Dudy szkockie... dudy polskie!

Choć dudy kojarzą się zwykle ze Szkocją, nie można zapomnieć o tym, że należały one do najpopularniejszych instrumentów ludowych używanych dawniej w Polsce!
Znane były również na Podhalu, gdzie niemal każda wioska miała swojego dudziarza, zarabiającego grą na tym instrumencie. Tu, jeszcze w połowie XIX wieku, obok złóbcoków i basów, wchodziły w skład kapeli wiejskiej. Szczególnie popularne były wśród pasterzy owiec, którym dźwięk tego instrumentu towarzyszył podczas wiosennego redyku na tatrzańskie hale, a także wieczorami przy watrze w trakcie letniego wypasu.
Dudziarze grywali na wiejskich zabawach, podczas obrzędów rodzinnych i dorocznych, na wieczornych posiadach, towarzyszyli również wędrownym żniwiarzom wyruszającym z Podhala w poszukiwaniu pracy. Prawdopodobnie przy wtórze kozy biesiadowali tatrzańscy zbójnicy.

Opracowanie: Anna Kozak (Muzeum Tatrzańskie im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem), Redakcja WMM, © wszystkie prawa zastrzeżone

Zobacz obraz na szkle „Zbójnicy — przyjęcie Surowca” w kolekcji Wirtualnych Muzeów Małopolski.

Gra na dudach, popularna jeszcze w I połowie XIX wieku, już w latach 60. XIX wieku zaczęła zamierać. W okresie międzywojennym na Podhalu grało zaledwie kilku dudziarzy, a ich muzyka — lekceważona przez społeczność lokalną — znajdowała zainteresowanie jedynie wśród grupy regionalistów i gości tratujących ją jako miejscową osobliwość.
Współcześnie na Podhalu znów istnieje grono osób wytwarzających dudy i grających na tym instrumencie.

Zobacz dudy podhalańskie z kolekcji Muzeum Tatrzańskiego w zbiorach Wirtualnych Muzeów Małopolski.
Zobacz rzeźbę „Dudziarz grający pod kapliczką” Stanisława Wójcika.
Przeczytaj o sekretach pracy dudziarza i o tym, z czego powstawały te instrumenty.
Zobacz czym się różnią dudy od kobzy.