Kolekcja indonezyjska Mariana Raciborskiego

Marian Raciborski — botanik, który przebywał na Jawie w latach 1896–1900 na zaproszenie rządu holenderskiego w celu prowadzania badań nad paprociami i roślinami użytkowymi; pracował w Ogrodzie Botanicznym w Buitenzorgu (obecny Bogor), gdzie powstało aż 31 jego prac naukowych. Raciborski właściwie jako jeden z pierwszych Polaków dostrzegł piękno i oryginalność bogatej kultury wysp indonezyjskich, której cząstkę w postaci okazów przyrodniczych (dla Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego) oraz obiektów sztuki i rzemiosła artystycznego (dla Muzeum Etnograficznego w Krakowie) przywiózł również do kraju. Całość swojej kolekcji etnograficznejponad 200 sztuk obiektów, wśród których znalazła się cenna kolekcja broni, szczególnie sztyletów krisów i innych jej rodzajów (ponad 60); pokaźny zbiór lalek z teatrów cieni i marionetkowych (74); cenne tkaniny ręcznie batikowane (10) oraz szereg innych przedmiotów codziennego użytku z wyspy Jawy, a także wiele obiektów z Sumatry i Borneo, tuż przed śmiercią w 1917 roku podarował Muzeum Etnograficznemu w Krakowie.
Kolekcja indonezyjska Raciborskiego, choć nie jest liczebnie duża, posiada wartość szczególną; zebrane przez niego obiekty nie były wytworem produkcji masowej, przeznaczonej dla turystów, lecz tworzono je z potrzeby duszy, a ich twórcy dokładali wszelkich starań, by dzieła były jak najdoskonalsze, bo tylko wtedy mogły właściwie spełnić swoją rolę. Świadomość tego sprawia, że i dziś wydaje się, jakby te obiekty miały własną duszę i moc oddziaływania na widza i jego wyobraźnię.
 

Opracowanie: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie, Redakcja WMM, © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz obiekty z kolekcji Mariana Raciborskiego w zbiorach Wirtualnych Muzeów Małopolski:
„Ardżuna — marionetka teatru „wayang golek" z Indonezji
Drzewo życia „Gunungan  figura teatru cieni „wayang kulit purwa z Indonezji
Komplet rzeźb młodej pary z Indonezji