List of all exhibits. Click on one of them to go to the exhibit page. The topics allow exhibits to be selected by their concept categories. On the right, you can choose the settings of the list view.

The list below shows links between exhibits in a non-standard way. The points denote the exhibits and the connecting lines are connections between them, according to the selected categories.

Enter the end dates in the windows in order to set the period you are interested in on the timeline.

Views: 1938
(Votes: 2)
The average rating is 5.0 stars out of 5.
Print metrics
Print description

A kimono is one of the first things that comes to mind when we think of Japan. We always see those traditional dresses exquisitely decorated with painted or embroidered designs. Each of them is decorated with the most beautiful and elegant patterns. However, there are also everyday kimonos with repeating, small patterns of flowers, birds, fans and other motifs. They are made using stencils such as the Ise-katagami, which the Japanese have been creating for centuries.

more

A kimono is one of the first things that comes to mind when we think of Japan. We always see those traditional dresses exquisitely decorated with painted or embroidered designs. Each of them is decorated with the most beautiful and elegant patterns. However, there are also everyday kimonos with repeating, small patterns of flowers, birds, fans and other motifs. They are made using stencils such as the Ise-katagami, which the Japanese have been creating for centuries.
The Ise-katagami stencils, cut out of katajigami paper infused with persimmon juice, have been created in the area around the modern city of Suzuki, in Mie prefecture, since the Muromachi period (1337–1573). They have been used to decorate fabrics, in particular those intended for traditional dresses, as well as to cover ceramics, leather, and even patterned sweets. At present, they are also used to create paintings and designs on screens and lanterns.
In 1952, Ise-katagami was recognised as part of the Intangible Cultural Properties of Japan, and because of this fact, Ise-katagami handicraft may be supported by the Japanese state and it can still be developed.
The presented Ise-katagami dyeing stencil with a motif of momiji maple leaves and branches was created by the master Ishimi Ōsugi, an artist who specialises in cutting out katagami, specially for the exhibition A Disappearing Tradition: Ise-katagami and Kimono", displayed in the Ethnographic Museum in Wrocław, the Manggha Museum, as well as the Embassy of Japan in Warsaw in 2006. Ōsugi received a photo of a stencil of the same motif which was part of Feliks Jasieński's collection, and, on the basis of the photo, he made a copy of this stencil. Then he rearranged the motif and created a new stencil of an almost square shape (whereas traditional stencils are of a rectangular shape). This stencil, at present a part of the collection of the Manggha Museum, was used to dye fabric for a new kimono which was also displayed during the exhibition mentioned above.
The pattern of momiji maple leaves and branches refers to autumn — the time when leaves of maple trees change their colour for red, thus adding colour and beauty to the countryside where they grow. While spring in Japan is the time to admire cherry trees in bloom, in November crowds are delighted by the sight of red maple leaves on trees near shrines in Nikkō, Kyoto, and in many other places.
The stencil was made using the tsukibori technique. Tsukibori (Japanese: cutting by pushing) is one of five techniques of cutting out patterns. The distinguishing feature of this method is the manner in which the craftsman cuts out the pattern with a small knife of a long blade and handle, by making cuts from the top downwards, away from himself. It enables him to make large and delicate patterns. Because of their pliability, stencils are often reinforced with itoire silk thread which keeps very thin strips of the cut out paper in the same plane.
Other cutting techniques:

  • hikibori (Jap. cutting by pulling) — this is a method similar to tsukibori, as cuts in this technique are made with a tool of the same type, but in this case, the knife is a bit bent and it is used without breaks in a motion towards the cutter. This is also the most popular method used by both professionals and amateurs.
  • dōgubori (Jap. cutting with tools) — in this method, two blades are used which have the form of readymade patterns e.g. of cherry flower petals, which are fixed to a wooden handle. A craftsman using this technique must be able to make such tools by himself. As he must create various patterns, he often has even a few hundred of such blades.
  • ichimaizuki  (Jap. puncturing with one blade) — this technique is similar to dōgubori, as it consists in making single cuts from the top downwards, but the cuts are made with the use of a chisel of one blade in the shape of a straight line, a semicircle, or a wave. At present, this method is rarely used due to the popularity of dōgubori.
  • kiribori (Jap. punching) — this is the oldest technique created using semicircular blades which are stuck into paper and turned in order to get the shape of a circle a fraction of a millimetre in diameter. Various shapes can be created from those small circles and they can be differentiated by the arrangement and size of holes. In the case of the smallest patterns, there are about one hundred holes on 1 centimetre square of fabric.

