Utwory wielickie

Złoże soli kamiennej Wieliczka stanowi niewielki wycinek osadów morskiego miocenu wypełniających zapadlisko przedkarpackie i posiada ścisły związek genetyczny z budową geologiczną tego rejonu. Powstało około 13,6 mln lat temu w wyniku sedymentacji osadów w morzu mioceńskim, uformowane następnie tektonicznymi ruchami górotwórczymi. Profil litostratygraficzny złoża i jego otoczenia obejmuje utwory mezozoiczne (jura i kreda) oraz kenozoiczne (neogen i czwartorzęd).
Utwory jurajskie (wapienie skaliste) stanowią podłoże osadów mioceńskich. W rejonie złoża Wieliczka występują one na głębokości około 760 m. Zapadają się one schodkowo w kierunku południowo-wschodnim.
Fliszowe utwory kredowe występują w nasunięciu karpackim, którego linia brzegowa przebiega mniej więcej równoleżnikowo przez południową część Wieliczki. Czoło nasunięcia karpackiego zbudowane jest z dwóch jednostek tektonicznych:

  • płaszczowiny śląskiej (głównie piaskowce i łupki)
  • płaszczowiny podśląskiej (głównie pstre margle)

Osady neogenu reprezentowane są głównie przez utwory wieku mioceńskiego. Charakteryzują się dużą zmiennością litologiczną, a w rejonie złoża również bardzo skomplikowaną tektoniką. W skład tych osadów wchodzą następujące utwory:

  • skawińskie (podsolne) - głównie iłowce margliste z wkładkami mułowców i piaskowców,
  • warstwy ewaporatów siarczanowych i chlorkowych - osady mułowcowo - iłowcowe ze skupieniami anhydrytu, gipsu i soli kamiennej,
  • chodenickie (nadsolne) - głównie iłowce i mułowce, miejscami zapiaszczone i przeławicone warstwami kruchych piaskowców,
  • grabowieckie - szare iły i piaski zwane lokalnie bogucickimi.

Opracowanie: Muzeum Geologiczne ING PAN w Krakowie, © wszystkie prawa zastrzeżone