Blog

„Zarażony wojną”

1 sierpnia obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego. Powstanie rozpoczęło się w 1944 roku, o godzinie 17.00 i było wymierzone militarnie przeciw Niemcom, a politycznie przeciw Związkowi Radzieckiemu. Do walki z żołnierzami niemieckimi w liczbie około 16 tysięcy stanęło około 50 tysięcy powstańców. Niestety, niewielu polskich żołnierzy było dobrze uzbrojonych. Niemcy natomiast dysponowali bronią pancerną, artylerią i lotnictwem.

Odział Armii Krajowej opuszczajacy miasto po kapitulacji, Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Powstanie Warszawskie było największym zrywem militarnym w okupowanej przez Niemców Europie. Nierówna walka trwała 63 dni. Po kapitulacji Warszawa została doszczętnie zniszczona przez Niemców. W podawanych informacjach dotyczących ilości rannych i ofiar, rodzaju uzbrojenia oraz etapów walk kryją się tragiczne losy poszczególnych osób. Nie sposób ich wszystkich opowiedzieć. Dlatego też wojenna trauma znalazła odzwierciedlenie w sztuce. Jednym z artystów odnoszących się do problematyki związanej z wojną i kresem ludzkiego życia jest Andrzej Wróblewski.
Prezentowany obraz Syn i zabita matka Andrzeja Wróblewskiego został udostępniony dzięki uprzejmości Fundacji Andrzeja Wróblewskiego i jak czytamy w opisie autorstwa Wacławy Milewskiej: „obraz ukazuje kilkuletniego chłopca obejmującego kobietę, ujętą od ramion, bez głowy. Kobieta nie żyje, choć wydaje się, że bezwładnym gestem ręki odwzajemnia pieszczotę. Artysta namalował ją sinawym błękitem i ubrał w niebieską sukienkę. W ten sposób — wykorzystując symbolikę błękitu: sferę cienia, niematerialności i transcendencji — malował wszystkie ofiary wojny, ludzi umarłych. Uogólniona, świadomie prymityzowana forma i niemal płasko kładziony kolor służą kondensacji treści i ekspresji.
Wróblewski postanowił zmierzyć się z ciężarem wojennej makabry, kiedy jeszcze był studentem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W antywojennych obrazach, które zaczął tworzyć w roku 1949, skupił się na kilku motywach, koncentrujących się wokół śmierci. Oprócz kompozycji Syn i zabita matka, która ma swoje antonimiczne pendant w Matce z zabitym synem (1949), powstało kilka obrazów ukazujących parę młodych ludzi, z których jedno, malowane błękitem, nie żyje (jak na odwrocie omawianego dzieła), oraz wstrząsający cykl Rozstrzelań I—VIII (1949). Artysta zawarł w nim dramat okupacyjnego terroru — niepewność życia, codzienną śmierć w publicznych, doraźnych egzekucjach, w których ginęli mężczyźni, kobiety i dzieci”. Tymczasem w Muzeum Śląskim w Katowicach można oglądać wystawę Perspektywa wieku dojrzewania. SzapocznikowWróblewskiWajda. Ekspozycja, której pomysłodawczynią i kuratorką jest Anda Rottenberg, przedstawia twórczość trojga przedstawicieli pokolenia ,,zarażonych wojną”: Aliny Szapocznikow, Andrzeja Wróblewskiego, i Andrzeja Wajdy. Wystawa potrwa do 30 września 2018 roku.
 

Komentarze

Ostatnie komentarze: