Szpital Świętego Ducha

Kiedy już zwiedzimy wszystkie oddziały Muzeum Ziemi Bieckiej, zajrzymy do przepięknego kościoła parafialnego i dawnej synagogi znajdującej się na rynku, zapytajmy o szpital Świętego Ducha zwany dziś Szpitalem dla Ubogich im. św. Jadwigi Królowej, z którego pochodzi prezentowany na naszym portalu XVI-wieczny Chrystus Ukrzyżowany.
Znajdujący się w południowo-wschodniej części wzniesienia Biecza, stanowi najstarszy zachowany budynek szpitalny w Polsce. Został ufundowany przez królową Jadwigę Andegaweńską w 1395 roku. Dzięki zachowanemu dokumentowi sporządzonemu 26 lipca tamtego roku w Krakowie znamy dokładną datę i szczegóły fundacji. W akcie tym królowa wyraziła zgodę, aby rajcy miejscy zbudowali szpital pod wezwaniem Świętego Ducha dla ubogich, chorych i innych nieszczęśliwych osób miasta Biecza. Dla uposażenia, czyli finansowania i utrzymania szpitala i chorych, Jadwiga uwolniła od podatków i danin 2 łany pod miastem, folwark w Libuszy z 3 stawami rybnymi oraz połowę czynszu z łaźni w Bieczu. Kolejni władcy potwierdzali te przywileje, jeszcze zwiększając uposażenie szpitala. Jego nazwa pochodzi od wezwania nieistniejącego już dzisiaj kościoła Świętego Ducha, który wzniesiono obok w tym samym czasie. Na miejsce powstania królowa ofiarowała ziemię w okolicy dolnej bramy pozostałą po zamku królewskim, który spłonął prawdopodobnie podczas pożaru w 1388 roku.
Szpital stoi w tym miejscu do dziś, choć trudno rozpoznać w jego dzisiejszym wyglądzie jeden z najlepiej wyposażonych średniowiecznych szpitali w Polsce. Wzniesiony obok w tym samym czasie kościół Świętego Ducha, od którego wezwania pochodziła pierwotna nazwa szpitala, został rozebrany w XVIII wieku. Tymczasem zabytkowy budynek pełnił swoje lecznicze i opiekuńcze funkcje aż do roku 1949, kiedy — zgodnie z ówczesną polityką — został upaństwowiony. W 1950 roku przeznaczono go na internat dla młodzieży uczącej się w bieckim liceum. Kiedy wybudowano nowy gmach liceum w Bieczu, budynek został opuszczony i zaczął popadać w ruinę. Dopiero w 2000 roku przy diecezji rzeszowskiej powstała Fundacja na rzecz Szpitala Ubogich w Bieczu im. Świętej Jadwigi Królowej mająca na celu ratowanie zapomnianego zabytku.

Opracowanie: Kinga Kołodziejska (Redakcja WMM),
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.