Ludowy trop w obrazie Mehoffera

Czy zabawka widoczna na drugim planie portretu żony Józefa Mehoffera mogła powstać w którymś z myślenickich warsztatów?
Obraz został namalowany w 1904 roku. Jest zapisem ulotnej chwili w zakopiańskim letnim mieszkaniu artysty. Przedstawia żonę malarza w wystudiowanej pozie na pierwszym planie, eleganckie wnętrze jednego z pokojów w tle, a w głębi — 4-letniego wówczas syna artysty przy stole. Przywołany do posiłku, musiał porzucić swoje zabawki. Wśród nich możemy zobaczyć tę, która do złudzenia przypomina prezentowany na naszym portalu wózek z konikami z myślenickiej kolekcji zabawek. Motyw koników ciągnących wóz, czy też sanie, jak w przypadku zabawki namalowanej przez Mehoffera, powtarzał się w ludowym zabawkarstwie bardzo często. Wciąż jeszcze można zobaczyć dzieci, które za sznurek przywiązany do łbów koników ciągną za sobą cierpliwie swój pierwszy powóz na kółkach. Te dziecięce zabawki, porzucane z czasem na rzecz mechanicznych pojazdów i wszystkomogących superbohaterów, niczym nie różnią się ani od tej z obrazu Mehoffera z 1904 roku, ani od myślenickiego eksponatu z lat 60. XX wieku. Znów pojawiają się zresztą w modnym ekologicznym, choć znacznie droższym od ludowej produkcji, wydaniu.
Koniki ciągnące sanie z Mehofferowskiego obrazu zostały kupione zapewne na jednym z jarmarków w Krakowie lub Zakopanym i, obok drewnianego wystroju wnętrza mieszkania, stanowią drugi element świadczący o charakterystycznej dla młodopolskich twórców fascynacji ludowością. Nie, nie pochodzą z myślenickiego ośrodka — ten zaczął działać kilkanaście lat później, w dwudziestoleciu międzywojennym. Czy jednak różnią się jakoś znacząco od tych prezentowanych przez nas, a wystruganych w latach 60. przez Antoniego Burkata w Osieczanach?

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Zobacz:
Obraz „Na letnim mieszkaniu"/„Portret żony" Józefa Mehoffera
Zabawka drewniana „Wózek z konikami”