During the exhibition in Kraków, master Ōsugi conducted workshops within which all interested individuals had the opportunity to try cutting out designs with a katajigami stencil and to dye their fabrics.

Elaborated by Aleksandra Görlich (The Manggha Centre of Japanese Art and Technology), editorial team of Małopolska’s Virtual Museums, © all rights reserved

Bibliography:
Zanikająca tradycja – Ise-katagami i kimono, Anna Król (ed.), Kraków 2006.

less

Ornamentalne podteksty

Jedną z idei przyświecających nam w tworzeniu portalu „Wirtualne Muzea Małopolskiˮ jest zwracanie uwagi na detale eksponatów, często niedostrzegane misterne zdobienia, zaskakujące niekiedy w zbliżeniu faktury i kształty prezentowanych obiektów. Staramy się, aby wysoka technologia służyła wydobyciu tych szczegółów, zbliżeniu do nich. Pragniemy Was na chwilę za pomocą uzyskanego w ten sposób  "powiększenia" zatrzymać, może niekiedy zachwycić?
Czego chcą ornamenty? Czym są dla dzieła sztuki? Czy ornament może być sygnaturą? Te i wiele innch interesujacych pytań padło podczas LXIII Ogólnopolskiej Sesji Naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki zatytułowanej Ornament i dekoracja dzieła sztuki (20–22 listopada 2014 r., Kraków), w której mieliśmy przyjemność uczestniczyć, prezentując wybrane pod kątem tematyki konferencji eksponaty ze zbiorów WMM (zob. Relacja z konferencji).

more

Jedną z idei przyświecających nam w tworzeniu portalu „Wirtualne Muzea Małopolskiˮ jest zwracanie uwagi na detale eksponatów, często niedostrzegane misterne zdobienia, zaskakujące niekiedy w zbliżeniu faktury i kształty prezentowanych obiektów. Staramy się, aby wysoka technologia służyła wydobyciu tych szczegółów, zbliżeniu do nich. Pragniemy Was na chwilę za pomocą uzyskanego w ten sposób  "powiększenia" zatrzymać, może niekiedy zachwycić?
Czego chcą ornamenty? Czym są dla dzieła sztuki? Czy ornament może być sygnaturą? Te i wiele innch interesujacych pytań padło podczas LXIII Ogólnopolskiej Sesji Naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki zatytułowanej Ornament i dekoracja dzieła sztuki (20–22 listopada 2014 r., Kraków), w której mieliśmy przyjemność uczestniczyć, prezentując wybrane pod kątem tematyki konferencji eksponaty ze zbiorów WMM (zob. Relacja z konferencji). 

