Ostatnia egzekucja w okupowanym Krakowie

W celi I, największej z cel byłego aresztu gestapo (o wymiarach 2,8 x 4,3 m), możemy odczytać przekaz, jaki pozostawił po sobie Czesław Mika. Był on w czasie wojny pracownikiem spółdzielni krawieckiej w Rynku Głównym. W okresie okupacji walczył jako partyzant w oddziale Batalionów Chłopskich w okolicy Skawiny. W grudniu 1944 roku został zatrzymany w Podgórzu w wyniku donosu. Aresztowano go i przewieziono do siedziby krakowskiego gestapo przy ulicy Pomorskiej 2 w Krakowie. Przebywając w areszcie, pozostawił po sobie symboliczny napis:

„Mika Czesiek nie rozpacza bo zginie za ojczyznę 4.I.45”.

Nad napisem znajduje się rysunek orła.
11 dni po wydrapaniu orła i swojej inskrypcji Czesław Mika zginął w egzekucji w krakowskiej dzielnicy Dąbie. Został pochowany w mogile zbiorowej na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Postać Czesława Miki przedstawiona jest także na wystawie stałej Krakowianie wobec terroru 1939—1945—1956. Był on jedną z 79 osób, które straciły swoje życie w ostatniej masowej egzekucji w Krakowie. W rogu sali wystawowej jest ustawiona instalacja składająca się z płaszczy symbolizujących ofiary. Na szybie zaś umieszczono nazwiska osób, które w tym dniu zginęły.
Egzekucje przeżyła jedna z ofiar — Jan Hajduga. Hajduga, podobnie jak pozostali, otrzymał strzał w głowę, ale kula ześlizgnęła się po kości, rozcinając jedynie skórę. Leżał on nieruchomo, udając martwego, obawiając się, że zostanie dobity, jeśli będzie dawał jakieś znaki życia.
Śmierć w tej egzekucji poniósł także nastoletni chłopiec, Zbigniew Wlazło. Jego historię przybliża jedyny ocalały członek jego rodziny, brat Marian. Wspomnienia Mariana Wlazły zostały sfilmowane i są prezentowane w formie krótkiego filmu. Bracia Wlazło stracili ojca już w czasie okupacji. Opiekowała się nimi matka, Franciszka. Zbigniew Wlazło wraz z matką zostali zatrzymani w swoim domu w czasie łapanki. Zbigniew nie był w grupie osób wyznaczonych do rozstrzelania, zdecydował się jednak nie zostawiać swojej matki samej. Jako ostatnia zatrzymana grupa zostali doprowadzeni na miejsce egzekucji w okolicy wału przeciwpowodziowego na Dąbiu. Tam ich rozstrzelano.

Opracowanie: Grzegorz Jeżowski (Muzeum Historyczne Miasta Krakowa), © wszystkie prawa zastrzeżone