Rysunek akademicki

W zbiorze rysunków Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie najcenniejsze pochodzą z czasów Szkoły Sztuk Pięknych (1873–1900) i są to studia z odlewów rzeźb antycznych oraz z modela męskiego w klasycznych pozach. Rysunki te znalazły się w kolekcji jako wyróżnione prace studenckie, często nagradzane przez Dyrekcję Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych lub nagrodą imienia Mariana Gorzkowskiego, sekretarza Szkoły za czasów Jana Matejki. Obecność tych rysunków w Muzeum ASP świadczy o konsekwentnym programie gromadzenia zbiorów przez uczelnię niemal od początku jej funkcjonowania. Prace te są precyzyjnie skomponowanymi, rzetelnymi, światłocieniowymi studiami wykonanymi ołówkiem. Przedstawiają rzeźby lub modela w całej postaci. Umiejętność całościowego rozmieszczenia postaci na ograniczonej powierzchni kartonu musiała być jedną z podstawowych umiejętności przyszłego artysty. Nauka kompozycji i proporcji to niezmiennie cechy systemu edukacji studentów na wczesnym etapie ich drogi artystycznej. W kolekcji rysunków Muzeum ASP znajdują się prace takich artystów, jak: Emanuel Herncisz, Feliks Szynalewski, Kasper Żelechowski, Samuel Hirszenberg, Ferdynand Olesiński czy Franciszek Machniewicz. Wśród depozytów Muzeum ASP znajdują się także wielkoformatowe, wyróżnione studia odlewów antycznych wykonane przez młodego ucznia Matejki – Wojciecha Weissa.

W kontekście edukacji artystycznej w zakresie rysunku i nauki anatomii warto zwrócić uwagę również na studia modeli anatomicznych nazywanych écorchés (fr. écorché – okorowany, odarty ze skóry). Przykłady takich prac znajdują się także w zbiorach Muzeum Akademii, wymienić tu należy rysunek studencki Jacka Malczewskiego. Nie zachowały się niestety dawne odlewy figurek, z których owe studia były wykonywane. Obecnie w kolekcji Muzeum znajdują się współcześnie wykonane kopie podobnych odlewów.

Opracowanie:
dr Magdalena Szymańska (Muzeum ASP w Krakowie),
Licencja Creative Commons

Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.