List of all exhibits. Click on one of them to go to the exhibit page. The topics allow exhibits to be selected by their concept categories. On the right, you can choose the settings of the list view.

The list below shows links between exhibits in a non-standard way. The points denote the exhibits and the connecting lines are connections between them, according to the selected categories.

Enter the end dates in the windows in order to set the period you are interested in on the timeline.

Views: 1254
(Votes: 2)
The average rating is 5.0 stars out of 5.
Print metrics
Print description

Fajansowe naczynie apteczne z dwoma uchwytami w kształcie baranich główek. Na brzuścu umieszczona jest sygnatura wypalana czarną kursywą: Syrupus opiatus — ulepek, syrop makowcowy. Preparat otrzymywano poprzez rozpuszczenie wyciągu z makowca, czyli opium (Extractum Opii), w odpowiedniej ilości stężonego roztworu cukru.

more

Fajansowe naczynie apteczne z dwoma uchwytami w kształcie baranich główek. Na brzuścu umieszczona jest sygnatura wypalana czarną kursywą: Syrupus opiatus — ulepek, syrop makowcowy. Preparat otrzymywano poprzez rozpuszczenie wyciągu z makowca, czyli opium (Extractum Opii), w odpowiedniej ilości stężonego roztworu cukru.
Opium to substancja otrzymywana przez wysuszenie soku mlecznego uzyskanego w wyniku nacięcia niedojrzałych torebek nasiennych, tzw. makówek, maku lekarskiego (Papaver somniferum). Uzyskany w ten sposób produkt jest znanym i stosowanym od wieków lekiem, a także środkiem wykazującym działanie narkotyczne. Kiedyś uzyskiwano z niego i stosowano w lecznictwie różne preparaty galenowe, np. nalewkę opiumową (Tinctura Opii), wyciąg (Exstractum Opii) czy proszek (Opium pulveratum).
Popularnym lekiem w XIX wieku był tzw. proszek Dowera zawierający 10% morfiny. Działanie opium jest sumą działania poszczególnych jego składników, głównie morfiny, papaweryny i kodeiny. Stosowano go jako lek działający przeciwbólowo, spazmolitycznie, przeciwkaszlowo i przeciwbiegunkowo.

Elaborated by the Museum of Pharmacy at the Jagiellonian University Medical College in Kraków, © all rights reserved

less

Panna apteczkowa i pomieszczenia apteczne na dworach szlacheckich

Wszelkie medykamenty, które współcześnie wypełniają powierzchnię szuflady, dawniej zajmowały całe pomieszczenie. Na dworach szlacheckich w niniejszych „apteczkach" gromadzono naturalne składniki, przyprawy, likiery, wódki, domowe wywary i przetwory. 

more

Wszelkie medykamenty, które współcześnie wypełniają powierzchnię szuflady, dawniej zajmowały całe pomieszczenie. Na dworach szlacheckich w niniejszych „apteczkach" gromadzono naturalne składniki, przyprawy, likiery, wódki, domowe wywary i przetwory. Zygmunt Glogger, analizując w Encyklopedii staropolskiej zawartość pomieszczeń aptecznych, pisał:
„Czego-bo też w tej apteczce wiejskiej nie było: sadła przeróżnych zwierząt jako lekarstwa, dryjakwie z gadów, kilkadziesiąt gatunków ziół suszonych, począwszy od kwiatu lipowego, rumianku i mięty, a skończywszy na rozmaitych suszonych owocach i korzonkach. Nie zapominano tu o wodzie marcowej ze śniegu stopionego, która miała cerę płci pięknej przedziwnie konserwować, i o wodzie różanej, którą skrapiano podłogi dla aromatu w pokojach. Z ogórków przyrządzano także wodę do mycia twarzy. Octy używano tylko domowej roboty: malinowe, konwaljowe, fijołkowe, porzeczkowe, berberysowe i t. d.”.
Dobrze zaopatrzona apteczka była szczególnie istotna w miejscach oddalonych od miasta, do których medyk nie mógł dotrzeć dostatecznie szybko.
Kompletowanie i uzupełnianie jej zawartości należało do obowiązku pani domu. Często na dworach zajmowała się tym „panna apteczkowa” — uboga krewna, która nie założyła rodziny (określenie to stało się nawet synonimem starej panny). Jak pisał Glogger:
„Miała wszystko pod swym kluczem, szafowała wszystkiem i czuwała nad zaopatrzeniem we wszystko, chodząc nieraz sama z dziewczętami wiejskiemi zbierać zioła”.
To właśnie ona w nagłych sytuacjach udzielała pierwszej pomocy nie tylko mieszkańcom dworu, ale też okolicznych wsi.
Klimat dawnych pomieszczeń aptecznych, nie tylko domowych, można poczuć, odwiedzając krakowskie Muzeum Farmacji, w którym na strychu odtworzono starą suszarnię ziół.

O tym, jak różne były apteczki, można się przekonać, oglądając „Apteczkę tybetańską — rękopis oraz zestaw leków.

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

less

Faience apothecary vessel

Pictures


Recent comments

Add comment: