Czym jest sfragistyka i jaka jest sekretna mowa pieczęci?

Kazimierz Stronczyński, w którego rękach przez pewien czas przebywał drogocenny relikwiarz włocławski, tzw. kruszwicki, prezentowany obecnie na portalu, był nie tylko wybitnym inwentaryzatorem zabytków, twórcą numizmatyki, ale także nieocenionym znawcą i badaczem pieczęci.
Nauka zajmująca się historią, znaczeniem, a także sekretną mową pieczęci nazywa się sfragistyką. 
W dawnych czasach, gdy korespondencja papierowa stanowiła główny kanał przekazywania informacji, istniał cały język znaków.
Listy prywatne pieczętowano zawsze białym woskiem lub białym lakiem. Nie bez znaczenia pozostawały również odcienie bieli: śnieżnobiały był zarezerwowany dla osób najdostojniejszych, złamana biel pięczętowała listy adresowane do osób niższej rangi.
Czerwony lak, który można kupić i dziś, był przeznaczony do korespondencji pocztowej.
Każdy, kto obcuje z dokumentami urzędowymi, wie, jak ważne jest czytelne i proste odbicie pieczątki osoby sygnującej dokument. Czy takie podejście świadczy tylko o dbałości o szczegół i szacunku do adresata?
Być może to ślad praktyki i zwyczajów z czasów, gdy korespondencja była sztuką (wykaligrafowany tekst, odpowiednio dobrany papier, sygnatura i pieczęć stawały się równorzędnymi elementami przekazu).
W świecie tych kodów i znaków krzywe odbicie pieczęci było odczytywane jednoznacznie jako zerwanie wszelkich stosunków z adresatem, nawet jeśli sama treść listu nie zapowiadała tak stanowczego kroku...

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.

Zobacz pieczęcie w zbiorach Wirtualnych Muzeów Małopolski:
Pieczęć lakowa C.K. Starosty Powiatu Wadowickiego
Pieczęć cechu sukienniczego
Pieczęć miasta Koszyce