Wszystkie prezentowane obiekty, pozornie różnorodne, o innym przeznaczeniu, stanowiące efekt wytwórczości człowieka odmiennych kultur, różnych rodzajów rzemiosła i okresów artystycznych łączy jedno – właściwy im ornament.
Tendencja do dekoracji wynika z wewnętrznej potrzeby człowieka do estetyzacji otaczającej go przestrzeni i elementów organizujących ją. Charakterystyczne dla poszczególnych okresów historycznych motywy i ich zespoły, które tworzyły ornament, a więc określoną formę zdobniczą, pokrywały i porządkowały powierzchnię dzieł. Z ornamentem spotkamy się we wszystkich dziedzinach sztuk i rzemiosła. Stanowi nieodłączny komponent dzieła, przy czym nawet gdy nie występuje fizycznie, odzwierciedla świadome nie-użycie, czyli brak. Stosunek ornamentu do przedmiotu bywał różny, stanowił formę towarzyszącą, jego dekorację, mógł wyznaczać podziały płaszczyzn, z czasem zaś wyodrębnił się i przyjął pierwszorzędną rolę, traktowany autonomicznie, tworzył formy same w sobie będące dziełem. Natomiast jego relacja względem powierzchni wahała się od horror vacui do amor vacui, aż po kompletne z niego oczyszczenie. Formy ornamentalne miały swoją genezę w naturze, bądź traktowano ją jako wyjściowe źródło inspiracji, stąd rozróżnienie na ornament geometryczny, roślinny i zwierzęcy. Jego stopniowa transformacja dążyła do uzyskania abstrakcyjnego kształtu, który jednak intuicyjnie nadal zakorzeniony był w rzeczywistości, a raczej stanowił jej przetworzenie – zbiór znanych nam elementów połączonych w fantazyjne formy o zaskakującym stosunku względem siebie.
Wyodrębnienie jego charakteru, towarzyszących mu motywów i inspiracji, a w tym jego istoty, pozwala uzyskać wiele informacji o samym dziele. Można tego dokonać na wielu płaszczyznach. Nieprzypadkowe zestawienie zdawałoby się zupełnie odmiennych obiektów w jednej prezentacji, w każdym wypadku opatrzonych dekoracją ornamentalną, otwiera nowe pole do ich interpretacji i znajdowania łączących je korelacji.
Przez każdy z prezentowanych obiektów przeziera celowość dekoracji – czy mówimy o dziełach sztuki „wysokiej”, profesjonalnej, czy ludowej – widnieje w nich ewidentna potrzeba zastosowania świadomie, bądź często intuicyjnie, nieraz bardzo naiwnych form ornamentalnych, które wyznaczały podziały podkreślające kształt przedmiotu i wypełniły jego płaszczyznę (zob. Rożek na proch, Drewniana skrzynia malowana, Matka Boska Skępska).
Różnorodność form dekoracji i ornamentu, jakie pojawiały się na dziełach pochodzących z poszczególnych kręgów kulturowych, warunkowana była wieloma czynnikami. Niewątpliwie najistotniejszym była panująca wówczas moda, która precyzowała stosowany repertuar formalny, czy też dostęp do źródeł inspiracji. Jednak w większości kultur, zwłaszcza wschodnich, przejawiała się dominująca tendencja do inspiracji naturą, która stanowiła podstawę dla kształtowania ornamentyki w wielorakim wydaniu (zob. Waza emaliowana, Balsaminka wieżyczkowa, Skarbczyk, Szablon farbiarski). Szczególnie w przypadku kultur islamu czy judaizmu zakaz dotyczący sztuki przedstawieniowej rozwinął ornament, jako jedyną, akceptowalną formę sztuki, która wykorzystywała w pełni repertuar form roślinnych i geometrycznych.
Skrajnie różniące się od siebie przeznaczenie tych obiektów pozwala zauważyć, iż dekorujący je ornament nie jest zależny od ich funkcji. Ornament jest niepolityczny i nieideologiczny, stąd możliwe było użycie tego samego motywu na przedmiotach codziennego użytku, przedmiotach kultu etc. (zob. Krzesło z poręczami, Kufel z pokrywą, Kielich mszalny). Podobnie rzecz się miała z poszczególnymi dziedzinami rzemiosła, charakteryzującymi się odmiennymi technikami, gdzie bez względu na ich różnorodność i stopień trudności wykonania, pojawiały się te same formy ornamentalne. Zatem kwintesencją ornamentu jest operowanie wyłącznie formą. Jednak i ona właściwa była epoce, w której się wykrystalizowała. Przykładem tego może być rocaille, zawierający w swym kształcie, elementach i zachowaniu epitety dokładnie odpowiadające okresowi rokoka (zob. Wachlarz kobiecy). Nieco inne zastosowanie i problematykę miała natomiast dekoracja, która mogła obierać formy przedstawieniowe, a tym samym niosła konkretną informację, często odnosząc się do przeznaczenia dzieła, czy jego fundatora (zob. Róg Bractwa, Ornat).
Tego rodzaju ścieżek kontekstualnych łączących na różnych płaszczyznach te wszystkie przedmioty można tworzyć wiele. Mimo odmienności, znajdujemy pośród nich wiele współczynników korelacji.  Zachęcamy Was do szukania własnych linii powiązań między prezentowanymi obiektami i funkcją zastosowanych w nich ornamentyce i dekoracji, które pozwalają zobaczyć dzieło nie tyle z bliska, ale z innej perspektywy, formalnej i interpretacyjnej.

Opracowanie: Paulina Kluz (Redakcja WMM),
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

less

“Ise-katagami” dyeing stencil with a motif of “momiji” maple leaves and branches

Pictures

Links

INTERPRETATIONS

Game


Recent comments

Add comment: