hand

Gothic reliquary herm

less

Reliquary with St. Stanislaus’s hand

Pictures

Audio

Relikwiarz ręki św. Stanisława odc. A Tells: Piotr Krasny
play
Relikwiarz ręki św. Stanisława odc. C Tells: Piotr Krasny
play
Relikwiarz ręki św. Stanisława odc. B Tells: Piotr Krasny
play
Relikwiarz ręki św. Stanisława [audiodeskrypcja] Tells: Fundacja na Rzecz Rozwoju Audiodeskrypcji KATARYNKA
play

Recent comments

Add comment: