Co kryje wnętrze chaty krakowskiej

Jakie pomieszczenia znajdowały się w chacie krakowskiej? Jakie sprzęty stanowiły jej wyposażenie? Najlepszym przewodnikiem w wędrówkach wyobraźni śladami mieszkańców podkrakowskich wsi są barwne opisy Seweryna Udzieli.
O samych mieszkańcach pisał on:
„Krakowiak jest wzrostu średniego, barczysty, muszkularny, krępy, z piękną, kształtną głową, twarzą owalną o pięknych, łagodnych rysach, oko ma niebieskie, a nos wydatny. Włosy zawsze jasne u dzieci, później ciemnieją, stąd jest tutaj więcej szatynów (...). Rysy ich twarzy są przystojne; może niekiedy mężczyźni ładniejsi od kobiet”[1].
Podążając za opisem Udzieli, można odwiedzić także wnętrze chaty:
Chata krakowska (...) ma najczęściej rozkład następujący: patrząc na chałupę z frontu, widzimy w środku izbę o dwóch bliźniaczych okienkach, po sześć szybek każde; do izby wchodzi się z sieni, która leży z prawej strony izby i przechodzi chatę na przestrzał. Z drugiej strony sieni jest komora. Po lewej stronie izby, oddzielona od niej tylko ścianą jest stajnia z wejściem z frontu chaty. Czasem za stajnią pod tą samą strzechą jest jeszcze boisko, na którem młóci się zboże, a snopy przechowuje na strychu, jak tu mówią «na górze»”[2].
I zatrzymać się na parę chwil w izbie:
„W izbie uderza nas przede wszystkiem szereg obrazów świętych, umieszczony ponad oknami wzdłuż całej ściany pod powałą, stół, ława, skrzynia, stołki, szafeczka na naczynia i łóżka, wszystko malowane w kwiaty; łóżka wysłane wysoko poduszkami i pierzynami, nad niemi na ścianie codzienne odzienie, obok kołyska, też malowana”[3].

Opracowanie: Redakcja WMM,
Licencja Creative Commons

 Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska.


[1] S. Udziela, Krakowiacy, Kraków 1924, s. 9.
[2] Tamże, s. 13.
[3] Tamże, s. 19.